Nog nooit had ik een inktviszwam gezien. Lezer Meint Mulder uit Kolham mailt mij al jaren foto’s van zijn waarnemingen, en deze gepensioneerde hoofdonderwijzer ziet veel. Toen hij me foto’s mailde van die extravagante paddenstoelen, was ik jaloers.

De vier tot zeven rode octopusarmen van inktviszwammen spreiden zich vanuit een ei, dat qua vorm, kleur en formaat op een pingpongballetje lijkt. De zwammen stinken naar lijken; ze horen bij de stinkzwammen.

Inktviszwammen komen uit Australië en werden ruim honderd jaar geleden voor het eerst in Europa gevonden, in Engeland. Daarvandaan werd de wal veroverd, zij het spaarzaam. Er wordt beweerd dat er sporen meeliftten op de schoenen van militairen die vanuit Down under de geallieerden kwamen helpen in de Eerste Wereldoorlog. Stinkzwammen op stinkvoeten; waar oorlog niet goed voor is!

Meint bood aan me de zwammen te laten zien. Maar elke keer als we dat zouden doen, waren ze alweer weg. Inktviszwammen laten hun vruchtlichamen maar kort in volle glorie zien. Meerdere jaren lukte het niet. Afgelopen nazomer was er weer één, maar die verdween gauw weer. Volgens de voorschriften vertonen de zwammen zich van juli tot september. Maar vorige week stonden ze ineens weer te pronken en afgelopen vrijdag zou ik er met Meint naartoe. Donderdagmiddag echter waren ze alweer weg.

Ik las dat teleurstellende bericht toen ik thuiskwam van een boswandeling. Ik klopte even aan bij een oude vriend van me, die in het betreffende bos woont. Hij had, vertelde hij, inktviszwammen gevonden op een plek, die op waarneming.nl was verklapt. Het was vlakbij zijn huis en we liepen erheen.

We vonden wel tien eieren en drie zwammen. Ze waren gemarkeerd met stokjes. Eén was al ‘uitgebloeid’, één stond in volle glorie (foto) en één was alweer vertrapt. Dat heb je ervan als je iets op internet bekendmaakt. Ik wil trouwens evengoed Meints inktviszwammen wel zien, al is de urgentie iets minder.

Inktviszwammen groeien volgens het boekje op vochtige, schaduwrijke weilanden, maar ‘onze’ zwammen overtraden ook die regel. Ze stonden op een oud grasveldje, door loofbos omgeven en door de herfstzon beschenen. De grasmat was voor ruim de helft bedekt met gele blaadjes. Als een nest voor de inktvisseneieren.

(Natuurdagboek Trouw, maandag 10 november ’25)