Distelvlinder op Spaanse ruiter. Foto Koos Dijksterhuis
Op Schiermonnikoog, waar ik met een groep Trouw-lezers ben, fladderen veel distelvlinders. Er zijn vaker zomers met veel distelvlinders, maar vaker nog zomers zonder veel distelvlinders. Het zijn Afrikaanse vlinders die soms massaal met de zuidenwind in de rug naar Nederland vliegen. …
Als we in Spanje op wandelvakantie zijn, volgen we vanuit het Andalusische dorp Montejaque een beek bergopwaarts. We hebben nog vrijwel geen libellen gezien, omdat we door droge streken lopen. Maar als we aan de ever van dit beekje een stokbrood soldaat maken, zien we enkele middelgrote libellen. …
Gaasvliegen, elzenvliegen, eendagsvliegen en schorpioenvliegen zie ik in mijn tuin. In mijn insectenboek staan ze in de buurt van de kameelhalsvliegen. Al deze groepen hebben gemeen dat ze geen vliegen zijn. Een verschillen is dat ik kameelhalsvliegen niet in mijn tuin zie. Tot voor kort had ik zelfs nog nooit een kameelhalsvlieg gezien, waar dan ook. …
Wemelt het in Nederland al van de kleine, beweeglijke zangvogels, in Spanje zijn er nog meer. Ze laten zich niet zien, en als ze zich toch laten zien, zien ze er eender uit. Ze zingen veel maar zelfs hun liedjes lijken op elkaar.
Na aankomst in Grazalema, in de bergen niet ver van Gibraltar, maken we een ommetje en worden we meteen getrakteerd op de luide zang van onze eigen vertrouwde zwartkop. Die herken ik wel, al lijkt zijn lied op dat van de tuinfluiter, die iets ingetogener en merelachtiger zingt. In Zuid-Spanje zijn tuinfluiters dun gezaaid, toch komen we er twee tegen. …
De mussen zijn uitgevlogen. Op terrassen bij ruige terreinen en natuurgebieden azen de tjilpende gezinnen op kruimels. De jonkies zitten erbij met trillende vleugels, opgezette veertjes en geopende bekkies; moeder en vader pikken kruimels op en stoppen die erin. Een koddig gezicht. …
Uit mijn kindertijd herinner ik me graslandjes waar het ritselde van de sprinkhanen. Daarvoor moet je nu naar het buitenland. In weinig landen zijn insecticiden zo in trek als in Nederland, en hoewel sommige liefhebbers ervan beweren dat insecten niet van insecticiden doodgaan, wordt ons land zo onderhand toch behoorlijk insectenarm. Sprinkhaanplagen hoeven we niet te vrezen. …
Wandelend in de Andalusische bergen blijkt de zon ’s morgens verrassend snel aan kracht te winnen, wat vooral bergopwaarts voelbaar is. We snakken algauw naar de schaduw van steen- of kurkeiken. De winterregens zijn nog maar net achter de rug en veel bloemen bloeien nog, maar de grond ziet er hard en droog uit en de bergbeekjes zijn opgedroogd of gekrompen tot iele stroompjes en stilstaande poelen. …
Ze komen in Europa maar op een paar plekken voor, en niet altijd in het hooggebergte. Ik ben altijd blij verrast als ik hun opgewonden geleuter hoor. Nu ben ik blij verrast in Ronda, een oud stadje in Andalusië. Ronda wordt gespleten door een 120 meter diepe kloof en bovenop de klip wachten wij op een terras op ons glaasje prik. De wind giert door de kloof en boven de wind uit kletsen de alpenkraaien erop los. …
Op wandelvakantie in de bergen van Andalusië geniet ik van vogels, bloemen en insecten. De lente is er, zeker in de valleien, een paar weken verder dan bij ons. Veel bloemen die bij ons nog in knop stonden, zijn hier al uitgebloeid.
Ook in Spanje doet de mens zijn best de overige levensvormen te verdringen, met bijvoorbeeld plantages van jonge olijfbomen in strakke rijen, op een kaalgeschoren en -gespoten ondergrond, die in de brandende zon ligt uit te drogen. De bloemen-, insecten- en vogelrijkdom wijkt ook op het Spaanse platteland voor de door Europa gesubsidieerde intensivering van de landbouw. …
Veel blauwe viooltjes lijken op elkaar, maar in mei en juni bloeien vooral hondsviooltjes. Bosviooltjes en maartse viooltjes bloeien eerder. Hondsviooltjes zijn bijna net zulke liefhebbers van de duinen als duinviooltjes, en zijn dan ook te vinden op Schiermonnikoog. Duinviooltjes zijn er ook, maar hun blauw is paarser, en meestal zijn hun onderste kroonbladen veel lichter paarsblauw, tot wit toe, met een geel hartje. Duinviooltjes zijn driekleurig. …