Langs de kust stonden afgelopen weekend overal waterdicht aangeklede lieden door verrekijkers over zee te turen. Zij hoopten op zeldzame zeevogels, want die kun je tijdens de trektijd in oktober verwachten bij noordwesterstorm. En de waarnemingen stroomden binnen.

Ik was alleen thuis met de hond die niet houdt van overzee staren. Dus wij trotseerden regen en wind in ons zeevogelarme binnenland.

Ik vierde mijn tweede verjaardag op Schiermonnikoog en bezoek sindsdien het eiland regelmatig. In de loop der jaren heb ik allerlei zeevogels gezien, maar ook een boel niet. Noordse stormvogels bijvoorbeeld. Die soort werd tot eind jaren negentig langs de kust in behoorlijke aantallen, soms zelfs met duizenden op een dag, gezien. Maar niet door mij, althans niet in Nederland. Wel vind ik ze soms dood op het strand, maar dat telt niet. Vogelaars noemen zoiets een schaamsoort.

Noordse stormvogels werden deze week weinig gezien. De soort neemt al 25 jaar in aantal af, waarschijnlijk door voedselgebrek wegens overbevissing. Ver op zee heb ik eens een uur in het heldere water gekeken. Ik zag meer plastic dan vis. Noordse stormvogels zien dat plastic aan voor iets eetbaars en vullen er hun buik mee. Ze verhongeren dan met volle maag. De laatste jaren krijgen ze ook vogelgriep.

Noordse stormvogels lijken op meeuwen maar zijn het niet. Het zijn eerder kleine albatrossen dan meeuwen. Ze hebben een aparte snavel met buisjes erop. Ze kunnen daardoor zout uitscheiden en ter verdediging een stinkend soort snot uitspugen. Ze kunnen met die buisjes goed ruiken – handig om vis te vinden.

Ze broeden in kolonies op rotskusten maar zweven verder de zee op dan wie ook. Dat houden Noordse stormvogels dagen vol, vlak boven het water de luchtstromen tussen de golven gebruikend. Ze zijn niet zo snel ter been maar kunnen vanaf de klippen waar ze broeden zonder aanloop wegzweven.

Ik heb ze veel gezien in vooral Ierland, Schotland, IJsland en Spitsbergen. Op Spitsbergen leeft de Arctische vorm (foto): grijsbruin in plaats van wit met grijze vleugels. Wie weet zie ik deze week nog een naar Nederland gewaaide Noordse stormvogel. Het liefst een met vis in zijn buik.

(Natuurdagboek Trouw, donderdag 30 oktober ‘25)