Vroeg ik me net af waar de bosanemonen bleven, kwam er bericht uit Driebergen van Pieta Deutekom-Houtstra, die ze bloeiend had gefotografeerd. Ze zijn laat dit jaar, al zullen de eerste misschien al weken geleden betrapt zijn. Bosanemonen kunnen tapijten vormen, groene tapijten met een witte bloemenzee, op de bodem van het nog loofloze loofbos. Dan weet je pas echt: de lente staat voor de deur. …
In de uiterste duinen op de oostpunt van Schiermonnikoog warmt het duinpannetje op, zodra de zon doorbreekt. Jassen uit! We zitten op mul zand, wit zand. Scherp strandzand is het, waar alleen een paar pollen helmgras het redden, dankzij hun lange wortels. Zon en wind en zout uit zee zorgen hier voor extreme klimaatsverschillen. Er liggen zwarte korreltjes op het zand. Ineens blijkt zo’n korreltje te bewegen. Hij kruipt weg. Er gaan er meer op stap. Dan schiet er één een paar centimeter weg, alsof hij gekatapulteerd is. …
Ze zien mij niet, ik hen wel. Ze hebben alleen oog voor elkaar. De kieviten zijn aan het baltsen. Maart is kievitenmaand. Ze zwermen uit over weiden en akkers, op zoek naar kort gras om een kuiltje in te draaien en eieren in te leggen. Eerst een plek, dan een partner, dan eieren. Een mannetje bezet een territorium, gaat door het lint als een ander mannetje nadert, en raakt nog meer van streek als er vrouwtjes in de buurt zijn. …
Een groep ganzen schuimt het weiland af. Het weiland is geelgroen; het is nog niet geïnjecteerd met drijfmest, zoals de omringende weilanden. Die zijn geelgroen met donkerbruine strepen. Mest injecteren we omdat mest uitrijden slecht is voor het milieu. Dat klinkt als een junkie, die heroïne spuit omdat roken slecht is voor zijn gezondheid. Mest is een groot woord voor de diarree van ons fabrieksvee. …
Zondagmorgen 6 maart schijnt de zon over de polders ten westen van het Zuidlaardermeer. Dit gebied is vanouds één van de betere weidevogelgebieden. Er wordt nu natuur ontwikkeld. Er zijn graafmachines bezig, er liggen wegen van rijplaten, dijken van zwarte aarde, hier en daar ziet het er troosteloos uit. Maar verderop zijn de weilanden zompig. De zon glinstert in de plassen. Kieviten struinen erdoor, graspiepers piepen aan de rand van een sloot, een veldleeuwerik zingt hoog in de lucht. En ja, de eerste roep van een grutto! Aarzelend nog, maar toch. Twee grutto’s waden door een poel. Benieuwd wat ze hiermee van plan zijn. Het Groninger Landschap beheert fraaie landbouwgebieden. Maar meestal betekent natuurontwikkeling wat meer water, meer pitrus en bruine koeien met lang haar in plaats van bonte koeien. Ook mooi hoor, en stukken goedkoper en gemakkelijker dan weidevogelbeheer. Bovendien levert agrarisch natuurbeheer toch niks op, zoals vorige week weer te lezen viel in een opiniebrief van twee natuurbeheerders. …
U en ik hebben er natuurlijk niet aan meegedaan, maar als natie helpen we vaak regeringen in het zadel, die natuur een luxeartikel vinden. De door ons gekozen rentmeesters vinden asfalt, auto’s, beton, megastallen en fabrieken beter voor de samenleving dan natuur en landschap. Ze steken ‘de handen uit de mouwen’ en zijn nu eens ‘daadkrachtig’, dan weer ‘krachtdadig’ begonnen de natuur af te schaffen. Want er zijn altijd mensen die een tweede mercedes willen en voor tweede mercedessen moet alles wijken, dat is algemeen bekend. …
Veel Nederlandse broedvogels verblijven ’s winters in zuidelijker streken. Uit het noorden en oosten krijgt Nederland andere seizoensmigranten op bezoek. Ganzen zijn qua aantal en formaat wel heel opvallende wintergasten. Ook smienten genieten met honderdduizenden van ons heerlijke winterklimaat. De eerste van die eenden arriveerden in september, de laatste vertrekken in mei. Ze rusten overdag in de buurt van water en grazen ’s nachts. Zij maken van de dag nacht en van de nacht dag. Die on-Bijbelse eigenschap is in hun voordeel. Boeren zien ze ’s nachts immers niet zo gauw grazen?
Maandag 28 februari zag ik de eerste narcis bloeien. Er zullen beslist narcissen zijn, die er nog eerder bij waren, maar die zag ik niet. Ondertussen is het al een week maart en in maart gaat het hard. Het blijft met de dag langer licht, de zon klimt en schijnt met meer warmte. Bomen raken in knop, zaden ontkiemen, rozetten van overwinterende planten lopen uit, kieviten baltsen, zanglijsters hippen over het gazon alsof ze nooit anders deden. …
De weerlieden voorspellen: dagenlang wolkenloos. In deze krant staan de zonnetjes op een rij. Op naar Schiermonnikoog! Dagenlang bevestigen de weerlui het: Nederland wolkenloos. Heel Nederland? Nee, boven een klein eiland in het uiterste noorden houden de wolken heldhaftig stand. In de noordoostelijke zeebries is het snijdend koud. …
In oktober komen ze uit het noordoosten aangevlogen. Eerst eten ze fonteinkruiden in bijvoorbeeld het Lauwersmeer, het IJsselmeer en de Randmeren. In november / december raken de verse fonteinkruiden op en verhuizen kleine zwanen naar akkers, tot in België toe. Maar de meeste waggelen rond in Groningen, de Wieringermeer, op Texel, in Flevoland en Zeeland. …