Bruin zandoogje met 2 stippen op kattenstaart. Foto Koos Dijksterhuis
Een van onze gewonere vlinders is het bruin zandoogje. Helaas neemt die soort de laatste jaren af. Het gaat nog niet zo slecht met het bruin zandoogje als met het erop lijkende oranje zandoogje, maar zo onbekommerd als het bont zandoogje gaat deze soort niet door het leven.
Het is naar verluidt het slechte vlinderjaar ooit. Meerdere langdurige droogten zijn funest voor de planten en de rupsen op die planten. Ze drogen domweg uit. Uit waterbesparing maken bloemen minder nectar aan, dus qua energiebron is het sappelen. …
Rodewouw4 Dalf (r) op het nest. Foto Gijs Bouwmeester
[Vervolg van donderdag 3 juli]
We staan klaar om de jonge rode wouw Dalf terug te zetten in het nest. Wouwen-onderzoeker Gijs hult zich in touwen en stijgijzers. Dankzij de ijzers kan hij recht tegen de stam op klimmen. Als hij bijna uit het zicht verdwijnt, zo hoog, roept hij het verlossende woord: ‘een blakend kuiken en het nest is in orde. Er liggen meer prooien dan dat ene jong op kan.’
Ondertussen laat uit het uit dat nest gewaaide jong twee hoge trillers horen. Gijs laat een touw zakken, waaraan ik de zak met de vogel hang. Hij takelt Dalf op en zet de vogel terug, naast het nog op het nest zittende zusje. Zouden ze elkaar herkennen? Zou Dalf denken: hé, ik ben weer thuis? Ik zou wel even willen ruilen. Maar daar heeft Dalf vast geen belangstelling voor. Het is wel te hopen dat zijn ouders hem voeren, maar de tekenen zijn gunstig. Ze hebben vast Dalfs trillers gehoord en Gijs ziet dat ie zijn bek bedelend opent. Zijn broer of zus SP weegt meer dan een kilo. Dalf loopt ruim een derde achter en zal flink moeten bunkeren. …
Dat rare kabinet is niet gevallen
Of het verricht zijn eerste heldendaad
Een illegaal moet voortaan maar op straat
Zo toont de grote leider: hij heeft ballen
Het maakt ons brave burgers niet eens kwaad
We knikken zelfs toegeeflijk met ons allen
Te veel partijen tonen zich vazallen
Of kijken uit de boom hoe of het gaat
Laat statenlozen zwerven door de stad
Dat noemt de grote roerganger beleid
Dat stimulerend is voor veiligheid
Geen dak of brood, ze hebben pech gehad
En is het niet hun welverdiende straf?
Ach hak zo’n leider toch zijn ballen af
Zus rijdt, ik houd de uit het nest gevallen jonge rode wouw op schoot. We noemen hem Dalf, vanwege de nabijheid van Dalfsen. De vogel houdt zich griezelig koest en laat zijn kop hangen. Ik buig me af en toe over hem heen om te checken of er een oog knippert. Dat doet het. Zich dood houden is de strategie van wouwen. Een valk of havik zou pikken, krabben, spartelen en je handen tot bloedens toe fijnknijpen.
Bij de Fûgelhelling neemt een doortastende dame Dalf over en vullen we een formulier in. ‘Voortaan geen voer of water geven’, zegt ze. ‘Dat kan een verzwakte roofvogel de das omdoen.’ Dat betekent kennelijk dat Dalf niet dermate verzwakt is – laten we het van de zonnige kant bekijken. Na anderhalf uur met de roofvogel op schoot valt het me al zwaar om hem achter te laten. …
We hebben een uit het nest gewaaide jonge wouw gevonden en ecoloog Mark Zekhuis belt een vogelasiel. ‘We hebben een rode wouw…’, begint hij, en wordt onderbroken: ‘een rode wat?’ Laat maar.
