In onze tuin groeit kamgras. Kamgras wordt tegenwoordig al als wensoort beschouwd, omdat ie niet bij de woekerende grassoorten hoort, die de stikstofdeken waaronder we ons land instoppen waarderen. Toch kan kamgras aardig wat bemesting verdragen, en betreding en begrazing, en kan het zelfs tegen onkruidverdelgers die tegen hogere, tweezaadlobbige planten zijn bedoeld.

Mest en plantengif – de garage stond er vol mee toen we ons huis betrokken. Er woonde een hovenier en ik heb nog nooit zoveel (verschillende soorten) vergif bij elkaar gezien. Vergif tegen onkruid, tegen mos, tegen slakken, tegen insecten, tegen luizen, tegen schimmels… Er lag zelfs een voorraadje DDT dat in 1969 al verboden werd. En dozen en zakken vol kunstmest. Een hovenier is kennelijk een vertegenwoordiger van de chemische industrie. …

Lees Meer Lees Meer

In de natuurterreinen bij Paterswolde mag pas na 15 juni gemaaid worden. Maandag 16 gingen de maaiers meteen op pad. Dinsdag 17 werd het hooi gekeerd, met dieselwalm en machinegeronk. De verhakselde jonge haasjes, reeën en vogels trokken meteen een kwartet ooievaars aan. Twee blauwe reigers waren ook al present. Als het hooi straks wordt weggehaald komen de kraaien, meeuwen, buizerds en torenvalken aan de beurt. …

Lees Meer Lees Meer

Geliefde komt thuis met de hond en een logé. Het betreft een jonge muis die qua formaat net het huis uit zou kunnen zijn. In dat oordeel baseer ik me op de witte muizen die ik ooit hield en die jongen kregen. Maar witte muizen zijn huismuizen, die onder de ware muizen vallen. Dit was duidelijk een woelmuis.

Woelmuizen zijn geen ware muizen. Ware muizen eten van alles. Woelmuizen zijn vegetariërs en zijn daarmee meer verwant aan hamsters. Dan zijn er ook nog spitsmuizen, die vrijwel alleen dierlijke kost naar binnen werken. In het Engels maken ze onderscheid tussen mice (ware muizen), voles (woelmuizen) en shrews (spitsmuizen), maar wij noemen ze allemaal muizen. …

Lees Meer Lees Meer

In mei, leggen alle vogels een ei. In juni wordt gevoed, en raken ze uitgebroed. Op de basisschool werd ons scholieren soms het vak kennis der natuur bijgebracht, waarvan het woord kennis een overstatement was. Zo werd ons verteld dat zoals mensen in een huis en vossen in een hol, vogels in een nest wonen.

Vogels wonen echter niet in een nest, maar komen in een nest ter wereld als ei, worden als kuiken opgevoed en vliegen dan uit. Met een paar weken, hooguit twee maanden, is het wel bekeken. Een nest werd altijd afgebeeld als een hoopje takjes op een grote horizontale boomtak. Een vink doet zoiets, een duif ook, maar menige vogel neemt het nestelen serieuzer. …

Lees Meer Lees Meer

Laatst waaide er gedurende enige dagen een stevige zuidenwind. In die harde wind zag ik weinig vlinders. Nu is het toch al een bedroevend slecht vlinderseizoen, en alleen op beschutte plekjes zag ik kleine vossen en andere vlinders: witjes, dagpauwogen, bonte zandoogjes en een kleine vuurvlinder. Verder niks.

Tot ik ineens boven op een zeer winderige dijk twee vrij grote vlinders zag, met zwart, wit en oranje. Distelvlinders! …

Lees Meer Lees Meer

Vaak loop ik langs een bosje, waarvan ik vorig jaar dacht: ideaal voor grauwe klauwieren. Klauwieren zijn een familie van zangvogels die leven alsof ze roofvogels zijn. Ze hebben zelfs een kromme snavelpunt. Maar ze zingen wel, zij het binnensmonds.

Grauwe klauwieren zijn er alleen ’s zomers. Ze waren bijna verdwenen. In 2002 bereikte hun aantal een dieptepunt van vijftig paar, bijna allemaal in het Bargerveen aan de Duitse grens in Zuidoost-Drenthe. Sindsdien herstellen ze zich op mysterieuze wijze. …

Lees Meer Lees Meer

Op een boomrijke oever van het Noord-Willemskanaal viel mijn oog op allerlei insecten. Ik zag behalve wat onopvallende vliegjes twee parende langpootmuggen, een schorpioenvlieg, meerdere oeverlibellen, een paar bonte zandoogjes, een zwartpootsoldaatje en een enkele juffers.

Juffers zijn kleine libellen die, als ze zitten, hun vleugels boven hun rug opklappen. Er zijn vier heel algemene blauwe juffers in Nederland: azuurjuffer, lantaarntje, variabele juffer en watersnuffel. Ik dacht meteen: het zal wel een van deze vier zijn, al was hun blauw nogal licht. Nadere inspectie bracht uitkomst. Ik zag hoe dik en blauw hun pootjes waren: blauwe breedscheenjuffers dus. …

Lees Meer Lees Meer

De rode beuk in onze tuin is ons er een. Het is een naar schatting 130 tot 150 jaar oude twaalfapostelenboom. Lieden van stand plantten in die tijd twaalf beukennootjes in een kring. De boompjes die daaruit ontsproten vergroeiden met elkaar. Op een meter of twee, drie hoogte vertakten hun stammen zich weer.

Het is een reus van ik schat 25 meter hoog en twintig meter breed, op een stam van drie meter in de rondte. Hij staat pal naast het huis. Toen we het huis bekeken, zei de makelaar op geruststellende toon dat ie niet beschermd was en dus gekapt kon worden. We piekerden er niet over hem te kappen, we vonden de boom juist een pluspunt. …

Lees Meer Lees Meer

Vogels trekken buiten het broedseizoen vaak op met andere soorten: vinken en kepen, groenlingen en sijzen, kieviten en goudplevieren, kanoeten en bonte strandlopers, kramsvogels en koperwieken, oever- en huiszwaluwen.

Bij zoogdieren is dat minder gebruikelijk, al mengen verschillende soorten grazers zich wel op hun graasgronden. Verrassend eigenlijk – wij mensen zouden dat nooit doen, zelfs niet met de zo sterk aan ons verwante (mens)apen, tenzij we ze uitbuiten voor toeristische foto’s of kunstjes in een circus. Maar voet van gelijkheid optrekken met bavianen, chimpansees of gibbons? Uitgesloten. We zouden andere primaten niet verstaan, we verstaan zelfs de meeste mensen niet. Het wordt tijd weer eens in tongen de spreken! …

Lees Meer Lees Meer

Ik hoorde meerdere verhalen over dode jonge koolmezen. Wat is er aan de hand? Zonder autopsie blijft dat gissen. Het is niet ongewoon dat (enkele) meesjes doodgaan. Maar de sterfte lijkt hoog te zijn.

Frouke Hut uit Haren stuurde me een filmpje van een pop, Liesje genaamd, die zich in de tuin heeft geïnstalleerd, en door een koolmees wordt geknipt. Dat kan maar één keer, want poppenhaar groeit niet aan. Dat weet ieder kind dat ooit kappertje speelde met Barbie. …

Lees Meer Lees Meer