Koos Dijksterhuis

Het broedseizoen van de velduil begint. Vorig jaar was een goed velduilenjaar, met in de weidevogelgebieden van Friesland een stuk of zestig broedparen. De velduilen kwamen af op de bonanza aan veldmuizen.

Veldmuizen kunnen zo talrijk worden, dat sommige mensen ze een plaag noemen.  Waar veldmuizen zijn, komen roofvogels en uilen. Die dammen de muizenplaag in, maar daar doen ze vaak wel twee seizoenen over. Dat lees ik in het nieuwe boek Gevaarlijk spel, van Piet van den Hout, over roofdieren en prooien. Roofvogels en uilen vangen muizen, en door hun aanwezigheid krijgen de muizen van schrik minder jongen. …

Lees Meer Lees Meer

Mijn voormalige buur(t)man Kor Raangs trof acht kleine, slanke hoorntjes aan in zijn tuin in Groningen. Kor dacht dat het grote clausilia’s waren, ook wel regenslakken genoemd. Dat dacht en denk ik ook. Maar volgens de verspreidingskaarten op internet komen die nauwelijks noordelijker voor dan de Weerribben, waar ze op oud hout, maar vooral op stenen leven. …

Lees Meer Lees Meer

Vanuit de Hollandse duinen kreeg ik bericht van Mickey Grothe. Ze wandelde met haar hond en had een hagedis gevonden. Die zat op het pad en bewoog nauwelijks. Hij leek aan het einde van zijn latijn. Was hier hulp geboden? Water geven, onder de struiken zetten?

Het was eind maart, de tijd dat zandhagedissen hun winterslaap achter de rug hebben. Het was bovendien ’s morgens, de tijd dat zandhagedissen tevoorschijn komen om te zonnebaden. Ze hebben geen ingebouwde thermostaat, zoals zoogdieren. Hagedissen en andere reptielen komen in de zon op temperatuur. Als ze opgewarmd zijn, gaan ze op jacht, en als de zon hoog staat en heet is, zoeken ze juist de schaduw op. …

Lees Meer Lees Meer

‘Vijftig jaar geleden kleurden onze weilanden in april geel van de paardenbloemen’, zegt paardenbloemexpert Karst Meijer uit Wolvega. ‘Met een zoemende biodiversiteit van insecten.’

Twintig jaar geleden waren paardenbloemen de laatste bloemen die op weilanden massaal voorkwamen. Intussen mag je blij zijn met een hoekje geel. Voor Meijer reden om de Dag van de Paardenbloem uit te roepen, en wel de laatste zondag in april. …

Lees Meer Lees Meer

Met dat zonnige weer is het in mijn kleine tuin goed toeven. Ik zit er te lezen en zie blad en bloemen ontluiken, zie kevers rennen en vlinders vliegen, hoor bijen zoemen en luister naar zingende vogels: zwartkopjes, fitissen, groenlingen en een roodborst. Gaaien kwekken, duiven koeren, een specht roffelt zacht.

De zwartkop tempert zijn zang, sinds zich een vrouwtje bij hem heeft gevoegd. De roodborst zingt met onverminderd elan door. Ik hoop dat ie net als de zwartkop een partner vindt. In de herfst en winter krijgen de betere tuinen meestal wel een roodborstje te gast, maar als broedvogel zijn roodborstjes schaarser. Ik zou een paartje roodborst een aanwinst vinden, al is de kans dat ze de in de buurt spelende kinderen, de uitgelaten honden én de zeventien buurtkatten verdragen niet groot. …

Lees Meer Lees Meer

‘Als gij u waagt aan het onvoorbereid afplukken van bloem of stengel, krijgt gij leelijke gele vlekken op uw vingers, die er in den eersten tijd niet afgaan en de geur van dat kleverige vocht is ver van aangenaam.’ Aldus F.J. van Uildriks en Vitus Bruinsma over stinkende gouwe, in hun Plantenschat, een boek uit 1898, dat integraal op Wikipedia staat. …

Lees Meer Lees Meer

Frits Schuurman stuurde me een foto van een salamander. Op ingestuurde foto’s van salamanders staan meestal kleine watersalamanders. Maar dit was een andere soort, en wel een alpenwatersalamander, met een oranje buik.

De Alpen liggen niet om de hoek, maar alpenwatersalamanders komen ook in Nederland voor, vooral in Noord-Brabant en Limburg. Schuurman woont in Waalre en de salamander zat op 20 maart in zijn tuin, onder herfstbladeren die hij niet had weg geharkt. Daar was het weliswaar vochtig, maar voor een watersalamander leek de plek Schuurman wel heel ver van water.  ‘Open water is hier niet binnen een kilometer te vinden’, mailde hij, ‘behalve een paar vijvers op de High Tech Campus van de Technische Universiteit Eindhoven, op een paar honderd meter afstand.’ Als het diertje daar had rondgezwommen, had hij honderden meters moeten lopen, inclusief een viaduct over een snelweg met acht rijstroken. …

Lees Meer Lees Meer

In de natuur wordt veel gelift. We wandelden net een eindje langs wat huizen, toen een klein, glanzend, opvallend zwart-wit insect tegen een broekspijp opklom. Meeliftende insecten streven vaak naar hogere regionen. Het beestje was tamelijk rond, maar met vijf millimeter breedte en zeven millimeter lengte toch ovaal. Was het een kevertje? Nee, het was een wants. Hij of zij bleek zo tam, dat ik ‘m wel uit de hand had willen voeren, maar wat eet zo’n dier? …

Lees Meer Lees Meer

In onze buurlanden gaat het bergafwaarts met de bijen op het platteland. Bijen hebben nectar nodig en vooral stuifmeel: voedsel voor hun jongen. Stuifmeel halen ze uit bloemen. En voor bloemen is op het moderne platteland geen plaats. Onze buurlanden zijn dan nog bloemrijk vergeleken bij Nederland. Nederland heeft de meest intensieve landbouw ter wereld. Ook nu, tijdens de viruscrisis, wordt ons platteland met enorme machines, met drijf- en kunstmest en pesticiden bewerkt. We vinden de export van melkpoeder kennelijk belangrijker dan een levendige leefomgeving. …

Lees Meer Lees Meer

Toen mijn geliefde en ik onszelf vast lieten lopen in een drassige punt tussen brede sloten, hadden wij de keus: honderden meters teruglopen tot het dammetje, waar we een sloot over konden (1), springen en de overkant misschien wel maar waarschijnlijk niet halen (2), waden (3) of over een omgevallen, dode boom klimmen (4). …

Lees Meer Lees Meer