Natuurdagboek 2011
Betaalschelpen

Betaalschelpen

Geldkauri (de grote), koffieboontje en gevlekt koffieboontje© Koos Dijksterhuis

Ovale, bolle slakkenhuizen met een lange, gezaagde opening. Kauri’s zijn een grote schelpenfamilie. Er zijn vuistgrote soorten, ooit zeer algemeen in tropische zeeën met koraalriffen. Massaal opgevist en gedood voor de schelpenpakketjes die in de souvenirwinkels van Nederlandse badplaatsen te koop liggen. Er zijn ook piepkleine soorten. In Nederland worden twee soorten kauri’s gevonden, zij het mondjesmaat. In Zeeland zijn ze nog het minst zeldzaam, die koffieboontjes. In Bretagne en aan de Britse zuid- en westkust zijn ze algemener.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Klein-hoefbladbloem

Klein-hoefbladbloem

Klein hoefblad, © K. Dijksterhuis

Over speenkruid heb ik het laatst gehad, al bloeide het toen nog niet. Nu wel, evenals die andere gele voorjaarsbloem: klein hoefblad. Dit jaar zag ik het eerste hoefblad bloeien op 11 maart, een maand na de eerste paardebloem. De flora is van slag, geloof ik, of raak ik zelf van slag?

Klein hoefblad wordt door veel mensen voor paardebloem aangezien. Ze lijken ook op elkaar: allebei gele zonnetjes, met van die sprietjes. Eenmaal uitgebloeid worden het pluizebollen. Paardebloem en hoefblad zijn verwant, zoals paard en hoef verwant zijn. Verwant, maar anders.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Natuurvoedingsgekte

Natuurvoedingsgekte

© Koos Dijksterhuis

Liever eet ik onbespoten, biologisch voedsel dan bespoten voedsel met chemische toevoegingen. Daar niet van. Ik heb zelfs ooit in een natuurvoedingswinkel gewerkt. Toch koop ik mijn onbespoten spullen liever in een supermarkt. In natuurvoedingswinkels moet ik, ook al is er bijna geen klant, meestal lang wachten. Als je onbespoten eet, krijg je er een onthaastingscursus bij. Dat hoort bij het religieuze sfeertje. In die winkels staan ook altijd peperdure nepmedicijnen. Pardon: natuurgeneesmiddelen. Natuurvoeding, natuurgeneesmiddelen; alsof natuurlijk beter is dan onnatuurlijk. Het begrip ‘natuurlijk’ wordt gebruikt om verschijnselen toe te juichen (‘natuurlijke oliën!’) of neer te sabelen (‘homoseksualiteit is onnatuurlijk’). Een wc.-pot is ook onnatuurlijk maar daar hoor je niemand over. Wie meent dat natuurvoeding gezonder is dan fabrieksvoedsel, moet eens een bordje rauwkost uit zijn tuin eten. Zorg van te voren dat de nalatenschap geregeld is.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Dwars door de duinen

Dwars door de duinen

Sijs (m.) © Jeanette Essink

We steken weer eens het eiland Schiermonnikoog over. Van zuid naar noord door de Kooiduinen. Het is niet zo ver, het is wel een ruige tocht. We moeten onze weg vinden langs stekelige duindoorns en door kletsnatte valleien. We zien een bruine rat scharrelen. Even later vinden we een drol die sprekend een vossendrol lijkt. Acht centimeter lang, met zo’n staartje, vol muizenharen. Maar vossen zijn er niet op Schier, hoewel je erop kunt wachten dat onverlaten ze uitzetten om ze vervolgens weer te mogen doodschieten.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Wintermug

Wintermug

© K. Dijksterhuis

Laatst zat ik ondanks de kou buiten in de luwte. De bedoeling was in de zon te zitten, maar de zon zelf zat achter een gebouw. Verderop waren zonnige plekken en op één zonnige plek dansten muggen. Er dansten vier muggen. Soms dwarrelden ze plotseling uit de zon en uit beeld. Soms zag ik twee, dan weer drie muggen dansen, maar het werden er altijd weer vier. Dansmuggen, denk je dan, maar het waren geen winterse dansmuggen. Het waren dansende wintermuggen. Van wintermuggen bestaan op de wereld voor zover bekend slechts zo’n 170 soorten. Van dansmuggen zijn er meer dan 7000, waarvan een stuk of 400 in Nederland .

