Bij de vorige verkiezingen stemde Nederland natuur en milieu weg. Kennelijk denken Nederlanders zonder leefomgeving te kunnen leven. Dat is een vergissing die onze nakomelingen zal opbreken.

Maar zelfs als het niemand opbreekt, waarom zou je dan de natuur wegstemmen? Waar wordt een mens blijer van: van een zingende leeuwerik of van een snelweg, van een bosanemoon of van een loods met tienduizend varkens? De natuur maakt ons mensen blij en gezond, we willen allemaal in de natuur wandelen, hardlopen, fietsen, de hond uitlaten.

Als wij mensen onze uit de hand gelopen problemen als stikstofoverschot, klimaatverandering en overbevolking niet willen oplossen, dan krijgen we de leefomgeving die we verdienen. Behalve onze nakomelingen zadelen we er miljoenen andere (dier)soorten mee op. Zouden we die andere schepselen niet ook hun leefomgeving gunnen?

Ik hoor vaak dat mensen niet weten op wie ze moeten stemmen. Terwijl de verschillen duidelijk zijn, en je wel kunt raden bij wie natuur hoge ogen gooit en bij wie niet. Voor wie dat niet kan raden: dit jaar analyseert het Planbureau voor de Leefomgeving de partijplannen voor milieu en natuur. PVV, PvdD en SP doen helaas niet mee.

De grootste vermindering van broeikassen wordt bereikt door ChristenUnie, D66, GL-PvdA en Volt. Onder leiding van BBB en JA21 zal de uitstoot van broeikasgassen juist toenemen. De andere: CDA, NSC, SGP en VVD, zitten daar tussenin. Op het gebied van stikstofbeperking en natuurherstel is de verdeling vrijwel dezelfde. GroenLinks-PvdA en D’66 willen bovendien het natuurareaal uitbreiden.

‘De PVV wil’, zo lees ik op de partij-site over natuur, ‘af van deze obsessie, het is vooral deugen.’ De SP vindt dat ‘maatregelen tegen klimaatverandering moeten betaald worden door de grote vervuilers en niet door huishoudens.’ Ook wil de SP ‘méér boeren. Die kleinschalig en schoner kunnen produceren’. De PvdD tenslotte gaat het verst, door zelf grond te kopen waar de partij natuur op ontwikkelt.

Voor alle mensen en andere dieren nu en later zou ik de leefbaarheid op aarde niet in de waagschaal stellen. Mijn stemadvies zou zijn: leeuwerik en bosanemoon!

(Natuurdagboek Trouw, woensdag 29 oktober ‘25)