Uit de boom waaien is de natuur. En waar geleefd wordt vallen doden. Jawel, maar zo’n mooie, zeldzame roofvogel? Schoonheid en zeldzaamheid zijn niet alles – ook jonge duiven heb ik gered, door ze te voeren en te leren vliegen. Lelijk en algemeen. Ik heb eens een gewonde buizerd naar de opvang gebracht. Eenmaal in mijn handen voel ik meteen een band met een dier. Terugzetten op de grond en laten verhongeren is al geen optie meer. Zonder marter, vos of kat volgt de hongerdood, want de kans dat het jong op de bosgrond gevoerd wordt, lijkt Mark nihil. Dan neem ik hem liever mee naar huis waar ik hem stukjes vlees voer. Thuis opvangen zou trouwens illegaal zijn, als het al zou lukken de wouw in leven te houden. En waar laat ik hem? Bij de kippen lijkt me suboptimaal. En daarna? Volgens Rob Bijlsma is het zinloos een nestjonge roofvogel in een asiel groot te brengen. Die weet niet hoe hij moet jagen en gaat alsnog de pijp uit. …
Er is jonge rode wouw uit het nest gevallen. Na een storm inspecteert ecoloog Mark Zekhuis nesten van rode wouwen in Salland. Mijn zus en ik vergezellen hem. Rode wouwen zijn grote, wendbare roofvogels met een gevorkte staart. Sinds 2010 broedt er een groeiend aantal in Nederland; dit jaar zijn er maar liefst 55 nesten, waarvan twintig in Overijssel.
Jonge wouwen worden gewogen en gemeten om hun conditie te bepalen, en gekleurringd om ze individueel herkenbaar te maken. Midden in een klein eikenbos bij Dalfsen bevindt zich het nest van kuikens SK, SL en SP. Er vliegt geen volwassen wouw rond, zoals bij de andere nesten die we checken. Op het nest, hoog in een kruin, zien we geen beweging en horen we geen geluid. Onder de nestboom vinden we bloedschachten: de veren van een jonge wouw. …
In onze tuin stond een paardenbloem met fasciatie. Dat is een moeilijk woord voor bundeling. Zo’n paardenbloem heeft een heel brede stengel, vaak met meerdere bloemen, en ziet eruit of er meerdere individuen samensmolten. Een bundel paardenbloemen dus. Het komt bij meerdere plantensooorten voor, maar is een tamelijk zeldzaam fenomeen.
Het woord fasciatie is genoemd naar het Romeinse symbool van eenheid, macht en gezag: de bundel roeden of pijlen die om een bijl gebonden zit. Die heette de fascis, waarnaar Mussolini zijn gewelddadige beweging naar noemde. (Een ideologie kun je fascisme moeilijk noemen: hoe harder je schreeuwt en slaat, hoe beter.) …
Op het strand van Schiermonnikoog dribbelt een groep drieteenstrandlopers langs de waterlijn. Er ligt absurd veel schuim; er ligt veel vaker dan vroeger absurd veel schuim. Dat komt wellicht door temperatuurstijging, en/of door vervuiling – het schuim bestaat uit dode algen en die floreren op warmte, zonlicht en geloosde voedingsstoffen (zoals mest). Het algenschuim schijnt nogal wat pfas te bevatten, wat is er nog niet-giftig vandaag de dag, en kinderen wordt afgeraden er in te spelen. Voor drieteenstrandlopers is er geen advies, maar het schuim lijkt me lastig voor ze. …
Het zwartpootsoldaatje is een (niet piep-)kleine kever, met zwarte dekschilden en een rode kop en onderlijf. Dat onderlijf steekt soms iets uit, maar gaat verder schuil onder de zwarte dekschilden. Er zijn meerdere soldaatjes, al heten sommige weekschildkever. Het zwartpootsoldaatje (Cantharis fusca) heet ook wel donker soldaatje en is net iets minder zwart dan het zwarte soldaatje. Weekschildkevers hebben weke schilden, maar waarom soldaatjes soldaatjes heten? Misschien omdat de smalle rechte schilden aan de panden van een officiersjas doen denken, met een rode helm erboven. Darth Vader is er niets bij. …
Frank van Pamelen, Bart Adjudant en ondergetekende en vermoedelijk nog 3 kandidaten treden op met vormvaste verzen, woensdagavond 9 juli in het Forum van 8 tot 9.
Om erbij te mogen zijn moet je een tientje neertellen, maar dan kun je later zonder te jokken zeggen dat je erbij was.
Een beeld, zegt men, zegt meer dan duizend woorden
En zegt men dat, bedoelt men louter lof
Ik heb een voorkeur voor het ongehoorde
Een beeld is mij gewoon te lang van stof
