Natuurdagboek

Vosjes en hommels willen de grond in

Vosjes en hommels willen de grond in

Vosje Foto Koos Dijksterhuis
Vosje. Foto Koos Dijksterhuis

Lente: vlinders, hommels, zweefvliegen en bijen komen tot leven. In de tuin is het een drukte van belang, zeker daar waar de middagzon de boel verwarmt. Kegelbijvliegen zweven langs de heg, hommels schuimen het gras af op holletjes.

Vorig jaar kreeg ik een bijenhotel voor mijn verjaardag, waar zich tot dusverre alleen pissebedden inkwartierden. Verder heb ik een paar vermolmde boomstronken neergezet, een rij gaten geboord in een overleden conifeer, hangt er een door de spreeuwen genegeerde spreeuwenpot en laat ik een oud vogelnestkastje, een lekke vaas en een geëmailleerde kolf slingeren. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Zwaardscheden en mesheften

Zwaardscheden en mesheften

Groot tafelmesheft en Amerikaanse zwaardschede Foto Koos Dijksterhuis
Groot tafelmesheft en Amerikaanse zwaardschede, Foto Koos Dijksterhuis

Eindelijk ben ik weer eens op Schiermonnikoog. Daar hopen de lege zwaardscheden zich op het strand op. Dat je je fietsband en je voet eraan kunt openhalen, heb ik een paar keer ondervonden. Zeker als zo’n afgebroken schede met vlijmscherpe punten uit het zand omhoogsteekt, moet je oppassen.

Op het schelpenbord dat mijn vader rond 1970 maakte, ontbreekt de Amerikaanse zwaardschede. Nu is dat de talrijkste schelp op het strand, maar toen was die immigrant er nog niet. Tegelijk met de opkomst van de Amerikaanse zijn vier inheemse soorten zwaardscheden zeldzaam geworden. De snelheid waarmee de Amerikanen zich vermenigvuldigen en op door vissers overhoopgehaalde zeebodem vestigen, doet vermoeden dat de nieuwkomer de drie oudgedienden heeft verdrongen. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Vroege smaakmaker

Vroege smaakmaker

Kleine veldkers. Foto Koos Dijksterhuis
Kleine veldkers. Foto Koos Dijksterhuis

Het is koud voor de tijd van het jaar, april doet ook maar wat hij wil. Het voordeel daarvan is dat de lente vertraagd voortschuift. De krokussen zijn uitgebloeid, maar sterhyacinten, druifjes, bosanemonen en speenkruid bloeien maar door.

Pinksterbloemen staan al weken op uitbarsten – straks bloeien ze nog met Pinksteren! Judaspenningen beginnen aarzelend te bloeien, look-zonder-look houdt zich nog even in.

Wie de tijd van zijn leven lijkt te hebben, is kleine veldkers. Deze kaboutervariant van de pinksterbloem bloeit met witte minibloemetjes. Bermen, borders, boomspiegels, duinen, grasveldjes kunnen ermee vol staan, vooral op zandige grond. Ook op het scherpe zand tussen de stoeptegels gedijt dit plantje. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Vroege vosjes

Vroege vosjes

Kleine vossen. Foto Koos Dijksterhuis
Kleine vossen. Foto Koos Dijksterhuis

Op die warme lentedagen laatst zag ik verrassend veel kleine vossen. Verrassend, want met deze ooit zeer talrijke vlinders gaat het niet zo goed. Afgelopen herfst zag ik ze weinig, hoewel hun piek juist in de herfst valt. Een deel van de vosjes overleeft de winter op een beschutte plek en komt in de lente tevoorschijn.

Misschien hebben ze de op één week na zachte winter goed doorstaan, misschien had ik geluk en kwam ik op een plek waar ze toevallig veel voorkwamen. Het was een natuurgebied met extensief bewerkte weilanden, zonder vergif of kunstmest, en wat moeras met wilgen. Kleine vossen houden van wilgen, zoals veel voorjaarsinsecten, want wilgen bloeien vroeg en zijn een van de eerste leveranciers van nectar. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Tepelhorens

Tepelhorens

Tepelhoren eitjes. Foto Koos Dijksterhuis
Tepelhoren eitjes. Foto Koos Dijksterhuis

Na de dagenlang aanhoudende noordenwind liggen er lapjes op het strand van Schiermonnikoog. Ook op andere stranden liggen veel van zulke lapjes. Vaak steken ze als een kratertje omhoog. Ze zijn vrij stevig en als je niet beter weet, zou je ze kunnen aanzien voor de zoveelste kunststof handelswaar die uit de zoveelste overboord geslagen container van het zoveelste mammoetschip dat tegen beter weten tijdens storm te dicht langs de eilanden vaart.

