Natuurdagboek

Nachtvlinder met stip

Nachtvlinder met stip

Grijze stipspanner Idaea aversata op raam. Foto Koos Dijksterhuis
Grijze stipspanner Idaea aversata op raam. Foto Koos Dijksterhuis

Er zit een nachtvlinder op het raam. Er zitten wel vaker nachtvlinders op het raam, als het buiten donker en binnen licht is. Nachtvlinders zijn zo gek op licht, dat ik me vaak afvraag waarom ze niet overdag actief zijn. Maar nee, nachtvlinders maken van de dag een nacht.

Of de nachtvlinder in kwestie naar binnen wil, weet ik niet. Hij kan toevallig op het raam zitten, misschien zit het wel lekker op het koele, gladde glas. De zon is weliswaar onder, maar binnen is het donkerder dan buiten. Ik heb geen lampen aan, dus op het licht kan hij niet zijn afgekomen. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Bremraap steelt suiker van klimop

Bremraap steelt suiker van klimop

Foto Koos Dijksterhuis
Klimopbremraap. Foto Koos Dijksterhuis

In het kielzog van klimop rukt de klimopbremraap op. Zoals alle bremrapen is deze bremraap een vreemde kostganger. Bremrapen hebben geen bladgroen en dat maakt het deze planten onmogelijk suikers aan te maken. Die handicap compenseren ze op geniepige wijze. Ze stelen suikers van andere planten. Die tappen ze af van hun wortels.

De naam bremraap verwijst naar brem, en dat is de suikerleverancier van de grote bremraap. Er zijn bremrapen die allerlei plantensoorten enteren, er zijn er ook die alleen de suikers van één plantensoort blieven. De klavervreter is er zo een, evenals de klimopbremraap. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Gemzen in soorten

Gemzen in soorten

Gems. Foto Jeroen den Blijker
Gems. Foto Jeroen den Blijker

In de bergen van Noordwest-Spanje verwacht ik gemzen te zien. In de bergen zie ik meestal wel gemzen. Zelfs toen ik in 2010 in Oostenrijk was, zag ik daar gemzen, hoewel de populatie er toen drastisch was uitgedund door een besmettelijke longontsteking.

Maar al lopen we dagelijks vijftien, twintig, dertig kilometer door nationale parken, en schuifelen we langs ravijnen naar hoogten van tweeduizend meter; overal komen we geiten tegen, maar berggeiten ho maar. Worden ze weggeconcurreerd? Ook koeien, paarden en schapen weten alpenweiden op duizelingwekkende hoogtes te bereiken. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Kwal eten

Kwal eten

Oorkwal. Foto Koos Dijksterhuis
Oorkwal. Foto Koos Dijksterhuis

Kwallen kunnen in enorme hoeveelheden de zee bevolken. Dan worden ze algauw een plaag genoemd, want dan verstoppen ze vissersnetten en prikken ze badgasten. Zelf gebruik ik de term ‘plaag’ niet graag. Probeert u dat woord eens te definiëren, dan denkt u vast aan grote aantallen en last voor medeschepselen en dan zult u zien dat ‘plaag’ het meest van toepassing is op de mens. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Van bloem tot pluis

Van bloem tot pluis

Oranje havikskruid bloem + pluis. Foto Koos Dijksterhuis
Oranje havikskruid bloem + pluis. Foto Koos Dijksterhuis

Het oranje havikskruid zet een deel van mijn tuin in kleur. Het ene oranje is niet het andere. Het oranje van deze zomerse zonnetjes varieert van oranjegeel tot oranjerood en lijkt soms wel lichtgevend. De bloemen staan op kniehoge, behaarde stengels die oprijzen uit een bladrozet. De stengels zijn breekbaar en een paar blijken te zijn geknakt. Die pluk ik en zet ik binnen in een vaasje. Ze bloeien en na de bloei veranderen ze in een pluizenbolletje, net als hun soortgenoten buiten. Aan de pluisjes bungelen vruchtjes, die wegzweven en elders kunnen ontkiemen. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Blauwe juffertjes in het groen

Blauwe juffertjes in het groen

Variabele waterjuffer. Foto Koos Dijksterhuis
Variabele waterjuffer. Foto Koos Dijksterhuis

Nu de zomer is begonnen zijn de libellen verschenen. Grote libellen met, als ze zitten, gespreide en kleine libellen met opgeklapte vleugels. Die kleintjes zijn juffers.

