Natuurdagboek 2022
Oranje zandoogje

Oranje zandoogje

Oranje zandoogje. Foto Koos Dijksterhuis
Oranje zandoogje. Foto Koos Dijksterhuis

Bonte zandoogjes zie ik in de tuin, bruine zandoogjes kom ik tegen als ik een wandeling maak, maar oranje zandoogjes zie ik alleen als ik me uit Groningen-Stad een eindje zuidwaarts begeef.

In bloemenweiden en hooilanden in Drenthe en directe omgeving zijn oranje zandoogjes wel te vinden, maar verder komen ze alleen voor in de drie zuidelijke provincies en in de Zuid-Hollandse duinen. Het gaat niet zo goed met ze. Zijn bruine zandoogjes redelijk stabiel in hun aantallen en nemen de bonte zandoogjes zelfs toe, oranje zandoogjes nemen af in aantal.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Treurnis om de oude wilg

Treurnis om de oude wilg

Foto Koos Dijksterhuis. met wilg nu. Inzetfoto J. Leideritz met de wilg in oude luister

Aan het eind van het twee kilometer lange, kaarsrechte fietspad van het Groninger Kardinge naar Noorddijk staat een oude, dikke boom: een wilg. Naar verluidt is het de oudste boom van Groningen, met een leeftijd van rond de 150 jaar.

Dat betekent dat ie een jaar of tien ouder is dan de Noordermolen die in de buurt van de boom staat.  Molen, maar vooral boom is een ijkpunt voor fietsers en wandelaars ten oosten van de stad. Hij staat op een kruispunt van fiets- en wandelpaden, er staat een picknickbank in zijn schaduw, die bijna altijd bezet is. Was.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Het zwijgen van de zwartkop

Het zwijgen van de zwartkop

Zwartkop. Foto Koos Dijksterhuis
Zwartkop. Foto Koos Dijksterhuis

Het zwartkopje zwijgt. Vanaf begin april hoorde ik zijn heldere lied iedere ochtend (na merel en roodborst). Maar nu, eind juli, zwijgt hij. Ik weet niet of hij nog wel door de bomen in en langs mijn tuin scharrelt. Ik zag hem al een tijd niet meer door het gebladerte. In april zag ik hem dagelijks: grijzig met een zwarte alpinopet.

Ieder jaar vestigt zich wel een zwartkopje in en rond mijn tuin. Kennelijk is er te eten en lijken er genoeg nestelplekken te zijn op of vlak boven de grond. ‘Lijken’, ja, want of het ze ooit lukt een broedsel op te voeden is de vraag.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Catering voor de Sint-Jakobsrupsen

Catering voor de Sint-Jakobsrupsen

Jakobsrupsen. Foto Koos Dijksterhuis
Jakobsrupsen. Foto Koos Dijksterhuis

Twee jaar geleden nam ik enkele zwart-geel gestreepte rupsen van Sint-Jakobsvlinders mee naar mijn tuin, waar ik ze op het Jakobskruiskruid plaatste. Ze begonnen meteen door te eten, alsof de verhuizing volstrekt irrelevant was.

Vorig jaar fladderde er een rood-zwarte Sint-Jakobsvlinder rond, maar de nieuwe generatie rupsen bleef uit, dus haalde ik weer rupsen van elders. Nog één keer, dacht ik, want ik wilde niet bezig blijven. Misschien moest ik me erbij neerleggen dat mijn tuin niet geschikt is voor een blijvende vestiging van die prachtige vlinders en rupsen.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Paarse strandlopers met kuikens

Paarse strandlopers met kuikens

Paarse strandloper met jongen. Foto Koos DijksterhuisLopend door het Spitsbergse hoofdplaatsje Longyearbyen komen we op grazige stukken toendra rendieren tegen, brandganzen met jongen, kleine rietganzen met jongen, sneeuwgorzen met jongen en paarse strandlopers met jongen.