Maar het zijn geen plastic handelswaren, het zijn ook geen siliconen die ‘de vrouwelijke natuur een handje helpen’, om een advertentietekst te citeren. Nee, het zijn de eieren van zeeslakken, die gek genoeg wel genoemd zijn naar tepels, omdat ze daarop zouden lijken: tepelhorens dus. De eitjes zijn op de zeebodem afgezet, losgewoeld en naar het strand geblazen. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Schiermonnikoog op de schop?

Schiermonnikoog op de schop?

Bijna niemand wil ze, maar toch komen er elektriciteitskabels dwars door Schiermonnikoog. De windturbines op de Noordzee worden ermee verbonden met de Eemshaven. Minister Wiebes gaf vlak voor zijn aftreden zijn goedkeuring.

Volgens de plannen begint TenneT over twee jaar te graven en verandert Schiermonnikoog en het bijbehorende wad voor vier jaar in een bouwput. De kortste verbinding tussen het witte woud van windturbines op zee en de Eemshaven zou oostelijker liggen. Maar nu is gekozen voor een bijna anderhalf keer zo lange omweg: eerst zuidwaarts en aan de Groninger kust met een hoek naar het oosten. Het zuidwaartse deel komt over, nee onder Schiermonnikoog. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Blauw bloeiend in de sneeuw

Blauw bloeiend in de sneeuw

Scilla in sneeuw. Foto Koos Dijksterhuis
Scilla in sneeuw. Foto Koos Dijksterhuis

Woensdagochtend keek ik uit mijn slaapkamerraam en zag ik de tuin onder een pak sneeuw liggen. De sneeuw smolt langzaam weg en naarmate de witte deken slonk, kwamen er de dichtgevouwen, gele bloempjes van speenkruid, de nog beknopte stengels van pinksterbloem en de blauwe sterretjes van dwerghyacint aan het licht.

Dwerghyacint of sterhyacint of voorjaarshyacint of scilla doet zijn vijfde naam eer aan: sneeuwroem. Toen ik een kleuter was, waren geel en blauw mijn lievelingskleuren. De oorzaak daarvan was mijn beer. Die was namelijk geel en droeg een blauw broekje en een blauw truitje. Mijn voorkeur voor geel sleet gedurende mijn leven, maar blauw bleef favoriet. Misschien vanwege the blues. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Ja! De eerste blauwborst!

Ja! De eerste blauwborst!

Blauwborst . Foto Koos Dijksterhuis
Blauwborst . Foto Koos Dijksterhuis

Vanuit het zuiden rukken ze op, evenals de fraaiste foto’s van ze op internet: blauwborstjes. Ooit waren zeldzaam, nu komen ze in vele rietvelden in Nederland voor, en zelfs in struiken en op akkers gaan ze soms broeden. Ze overwinterden in Spanje en Afrika en arriveren vanaf eind maart in Nederland.

Een paar keer per week toog ik naar een brede rietkraag waar ik elk jaar blauwborstjes zie. Waren ze er al? Nee, witte kwikstaarten kon ik krijgen, zingende tjiftjaffen, zwartkopjes, de eerste rietgorzen in hun gitzwarte zomermasker en een enkele roodborsttapuit, maar blauwborstjes, nee. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Wachtervlinders in de nacht

Wachtervlinders in de nacht

Wachtervlinder. Foto Jeanette Essink
Wachtervlinder. Foto Jeanette Essink

Een wit vlekje op elke vleugel, met daarbij twee kleine stippen, als een teddybeer met losse oortjes. Voilà de wachtervlinder. Er zijn meer nachtvlinders met opvallend witte vleugelvlekjes, maar die worden pas later in de lente actief. De gamma-uil bijvoorbeeld, met vlekjes in de vorm van die Griekse letter. De wachtervlinder vliegt juist in de vroege lente veel. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Vegan bloedzuring

Vegan bloedzuring

Bloedzuring. Foto Koos Dijksterhuis
Bloedzuring. Foto Koos Dijksterhuis

In het door de appelboom gedomineerde deel van mijn tuin is een bosje ontstaan. Geen tiny forest waarbij je een goed gevoel koopt door veel te veel bomen op een paar vierkante meter te proppen, maar een mini-woud. Bij een mini-woud krijg je waarschijnlijk lang niet zo’n zelfingenomen gevoel als bij een tiny forest. Zo klinkt slowfood beter dan slome voeding. Maar laat ik mij niet de bek openbreken over trendy taal in lifestyle en fashion! …

Lees Meer Lees Meer

DELEN