Drie soorten juffers zie ik het meest: lantaarntjes met een lichtblauw oplichtend laatste segment, vuurjuffers met een rood lijf en variabele juffers die zwart met een beetje blauw of geel kunnen zijn, maar ook blauw en/of geel met een beetje zwart. Die laatste zijn vrouwtjes.

In en bij beken zie ik dit jaar ook verrassend veel weidebeekjuffers, met een hemelsblauw lijf en donkerblauwe nevels op de vleugels. Prachtig zijn die. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Grasparasiet

Grasparasiet

Grote ratelaar. Foto Koos Dijksterhuis
Grote ratelaar. Foto Koos Dijksterhuis

Bijna zes jaar woon ik in mijn huidige huis. Er lag een mooi tuintje bij, op vruchtbare tuinaarde. Ik maaide het grasveldje, harkte het maaisel op en voerde het weg. Vervolgens onderhielden de cavia’s en konijnen het een paar jaar. Dat betekende dat het gras en de klavers gemillimeterd werden en bleven, terwijl de grazers enkele bloemen ongemoeid lieten: brunel bijvoorbeeld. Het grasveld werd echter vooral overgenomen door mos. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Springend visje op het strand

Springend visje op het strand

Franjestaart. Foto Koos Dijksterhuis
Franjestaart. Foto Koos Dijksterhuis

Op een Spaans strandje lig ik op mijn buik naar zee te turen. Een franjestaart komt aanrennen en blijft vlak voor mijn gezicht zitten. Drie haren steken als antennes uit zijn kont, twee sprieten wijzen zijwaarts uit zijn kop. Voorzichtig neem ik een foto. De franjestaart zit een tijdje roerloos, om plotseling zijn bijnaam rotsspringer eer aan te doen. Hij springt als uit een katapult naar de rots in wiens luwte ik lig. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Krekelvrouwen zitten boven

Krekelvrouwen zitten boven

Veldkrekel. Foto Koos Dijksterhuis
Veldkrekel. Foto Koos Dijksterhuis

De veldkrekels die vorige week in het Natuurdagboek de liefde bedreven, deelden enkele dagen een holletje. Het mannetje bewaakte de ingang van dat holletje, teneinde vijanden buiten de deur te houden. Daarbij nam de krekel een risico, want holbewakende mannetjeskrekels worden vaker opgegeten dan holbewonende vrouwtjeskrekels. Behalve tegen vijanden bewaakt de krekel zijn vrouwtje tegen rivaliserende mannen.

Andere mannetjes zouden het spermapakketje van hun voorganger zonder pardon wegvegen en een nieuw pakje bezorgen. Dat wegvegen en bezorgen doen de mannen met hun achterwerk. Daar ergens zitten de geslachtsdelen. Ook het vrouwtje heeft de geslachtsdelen daar. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Natuur in Utrecht

Natuur in Utrecht

Treekermeertje bij Woudenberg, prov. Utrecht Foto Koos Dijksterhuis
Treekermeertje bij Woudenberg, prov. Utrecht. Foto Koos Dijksterhuis

Vanmiddag worden de winnaars bekend van de Groene Kroon, een prijs die een natuurbeschermingsproject steun en geld van de provincie Utrecht oplevert. U mag daarbij zijn, in het provinciehuis, mits u zich aanmeldt op natuurprijs Groene Kroon 2017.

Er zijn uit ruim veertig deelnemers zes projecten genomineerd. Uit drie daarvan wordt vanmiddag met een stemming een winnaar gekozen en uit andere drie kiest de jury de winnaar. Als lid van die jury mag ik er een feestelijk praatje met plaatjes houden. Toen ik het verzoek kreeg om in de jury te gaan, voelde ik mij gevleid. Maar ook bekroop mij twijfel. Was dit niet weer een manier om mensen de natuur in te lokken? Wedden dat met natuur vooral recreatie werd bedoeld? En wat heb ik als Groninger met Utrecht te maken? Daarbij: van eerdere jury’s herinnerde ik mij vooral vergaderen… …

Lees Meer Lees Meer

DELEN