Natuurdagboek 2012
Winterjuffers in het gras

Winterjuffers in het gras

Noordse winterjuffer, Foto Koos Dijksterhuis

Jeanette heeft de laatste weken Noordse winterjuffers gezien. Volgens de krant wordt het een zonnige zaterdag en dan gaan ze vast vliegen. Dus tijg ik erheen. Vorig jaar ontdekte Jeanette ze in Drenthe, op een bloemrijke weide met houtwallen. Toen toog ik er ook heen, maar het was koud en wat we ook zagen, geen winterjuffers.

In Nederland zijn twee soorten winterjuffers: de Noordse en de bruine. Het zijn de enige libellen die als volgroeid insect overwinteren. Op zachte winterdagen kunnen ze opfladderen, zelfs als er sneeuw ligt. Maar meestal suffen ze stil de winter door in gras en struikgewas.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Poepende schapen

Poepende schapen

Schapen in duinen, Foto Koos Dijksterhuis

De duinen zijn overwoekerd door duindoorns, dauwbramen, berken, dennen, meidoorns, duinrozen, kruipwilgen en een heleboel gras. We hebben ontwaterd, aangeplant en met meststoffen vervuild. De konijnen verdwenen als gevolg van myxomatose en konijnengriep. Het groen tierde welig.

Natuurbeheerders willen het kortharige duin met stuifzand terug. Want dat herbergt vochtige valleien met bijzondere bloemen, en duinvogels zoals tapuiten, wulpen en ooit kiekendieven en grielen. En zoals het natuurbeheerders betaamt, grijpt men naar het alom gewaardeerde wondermiddel voor alle problemen: grote grazers. Zefs de zompige zeeklei in de Oostvaarderplassen is in een zandwoestijn omgezet, dus dan moet het met de duinen zeker lukken.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Mezen uit Zweden

Mezen uit Zweden

Witkopstaartmees, Foto Jeanette Essink

Meerdere lezers laten weten dat ze staartmezen zagen. Niemand meldt pimpel- en koolmezen, hoewel die er ook veel zijn. Maar kool- en pimpelmezen zijn gewoon en staartmezen niet. Buiten het broedseizoen trekken staartmezen in groepen door de bomen. Ze schuimen bossen, parken en tuinen af. Insecten, zaadjes; niets is veilig voor ze. Onderweg zijn ze voortdurend aan het kwekken, met hoge piepjes. Je hoort ze meestal eerder dan dat je ze ziet. Eenmaal in zicht zijn ze gemakkelijk te herkennen, ook als ze hoog tegen een lichte lucht overvliegen. Hun staart is langer dan die van andere mezen.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Vuurvlinders

Vuurvlinders

Kleine vuurvlinder op paardebloem, Foto Koos Dijksterhuis

De vlinders vlinderen maar door. Ik kom veel kleine vuurvlinders tegen, fraaie beestjes met oranje vleugels. Hoewel de vliegtijd volgens de boeken nu op z’n eind loopt, trekken de vlinders zich daar niets van aan. Er bloeien ook nog veel bloemen. Kleine vuurvlinders zijn te vinden op schrale graslanden met zuring en andere bloemen.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Rode russula’s

Rode russula’s

Russula’s, Foto Koos Dijksterhuis

Er zijn veel zwammen, het is een goede paddestoelenherfst. Vliegenzwammen zie ik bij massa’s, heel grote, vuurrode, groepen bijelkaar. Altijd goed voor mooie plaatjes. Er zijn ook rode paddestoelen zonder witte stippen. Dat zijn vaak russula’s. Op de foto staan ook russula’s. Er zijn een boel rode russulasoorten. Eén van de bekendste is de braakrussula. Als u daarvan eet, gaat u waarschijnlijk over uw nek en vervolgens zo heftig aan de buikloop, dat uzelf vanaf de wc-pot een eindje de lucht in schiet.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Leren repareren

Leren repareren

Foto Koos Dijksterhuis

Als er gaten vallen in mijn sok, gooi ik die sok niet meteen weg. Ik laat hem in de la liggen, tot ik hem voor de zoveelste keer bij vergissing aantrek en mijn grote teen of hak er uitpuilt. Dan pas gooi ik hem weg. Ik heb iets tegen weggooien.

