Koos Dijksterhuis

De sijzen zijn weer in het land. Sijzen broeden in Scandinavië en zijn bij ons vooral ’s winters te zien en te horen. Op windstille, zonnige dagen hoor ik afgelopen tijd een gekwetter uit de bomen, alsof niet alleen het klimaat de winter overslaat, maar alsof ook de zangvogels aan het voorjaar begonnen zijn.

Het zijn groepen vinkachtigen: sijzen, putters, vinken en groenlingen. De putters kwetteren, de sijzen fluiten een fraai ‘wieuw’. Een boomklever en een winterkoning tetteren er doorheen, maar de vinkvogels zingen onverstoorbaar door.

Sijzen heb ik al driekwart jaar niet gezien. Ze zijn niet zeldzaam – in de uitgestrekte sparrenbossen van Noord-Europa broeden ze met duizenden. ’s Winters in Nederland zijn ze in tuinen en parken te vinden, in bossen en zelfs op het boerenland, als daar tenminste nog elzen staan. …

Lees Meer Lees Meer

Eén van de mooiste landschappen van Nederland vind ik het stroomgebied van de Drentsche Aa, de verzamelnaam van meerdere diepen (beken) die ten zuiden van Assen ontspringen en aan weerszijden van die stad noordwaarts kabbelen en samenvloeien.

De beken worden gevoed door kwelwater uit het Drents Plateau. In het gebied zijn behalve glinsterende beken bloemrijke hooilanden, heidevelden en knoestige loofbossen te vinden. Er groeien orchideeën, er broeden watersnippen, er leven bevers, er paaien windes.

Nieuwsgierig blader ik door het boekje van schilder/schrijver Klaas Koops: In gesprek met de Aa (Blinuet €24,99). De Drentsche Aa en Koops zijn oude bekenden, naar menselijke maatstaven. Koops groeide op in woont nog steeds in het Aa-stroomgebied. …

Lees Meer Lees Meer

De vogeltrek is grotendeels voorbij, al druppelen er nog allerlei noorderlingen binnen om de ijzige winter te ontvluchten. Daar zitten exotische schoonheden bij als kruisbekken en pestvogels, wat algemenere en minder flamboyante vogels als sijs en barmsijs, en alledaagse kandidaten als houtduiven, gaaien en vinken.

Maar vooral arriveren de eendvogels: zwanen, ganzen en eenden. Onder die eenden bevindt zich een klein, noordelijk beestje, dat zich vaak onopvallend tussen de gevliesde menigten ophoudt. Net als de kuifeenden waar ie nogal eens tussen zit, is de brilduiker zwart met wit, en duikt hij vaak onder. Vooral als je hem juist in beeld krijgt en wilt scherpstellen verdwijnt ie met een soort sprongetje onder water. …

Lees Meer Lees Meer

Volgens de boeken bloeit beemdkroon tot in september, maar bij ons in de tuin blijft deze plant ondanks een rijtje vorstige nachten nog steeds nieuwe bloemen vormen. Op een enkele pyjamazweefvlieg of blinde bij na zie ik er geen insecten meer op. Beemdkroon is nochtans een nectarleverancier aan allerlei vlinders, maar vlinders zie ik niet meer, tenzij in winterse sluimerstand in de schuur. Nachtvlinders zie ik trouwens wel maar of die voor een drankje op beemdkroon neerstrijken weet ik niet. …

Lees Meer Lees Meer

Terwijl ik dit typ, word ik afgeleid door een pimpelmees op de vetbol voor het raam. Door de tuin nadert een koolmees. Ik ben benieuwd of die ook… en hoe de pimpel daarop reageert.

Behalve de mezen leidt een scholier mij af. Ze belt omdat ze een werkstuk schrijft over vogels voeren in de tuin. ‘Op internet zegt de een dat je moet vogels voeren, maar van de ander mag het niet. Hoe zit dat?’ …

Lees Meer Lees Meer

De roeken zijn er weer. Vorig jaar zag ik op een vaste plek steevast een groep van twintig roeken. Ze stapten rond, in het gras pikkend, zaten op een hek met elkaar te kwekken en vlogen een eindje, om daar in het gras te pikken. Als ik een kijker of camera richtte, sloegen ze op de vlucht.

