Boven ons huisje op Schiermonnikoog zwermen kok- en stormmeeuwen. De namiddagzon beschijnt ze van onderen als de vogels zwenken. Wit met gouden randjes tegen hemelblauw. Na warme dagen zie je meeuwen vaak zwermen. Maar het gezwerm is niets vergeleken met het gezwerm bij de grond. De mieren die het terras en de muren ondergraven, vertonen al een tijdje een toenemende bedrijvigheid. Ik zit erbij en kijk ernaar. Jongens, kan het nog bedrijviger? Het kan nog bedrijviger! …
Toen dochter vier maanden was, woonden we nog maar kort aan de stadsrand. Ik was bezig haar onder zeil te krijgen. Er klonk een angstaanjagend gezoem op haar kamertje. Een wesp? Nee, er vloog iets zwarts, iets massiefs, iets kwalijks rond. Het was een daas van ongekende afmetingen. Hij leek wel vier centimeter. Hij bleek niet langer dan tweeënhalve centimeter, maar leek groter door de lange vleugels en de idioot brede kop met twee reuzenogen. Ik had nog nooit zo’n grote daas gezien. Ik wist hoe venijnig de beet van een regendaas of goudoogdaas voelt, waarvan je een bult kunt krijgen van centimeters doorsnee. Hoe venijnig zou de beet, hoe immens de bult zijn, die dit monster naliet? Zou een baby dat overleven? Waarschijnlijk wel, want ik heb nooit gehoord dat een baby doodging aan een dazenbeet, zelfs niet van de runderdaas. …
Hoewel ze familie zijn van watermunt en wolfspoot, lijken ze meer op kattenstaarten, en ze groeien ook aan de waterkant, maar ze bloeien in minder uitbundige bossen in minder uitbundig roze. Lila zijn de moerasandoorns. Ideale planten voor de vijver of (vochtige) tuin, je hoeft er nooit iets aan te doen, ze komen ieder jaar terug en als ze zich al te voortvarend vermenigvuldigen, zijn ze gemakkelijk terug te dringen. Althans, voor een tijdje. Moerasandoorns vormen knolletjes en die lopen volgend jaar weer even scheutig uit. Dat maakt de plant tot een berucht akkeronkruid. …
Er is een tijd geweest dat mannen de kost verdienden, de poen binnenhaalden, brood op de plank brachten, terwijl vrouwen de kost bereidden, de poen uitgaven en het brood smeerden. Bij veel dieren zie je die tweedeling, al zijn er tal van geëmancipeerde soorten die de rollen omdraaien of de taken verdelen. Van visdiefjes vissen man en vrouw beiden voor de kost, net als mensen. En net als mensen neemt de visdiefman vaker het initiatief tot ware liefde dan de visdiefvrouw. Die vindt dat meestal prachtig. Ze schreeuwt om aandacht, bedelt om een visje. …
Een tijdje geleden schreef ik dat de meerkoeten naast ons huis zeven jongen hadden. Zeven zijn er veel. Binnen een dag of vijf waren ze allemaal op. Meeuwen, katten, kraaien, reigers. Na een tijdje zaten ze weer op het nest en waren ze onwaarschijnlijk intolerant tegen passanten. Vooral de buurkoeten kregen ervan langs als ze op minder dan zo’n dertig meter waagden te komen. Onderling hield het broedende meerkoetenkoppel vrediger contact. Ik hoorde de ander soms van verre antwoorden op de roepjes van de een. …
Ooit leefde ik een tijdje als asceet. Ik dronk zelfs geen koffie. Wel dronk ik bamboe. Bamboe was namaak-oploskoffie of oplos-nepkoffie. Dubbel beroerd, zult u denken, maar het kostte niet weinig want het kwam uit de natuurvoedingswinkel. En ekoproducten zijn duurder dan milieuverwoestende producten. Wie het milieu niet verwoest, moet nou daar nou eenmaal voor boeten. …
Landkaartjes zijn vlinders. Ze zijn niet zeldzaam, ze leggen eitjes op brandnetel en aan brandnete ls is geen gebrek. Je kunt ze iedere lente en iedere zomer zien in bossen, langs bosranden en op ruige velden. Tussendoor, eind juni, zijn ze er even wat minder. Landkaartjes hebben twee leef-tijden en ook twee leef-vormen. …
Bij vrienden staat de vijver vol ontwapenende, gele bloempjes. Maar pas op: onder water hebben de bloempjes een partij gewiekste vallen op scherp staan. Eivormige ballonnetjes met een deurtje vol antennes. De ballonnetjes staan onder druk van het water. Ze worden een beetje samengeperst, waar ze handig gebruik van maken. Zodra de antennes een klein vlokreeftje, wormpje, een muggenlarve of soms zelfs kikkervisje voelen, klapt het deurtje open, zuigt de lege ballon zich barstensvol, waarna de nieuwe inhoud het deurtje weer dichtduwt. De watervlo of worm zit gevangen en wordt verteerd. Blaasjeskruid is dus een vleesetende waterplant. …
Drie zomers ploeterde ik met bioloog Jeroen Reneerkens op Groenland door de sneeuw en modder over de toendrabergen, om drieteenstrandlopers te bestuderen. Er waren geen voetbalcompetities, geen tv, internet, e-mail, telefoon, krant of deurbel. Geen auto’s, geen winkels, niets. Wel een verpletterend mooi, woest landschap met glinsterende fjorden en ijsvelden in een immer lage zon. Met walrussen, poolvossen, poolwilgjes, klaprozen, muskusossen, poolparelmoervlinders en muggen, miljoenen muggen. …
Om met een paar vlinderaars nachtvlinders te vangen vervoeg ik mij om tien uur onder een oranje avondlucht op de afgesproken plaats in het Knarbos.
Niemand te zien.
Ik rijd naar een andere plek, een kilometer verderop, waar ze eveneens regelmatig nachtvlinders vangen. Ook niemand. Er dartelen twee nachtvlinders rond. Ik keer terug naar de afgesproken plek, waar de oranje hemel diep rood kleurt. De laatste merel zingt zijn melancholische lied en ik drink een glas wijn. Die wijn heb ik meegenomen. Ik heb van alles meegenomen, want ik blijf in de auto slapen. Ik wandel een bospad op en af, passeer een open plek, zie de eerste ster: Venus, in het noordwesten. De eerste en felste sterren zijn vaak planeten. De laatste bosvogel die ik hoor, is een nachtegaal. Dat stemt mij tevreden. Struin ik eens ‘s nachts door het bos, hoor ik een nachtegaal. …