Paarse strandlopers zijn noordelijke strandlopers die ’s winters in Nederland te zien zijn langs dijken en pieren. Er is eigenlijk maar één strandloper die het meest op het strand te zien is: de drieteenstrandloper. Ook die broedt in het hoge noorden, waar ie het strand tijdelijk voor de toendra inruilt.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Drieteenmeeuwen op de vensterbank

Drieteenmeeuwen op de vensterbank

Drieteenmeeuwen. Foto Koos DijksterhuisMet mijn familie zit ik al een week vast op Spitsbergen, vanwege een luchtvaartstaking. We hopen op een schip naar IJsland. Het stadje Longyearbyen heeft de sfeer van een jaren-70-winkelcentrum maar dan zonder plantenbakken. Je mag er niet uit, tenzij je er voor honderden euro’s een gewapend escorte bij huurt. Of een dagexcursie boekt voor een astronomisch bedrag. Dat doen we een keer en het blijkt fantastisch.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Vos steekt tong uit

Vos steekt tong uit

Poolvos. Foto Koos DijksterhuisSpitsbergen heeft een enorme kustlijn en de soms spitse, soms afgeronde bergen vormen grillige, onneembare muren. Onneembaar voor mensen althans. Voor kortbekzeekoeten zijn de steile rotswanden een uitkomst. Daar kunnen ze broeden zonder opgegeten te worden door poolvossen.

Op reis in Spitsbergen dobberen we in rubberbootjes onder zo’n zeekoetenklip. Het is misschien wel ’s werelds grootste broedkolonie van die soort, die ook in Frozen Planet van de BBC te zien is. Zoveel vogels bij elkaar trekken poolvossen aan, die op de minder steile puinhopen onderaan de klip gevallen eieren en vooral kuikens opscharrelen.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Vinvissen

Vinvissen

Noordse en blauwe vinvis Foto’s Koos Dijksterhuis
Noordse en blauwe vinvis. Foto’s Koos Dijksterhuis

We hadden nog maar weinig walvissen gezien vanaf de Plancius, het schip waarmee we een week bij Spitsbergen voeren. Op de terugweg naar het hoofdstadje Longyearbyen vaart de kapitein van Oceanwide Expeditions via een boog langs de grens van het continentale plat. De omweg moet de kans op walvissen vergroten. We zijn met twintig lieden die de walvisreis van Trouw en SNP boekten.

’s Avonds is het raak: drie dwergvinvissen. De kleine walvissen krijgen gezelschap van witsnuitdolfijnen, die met hun rugvinnen de golven doorsnijden. Over de reling hangend zie ik ze onder de boot door duiken. Ook zadelrobben zijn er – reikhalzend steken ze hun snuiten uit het water.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Koddige papegaaiduikers

Koddige papegaaiduikers

Papegaaiduiker. Foto Koos Dijksterhuis
Papegaaiduiker. Foto Koos Dijksterhuis

Langs onze kust peddelen ’s winters zeekoeten en alken, soms komt een papegaaiduiker op bezoek en heel soms een zwarte zeekoet. Die soorten broeden op klippen aan zee, bijvoorbeeld in Schotland en Noorwegen. In het nog hogere noorden broeden geen zeekoeten en alken, maar wel kortbekzeekoeten en kleine alken. De laatste waaien bij noorderstorm wel eens de Noordzee binnen.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Wintervogels in de zomer – de sneeuwgors

Wintervogels in de zomer – de sneeuwgors

Sneeuwgors. Foto Koos Dijksterhuis
Sneeuwgors. Foto Koos Dijksterhuis

Wegens de pilotenstaking zijn we gestrand op Spitsbergen. Dat biedt kansen om bij ons overwinterende vogels in hun broedgebied te zien. In hun zomerpak, op de eieren of met jongen, en zich anders gedragend; zingend bijvoorbeeld.

Hoewel je het gegiechel van zeekoeten,  het geklaag van drieteenmeeuwen en de baltsroep van paarse strandlopers best zingen mag noemen, opereert er maar één zangvogel op Spitsbergen:  de sneeuwgors. Maar die is er wel in groten getale. Op de rotsen langs de fjorden,  op de grazige toendra, en midden in nederzettingen zingen sneeuwgorzen een verdragend, ietwat naar leeuwerikengeriedel klinkend liedje. Dan zit er een mannetje op een dakgoot of rotsrichel te zingen. Sommige zijn al druk met het voeren van uitgevlogen jongen.

Lees Meer Lees Meer

DELEN