Deze zomer scharrelde er geen egel rond ons huisje op Schiermonnikoog. Misschien gaf de droogte de nekslag. Andere jaren klonk er ’s avonds altijd wel geslobber, en dan dronk er een egel uit het waterbakje. Deze zomer was snikheet en gortdroog, en nergens zag ik waterbakjes. Soortgrensoverschrijdend inlevingsvermogen is een schaars goed. …
Ik wandel door de Amsterdamse Waterleidingduinen. Ik hou van dat gebied, al vind ik dat er te veel damherten lopen, die bijna alle bloemen opeten. Die herten zijn ooit losgelaten, om er vervolgens op te schieten, maar die jacht werd gestaakt, de herten verloren hun schuwheid en de duinen werden een hertenkamp.
Sinds kort worden er weer herten geschoten, waar gedoe van kwam. Herten zijn heilig. …
In de herfst haakt de ene na de andere laatbloeier af. Wie het in mijn stadstuin dapper volhoudt, is muursla. Het is een klein plantje met ook voor een kleine plant minuscule bloempjes, hoewel, ze zijn toch wel een centimeter in doorsnee. Het zijn gele sterretjes op warrige stengels met bladeren die door botanici “liervormig” worden genoemd. …
In het berghok van ons huisje op Schiermonnikoog staan stammetjes eikenhout van een decimeter dikte. Ik haal ze eruit, omdat ik een vuurtje wil stoken.
Zeven jaar geleden zaagde ik een tak uit de eik naast ons huis. De tak stak meters uit de kruin, griezelig boven het terras, waar hij op had kunnen vallen. Het relatief rechte deel zaagde ik in stukken van een halve meter. Na een paar jaar in de schuur zouden ze uitstekend brandhout zijn. …
Stilstaand of langzaam stromend water, opdrogende modderpoelen; in vele wateren kunnen de larven van bruinrode heidelibellen leven. Ze leven op de ondiepe bodem en tussen oeverplanten. In de nazomer kruipen ze het water en hun huid uit. Die huid laten ze achter, als een zombie-insect: een leeg omhulsel met een open rug, met zes pootjes vastgeklampt aan een stengel van een waterplant. …
Bloeien er in de lente veel gele bloemen, in de nazomer is het niet anders. Eén van de laatbloeiers is de niet zo algemene plant met de naam heelblaadjes. Ik vind een paar heelblaadjes op een kwartier lopen van mijn huis in Groningen. Heelblaadjes is of zijn één van de weinige planten, en misschien wel de enige plant die uitsluitend in meervoud aangeduid wordt. En hoewel heelblaadjes best groot worden, bestaat de plantennaam alleen in verkleinvorm. …
Een in Nederland nogal laat in het jaar opererende vlinder is de luzernevlinder. In augustus en september fladderen deze fraaie wezentjes in vooral het zuiden van ons land rond. Ze lijken een beetje op koolwitjes die de kleur hebben van citroenvlinders, al zijn er ook luzernevlinders die wit zijn. De geelgekleurde luzernevlinder op de foto is een oranje luzernevlinder. Er bestaat ook een verwante soort die gele luzernevlinder heet en die is nog geler. …
Nederland discussieert over de gouden koets, gouden bergen en de gouden eeuw. De gouden koets zou een protserig voorbeeld van verspilling zijn. De miljoenennota belooft gouden bergen. De gouden eeuw was de tijd dat met iedere zeeslag een oerbos in zee zonk, de tijd dat de mensen in krotten leefden en tegen een hongerloon de houten pakhuizen bouwden, waarin de zeeschuimers van de VOC en WIC hun roofgoed bewaarden. De gouden eeuw was een houten eeuw. …
Afgelopen maanden kreeg ik meer vragen en foto’s van lezers over gallen dan anders. Het betrof aardappelgallen en knoppergallen. Ananasgallen zaten er dit jaar niet bij. Knikkergallen ook niet, maar daarvan weten de meeste mensen wel dat het gallen zijn.
Veel planten en bomen kunnen gallen vormen. Gallen zijn groeiwoekeringen als reactie op aantasting, meestal door een galwesp, soms door een galmug of een schimmel. Maar geen van die gallen werd door lezers een vraag of foto waard gevonden. Aardappel- en knoppergallen des te meer. …
Op Schiermonnikoog zijn meer blauwe zeedistels dan ooit. Vroeger was de plant een zeldzaamheid. Sinds een jaar of tien vind ik ze elk jaar wel, ook als ik niet echt zoek. Maar dit jaar stuit ik op een blauwe zee van distels: prachtig!
Distel is een foute naam. Hoewel de plant er distelachtig uitziet en prikkelbaar is, is het geen distel. Het is zelfs geen composiet, de grote bloemenfamilie waar de distels en paardenbloemen bij horen. Blauwe zeedistels zijn familie van fluitenkruid, berenklauw en zevenblad – ze horen bij de schermbloemen. …