Natuurdagboeken op dijksterhuis.net
Groene specht in de tuin

Groene specht in de tuin

Groene specht. Foto Koos Dijksterhuis
Groene specht. Foto Koos Dijksterhuis

Regelmatig is in onze tuin een groene specht te gast, soms zelfs twee tegelijk. Ze zijn vanuit huis te zien als ze aan de berk kleven. Die berk is bekleed met klimop. Klimop is ecologisch gezien een zeer belangrijke plant, onder meer als schuilplaats voor allerlei insecten. Dat hebben de spechten ontdekt, en ze zijn soms zo geconcentreerd bezig met de maaltijd, dat ze op hun camouflagegroene schouders na tussen de klimop verdwijnen.

Vaker nog dan zien laten ze zich horen, met hun schelle lach. Ook in de omgeving zien we vaak groene spechten. Die omgeving bestaat uit oude landgoederen, loof- en gemengde bossen en extensief beheerde graslanden. Er zijn oude en dode bomen waarin groene spechten een hol kunnen hakken. Toch hebben we in een boom in de buurt van de berk een spechtenkast opgehangen, want een groene-spechtengezin in de tuin lijkt ons wel wat. Maar tot nog toe schuiven ze slechts aan voor het eten.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Bang voor en blij met sneeuw

Bang voor en blij met sneeuw

Hond in de sneeuw. Foto Koos Dijksterhuis
Hond in de sneeuw. Foto Koos Dijksterhuis

Als ik ’s morgens het deurtje van het kippenhok openzet, begeven de zeven dames zich in een rij naar buiten. Daar valt van alles te halen en te beleven. Maar vandaag deinst hennetje de voorste terug. Ze wurmt zich langs de opstopping achter haar, waarna nummer twee haar kans grijpt, maar eveneens terugdeinst. De volgende doet hetzelfde. Dezer dagen zetten ze geen poot naar buiten.

Zou sneeuw te koud zijn aan de kippenpoten? Maar ze zetten niet eens één probeerstap in de witte deken. In de zachte sneeuw lijkt het mij heerlijk schrapen, pikken en scharrelen, maar daar denken de zeven samurai anders over.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Vogels beginnen vast met de lente

Vogels beginnen vast met de lente

Zwarte kraaien inspecteren nest Foto Koos Dijksterhuis
Zwarte kraaien inspecteren nest. Foto Koos Dijksterhuis

De dagen lengen. Staan planten en dieren daar bewust bij stil? Ik denk het niet, maar ze reageren er wel op. Onze kippen bijvoorbeeld gaan op stok als het daglicht taant. Bij somber, zwaarbewolkt weer trekken ze zich eerder terug dan bij helder, zonnig weer. Het lijkt een automatisme. In juni maken ze twee keer zo lange dagen als in december.

Eksters begonnen eind november al met hun nestbouw. De zeearenden bij ons in de buurt begonnen ook in november al te nestelen. Begin december zag ik een koppel kraaien een oud kraaiennest inspecteren. Op 22 december zag ik een koolmees een nestkastje binnenglippen, die daar wel een minuut in bleef. Roeken, reigers en aalscholvers nemen hun nestelplekken in de broedkolonies in. Eenden zijn al aan het baltsen en de eerste merels en heggemussen laten zich horen. Lezer Jan Leijstra uit Haulerwijk hoort sinds midden december een zanglijster zingen. Ook spechten, boomklevers, boomkruipers, roodborstjes en winterkoninkjes komen op dreef. De eerste kokmeeuwen krijgen hun donkerbruine zomerkap. Uilen roepen elkaar en richten hun holen in.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Ruimte voor 2 tot 4 keer zoveel wolven

Ruimte voor 2 tot 4 keer zoveel wolven

Foto Leo Linnartz, St. ARK, www.wolveninnederland.nl
Foto Leo Linnartz, St. ARK, www.wolveninnederland.nl

Voor hoeveel wolven is er ruimte in Nederland? Staatssecretaris Rummenie van landbouw en natuur gaf een Nederlands-Belgisch team van ecologen vorig jaar opdracht om dat te onderzoeken. Het is verrassend dat een bewindsman van een belangengroep (BBB) zijn beleid wil baseren op wetenschappelijk onderzoek. Maar dat blijkt anders te liggen.

De onderzoekers van de universiteiten van Wageningen en Utrecht en het Vlaamse Instituut voor Bos- en Natuuronderzoek publiceerden hun conclusies in september. Het ging hen niet om het peilen van meningen of onderbuikgevoelens. De onderzoekers beperkten zich tot feiten en baseerden zich op populatiestudies. Daaruit bleek dat een horde (ten onrechte vaak roedel genoemd) wolven een territorium van ruwweg honderd vierkante kilometer nodig heeft. In Nederland zijn 181 gebieden groot genoeg, maar de kwaliteit daarvan laat minder hordes toe.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Knallend ten onder

Knallend ten onder

Vliegtuig. Foto Koos Dijksterhuis
Vliegtuig. Foto Koos Dijksterhuis

De hortensia barst bijna uit zijn knoppen, terwijl de bloemen van vorig jaar nog roze zijn. Duiven koeren, mezen zingen, kraaien krassen, bosuilen roepen. Eksters nestelen, eenden vormen stelletjes. Lente!