Roeken zijn schuw, zoals alle kraaiachtigen, vooral als mensen iets langwerpigs op hen richten. Kennelijk worden ze nog zo vaak beschoten, dat ze maken dat ze wegkomen. Of zou de angst voor geweren in het collectieve roekengeheugen gegrift staan?

Roeken pikken in het gras om emelten te vangen. Spreeuwen doen dat ook. Golfbaan-greenkeepers verwelkomen daarom spreeuwen, omdat emelten de grasmat vernielen. Roeken worden niet verwelkomd, omdat zij tijdens de jacht op emelten de grasmat nog erger vernielen dan die emelten zelf. …

Lees Meer Lees Meer

Ooit wandelde ik twee maanden door Nepal en in een winkeltje kocht ik een zak donkerrode snoepjes voor onderweg. Ze zagen eruit als kleine zuurtjes en smaakten ook zo. Maar na korte tijd begon mijn mond ervan te branden. Peper.

Maandenlang zwervend door Zuid- en Zuidoost-Azië raakte ik gewend aan binnensmondse branden. Blussen met bier of water was zinloos, het enige wat een beetje bluste was kokos. Ik begon dat branderige zelfs te waarderen.

In Noordoost-Thailand was soms dagenlang alleen witte kleefrijst te krijgen. De enige smaakmaker: peper, vers van de chiliplant. De warme maaltijd in Indonesië: altijd vol sambal. Maar alleen in Nepal kwam ik gepeperde snoepjes tegen. …

Lees Meer Lees Meer

Vijf procent van de fijnstof die we in Nederland de lucht inblazen is te wijten aan oudejaarsnacht. Iedereen met astma kan maar beter naar het buitenland vluchten. Dan mis je meteen de rookwolken vol kooldioxide en zware metalen, en vooral de herrie.

Wij vluchten naar Duitsland. Daar bloeit weliswaar een vuurwerksector, maar die produceert vooral voor de export. Naar Nederland. In geen Europees land wordt zoveel vuurwerk verstookt als in Nederland. Zouden voorstanders van dit gebruik beseffen dat het grote knallen pas 75 jaar geleden begon? Immigranten uit Indonesië namen Chinees vuurwerk mee. Voor zover een traditie is het dus een exotische traditie. …

Lees Meer Lees Meer

Bij ons in de tuin zijn hertenzwammen te vinden. Ook buiten de tuin zijn ze te vinden. Ze variëren nogal in formaat en bruintint. De ene hertenzwam vind ik veel mooier dan de andere. De zwam op de foto is vlak voor de nachtvorst gekiekt, maar heeft de vorst aardig doorstaan. Het verval zou ook zonder nachtvorst wel zijn ingetreden, want lang bestaan zwammen doorgaans niet in volle glorie. …

Lees Meer Lees Meer

Sinds kort hebben we op een strategische plek een camera opgehangen, die foto’s neemt van wat er beweegt. Dag en nacht. Het is verrassend hoeveel vogels er overdag voor de lens poseren. Nu zitten er sinds een paar weken ook opvallend veel vogels in de tuin: kool- en pimpelmezen, vinken, merels en roodborstjes vormen de hoofdmoot.

Maar dat die vogels zo vaak onder dicht struikgewas voedsel zoeken, had ik niet verwacht. Het opmerkelijkste fotomodel vind ik een holenduif, die zich eenmalig liet kieken.

Zo’n camera is bedoeld als detector van wild. Welke dieren struinen er over ons erf? We wonen aan de rand van een dorp en volgens sommigen wemelt het van de reeën, hazen, eekhoorns, vossen, steen- en boommarters en zijn er zelfs dassen, otters en wolven gesignaleerd. …

Lees Meer Lees Meer