Mijn moeder heeft een houten paddestoel, waarmee ze decennia geleden sokken stopte. Ik heb nog nooit een sok gestopt.

Toen de rits in mijn lievelingstrui stuk ging, heb ik hem door een kleermaker laten vervangen tegen een bedrag waarvoor ik twee nieuwe truien had kunnen kopen.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Apen op reis

Apen op reis

Java-apen, Foto Petra Sonius Stichting AAP

De stichting AAP heeft achttien labapen opgevangen, en een nieuwe woonplek voor ze gevonden. Vandaag verhuizen ze van de apenopvang in Almere naar een dierenpark op Menorca. Labapen zijn apen die in een lab zijn geboren en getogen. Geneesmiddelenfabrikant  MSD in Oss, waar deze apen werden gehouden, stopte afgelopen januari met aapproeven. Waar moesten de dieren heen? Stichting AAPp timmerde haastig een buitenverblijf in elkaar, exclusief voor deze groep. De bestaande quarantaine-ruimten zaten al vol. De apen konden voor het eerst van hun leven naar buiten en vonden dat griezelig, maar onder leiding van hun alpha-dame zochten ze het avontuur.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Merelziekte

Merelziekte

Dode merelvrouw, foto Koos Dijksterhuis

Lijsters, vinken, mezen – dag en nacht zwermen vogels uit Noordoost-Europa Nederland binnen of over. Sommmige trekken naar Engeland, België, Frankrijk, Spanje, andere blijven de hele winter hier. Ik zie geloof ik minder lijsters dan andere jaren. Koperwieken hoor en zie ik wel veel, zanglijsters en kramsvogels minder en merels al helemaal niet, althans niet op trek. Misschien gaan ze ergens anders heen, het is een matig bessenjaar. De meidoorns, lijsterbessen en vogelkersen wemelen minder van de merels dan vorig jaar. Ze kunnen met tientallen in één zo’n bessenboom zitten.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Fascinerende oogstmachines

Fascinerende oogstmachines

Graan dorsen, Foto Hans Prinsen en Henk Riswick

Sommige lezers vinden mij te kritisch over de landbouw. Ik ben ook kritisch, want in de moderne landbouw is nauwelijks nog ruimte voor planten en dieren die geen geld opleveren, maar die mij en vele anderen blij maken. Ik zie met lede ogen aan hoe het bewonderenswaardige en prachtige boerenbedrijf verandert in een megalomane agro-industrie. Ik denk dat die onstuitbare schaalvergroting een doodlopende weg is. Er komt een moment dat we niet nog meer uit de aarde en het vee weten te persen tegen nog lagere kosten. Dan leggen we het af op de wereldmarkt, want nergens zijn grond en arbeid zo duur als in Nederland.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Gehakkelde schutkleur

Gehakkelde schutkleur

Gehakkelde aurelia, Foto Jeanette Essink

Er vliegen nog aardig wat dagvlinders. Kleine vos, atalanta, gehakkelde aurelia, kleine vuurvlinder en dagpauwoog bijvoorbeeld. Ze proberen een beschut, vorstvrij plekje te vinden voor een winterpauze. Of ze trekken naar het zuiden. Op de klimop zag ik een gehakkelde aurelia. In 2004 zag ik voor het eerst een gehakkelde aurelia in mijn Groninger tuin, nu fladderen de aurelia’s iedere zomer langs. Gehakkelde aurelia’s zijn zuidelijke vlinders. Met de temperatuurstijging rukten ze op naar het noorden. Klimop bloeit in de herfst en geeft beschutting. Er zitten veel vliegen, bijen, wespen en ook wat vlinders op. Die gehakkelde aurelia bijvoorbeeld. Die gaat misschien wel in de klimop overwinteren. Of ie het redt, is de vraag. Het blijft een vlinder met zuidelijke inslag. En als een mees of merel hem vindt…

Lees Meer Lees Meer

DELEN