Ik harkte blad van het gras. Daar kreeg ik het zo warm van dat ik mijn jas uittrok. Het begin november gemaaide gras stond alweer vijftien centimeter hoog. ’s Winters groeiend gras is een recent verschijnsel. Gooi er wat kunstmest op en je hebt een snede extra voor de gigantische veestapel.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
In de knop

In de knop

Sering in de knop. Foto Koos Dijksterhuis
Sering in de knop. Foto Koos Dijksterhuis

In sommige bomen popelen de knoppen – ze hadden beter even kunnen wachten, want intussen sloeg de vorst toe en de koudste maanden komen nog. Straks vriezen ze alsnog stuk. Maar de eerste weken van december was de temperatuur zo hoog! Iedere dag verbrak zijn historische record.

Boven ons huis torent een rode beuk uit. Hoewel kaal, hangen er verspreid nog honderden bladeren in de enorme kruin. We hebben een hele rij kruiwagens vol beukenblad van het gras geharkt. Nou ja, het was één kruiwagen die telkens opnieuw reed. Hoe kaler de beuk, des te meer knoppen kwamen er aan het licht.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Duivengekoer – ergerlijk of dromerig?

Duivengekoer – ergerlijk of dromerig?

Holenduif. Foto Koos Dijksterhuis
Holenduif. Foto Koos Dijksterhuis

Dat de dagen kort zijn – er is nog geen acht uur daglicht – weerhoudt duiven niet van koeren en baltsen. Duiven zijn onverwoestbare optimisten. Holenduiven bassen dat het een aard heeft en Turkse tortels koeren hun drietonige liefdeslied. Houtduiven koeren iets lager en in vijf tonen.

Houtduiven en tortels zijn ontroerend onhandige nestelaars en hun nesten waaien vaak uit de boom. Met hun geklapwiek verraden ze bovendien de plek van hun nest aan eierliefhebbers. Om toch wat nageslacht te krijgen, zijn ze bijna het hele jaar door met hun voortplanting bezig.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
De dagen lengen

De dagen lengen

Zonsopkomst. Foto Koos Dijksterhuis
Zonsopkomst. Foto Koos Dijksterhuis

De vroegste avond is al ruim een week geleden gevallen, en de donkerste ochtend komt nog, maar netto krijgen we er vandaag een paar seconden daglicht bij ten opzichte van gisteren.

Dat de daglengte door het jaar heen varieert, is het gevolg van de scheve hoek van de aardas met het vlak waarin ze om de zon zoeft. ’s Winters is de noordpool afgewend van de zon en dus duister. Hoe noordelijker, des te donkerder. Boven de Poolcirkel komt vandaag de zon niet boven de horizon uit. Hoe zuidelijker je gaat, des te hoger de zon overdag komt en hoe langer er daglicht is. In Maastricht is het vandaag een half uur langer licht dan in Groningen.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Herfstkrokus en wonderplant

Herfstkrokus en wonderplant

Saffraankrokus Foto Koos Dijksterhuis
Saffraankrokus. Foto Koos Dijksterhuis

Sinds kort bloeit er namelijk een goudmijntje in onze tuin: saffraankrokussen. Omdat ik voor mijn degradatie een jaar op het Gymnasium zat, zou ik ze liever kroki noemen, maar dan beticht men mij vast van aanstellerij. Krokussen dus.

Ik kreeg voor mijn verjaardag van mijn kinderen een doos vol gifvrije bollen. Dat zijn overwegend bollen waaruit in de lente allerlei kleurrijks verschijnt. Saffraankrokussen echter bloeien in de herfst. Dat geldt trouwens ook voor herfsttijlozen, die volgens mij bekender en algemener zijn dan saffraankrokussen.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Trillende kannibaal

Trillende kannibaal

Trilspinnen. Foto Koos Dijksterhuis
Trilspinnen. Foto Koos Dijksterhuis

Er hangt een trilspin op de plek waar kort geleden (zie foto) drie trilspinnen hingen. Trilspinnen hebben een klein, langwerpig lijf met een kop, en lange, dunne poten. Ze hangen vaak aan plafonds, of bovenin kasten. Vaak verstoppen ze zich overdag, om ’s nachts op pad te gaan. Ze vangen prooien in hun rommelige webben. Die ragebollige flarden zien er onbewoonbaar uit. Toch zijn ze nog in gebruik. Trilspinnen waren er in mijn kindertijd nog niet, ze zijn vast per ongeluk na vakanties in zuidelijke landen meegekomen in auto’s, caravans of bagage. En ze hebben het zich gemakkelijk gemaakt in Nederlandse huizen. Het wemelt ervan.

Lees Meer Lees Meer

DELEN