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Snoepende merels

Snoepende merels

Merel m. Bernstorff, © K. Dijksterhuis

In het dorp op Schiermonnikoog ploffen we na een enorme wandeling neer op het terras met uitzicht op de oogstrelende concurrent Van der Werff. De avondzon gluurt door de Middenstreek. Een merel hupt naderbij. Ze maakt veel lawaai, het klinkt als alarmerende merelkreten. Maar ze hoeft niet te alarmeren, ze hoeft niet naar ons toe… Of zou ze roepen dat ze iets lekkers wil? Daarom is het haar natuurlijk begonnen. Bij elke kreet klapt ze haar staart op, alsof ze een ingewikkelde landing inzet. Ze komt steeds dichterbij, tot we haar bijna kunnen aanraken.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Mussengetjilp en veel meer lente

Mussengetjilp en veel meer lente

Huismussen, © K. Dijksterhuis

Zaterdag stond in deze krant dat het een uitgelezen dag was voor citroenvlinders en kleine vossen. We liepen een eind door de zon en prompt fladderden de citroenvlinders en kleine vossen ons om de oren. Op een dode distel zong een roodborsttapuit uit volle, oranjerode borst. Zijn vrouwtje bleef in de buurt. De eerste dagpauwogen worden gezien. Hommels, honingbijen, zandbijen, vliegen en muggen komen te voorschijn. Je kunt het speenkruid en klein hoefblad bijkans zien ontluiken. De tjiftjaffen zijn gearriveerd. In een week tijd trekt hun hoofdmacht van Zuid- naar Noord-Nederland.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Een lans breken voor de ekster

Een lans breken voor de ekster

Eksters op nest, © Pieter Born

Eksters redden zich wel en dat is maar goed ook, want geen mens bekommert zich om deze tuinvogels. Eksters krijgen de schuld van moord op lieve babymezen, -mussen en –merels. En natuurlijk, eksters zijn handig in het ontdekken van zangvogelnesten en eten de eieren of kuikens op, als ze de kans krijgen. Mezen zijn trouwens als ei of kuiken veilig voor ze, veilig in de nestkast. Moord en doodslag zijn niet het voorrecht van de mens, ook dieren doen eraan en niet uitsluitend om de knagende honger te stillen, wat dierenvrienden soms denken.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Bijen zwermen en sterven

Bijen zwermen en sterven

Honingbij op crocus, © Jeanette Essink

De bijen zwermen uit, voor zover er nog bijen zijn dan, want ze gaan met volken tegelijk dood. Jeanette Essink betrapte ze afgelopen week op winterakoniet, helleborus, krokus, sneeuwklokje, mahonia en struikkamperfoelie. Vorige zomer viel me op een gemaaid gazon op dat sommige bijen van rode klaver naar rode klaver zoemden, andere van witte naar witte. Specialisatie is heel gebruikelijk bij bijen, schreven twee lezers. L. van der Does stuurde kopieën uit Het Grote Bijenboek van R.P. Groenveld uit 1961.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Zaagbekkenmaand

Zaagbekkenmaand

Grote zaagbekken© Jeanette Essink

De lente staat voor de deur, maar de lucht, de duinen, het water van het Vogelmeer in de Kennemerduinen zijn nog grauw. Kuifeenden en grote zaagbekken knallen eruit in hun contrastvolle lentekleed. Zaagbekken hebben een rode, lange, dunne snavel, met een kromme punt en een kartelrand. Vandaar hun naam.

Lees Meer Lees Meer

DELEN