Koos Dijksterhuis

Als kind al vond ik ze schitterend: passiebloemen. Destijds werd ‘passie’ nog met hartstocht geassocieerd, met een enorme liefde en onbedwingbaar verlangen. Tegenwoordig is de betekenis afgezwakt tot zoiets als hobby.

De passie van de passieflora verwijst naar ouderwetse hartstocht noch naar hedendaagse hobby’s, maar naar de lijdensweg van Christus. Kennelijk wordt liefde ook met lijden geassocieerd, maar misschien geldt dat vooral voor onbeantwoorde liefde. De bloem zou de kruisiging uitbeelden. Dat werd ontdekt door de Spaanse veroveraars van Latijns-Amerika, die de paar inheemse bewoners die ze niet vermoordden of met dodelijke ziekten besmetten, dwongen het christelijk geloof aan te nemen. Aan de hand van de passiebloem legden priesters uit dat Christus vijf wonden had (de gele meeldraden), maar aan slechts drie spijkers hing (de paarse stampers) en tien discipelen had (de bloemblaadjes), aangezien Judas en Petrus niet meer meetelden. Zijn doornenkroon bevatte zoals iedereen weet 72 doornen. Dat kwam overeen met de 72 paarse kroonblaadjes. …

Lees Meer Lees Meer

Op het strand belanden in de nazomer na een storm soms veel strandkrabben. Strandkrabben rennen zijwaarts weg voor gevaar, en verstoppen zich onder stenen of graven zich in. Mocht een meeuw, een andere vogel, een hond of een mens ze benaderen, dan heffen ze hun geopende scharen dreigend op.

Veel aangespoelde strandkrabben zijn of lijken dood. Vele zijn geen overleden krabben, maar slechts hun uitgetrokken harnassen. Strandkrabben groeien, en passen van tijd tot tijd niet meer in hun schaal. Die trekken ze dan uit, door het van zich af te duwen, terwijl ze een nieuw pantser boetseren. Daar verwerken ze een deel van de oude binnenkant in; dat scheelt weer materiaalkosten. …

Lees Meer Lees Meer

In deze tijd van het jaar bereikt het aantal atalanta’s een hoogtepunt. Atalanta’s lijken nog niet ernstig te lijden onder de kaalslag door verharding en vergif die ons land teistert. Waar nog bloemen bloeien en brandnetels groeien, verdringen de prachtige vlinders zich.

Bij mij in de tuin bloeien drie vlinderstruiken en enkele koninginnenkruiden. Beide zijn zeer in trek bij atalanta’s. Ook op de laatste bloemen van de wilde kamperfoelie en de eerste van de klimop strijken ze neer. Drank genoeg! Naast mijn huis laat ik brandnetels staan, zodat atalanta’s een plek hebben om eitjes af te zetten. …

Lees Meer Lees Meer

In de nazomer drukken altijd verschillende gebeurtenissen me met mijn neus op het feit dat de herfst voor de deur staat. De eerste vallende eikels, nog groen, geven een schok: is het alweer zover? Ook de eerste bloeiende herfsttijloos, al lila, geeft zo’n schok. …

Lees Meer Lees Meer

‘Afgelopen zomer heb ik in Utrecht enorme planten waargenomen’, mailde Karin Fokken. ‘Ik heb ze nooit eerder gezien maar deze reuzen zijn in 1 zomer uit de grond geschoten.’ Er zaten twee foto’s bij van kleine bomen met enorme bladeren. Het leken wel houtige zonnebloemen. Ik had ze eerder gezien, maar welke soort was het ook alweer?

Gelukkig had ik net een nieuwe aanwinst van de natuurboeken-uitgeverij KNNV binnen: de Basisgids Bomen en struiken van Arie van den Bremer. Daarin staan geen ingewikkelde sleutels vol vaktermen, maar vooral veel foto’s. Het is een prettig boek voor iemand als ik, die bij de zoveelste heester vol bessen algauw denkt: geen meidoorn, vogelkers of lijsterbes, maar wat dan wel? Meelbes, appelbes? Ze staan allemaal in het boek, niet op familie gerangschikt maar ogenschijnlijk door elkaar, zodat ik gedwongen ben flink te bladeren. Dat is geen straf, want het is geen dikke pil, en het is een mooi boek waarin ik bladerend op ideeën kom: Oh ja, sporkehout, toch eens op letten. …

Lees Meer Lees Meer

Ooit was de natuur een duistere kracht, die bedwongen moest worden. Er waren ook gevaren in de natuur: beren en wolven, struikrovers, moerassen waar je in kon verdwalen.

Nu hebben we van de natuur niets meer te vrezen. Toch zien we er allerlei gevaren. Het hoeft maar even te waaien of ik lees op websites over de dreiging van vallende takken. Code rood! We vrezen aanvallende buizerds. Wolven zorgen ook voor onrust. Vossen niet. Ik denk dat, als de vos al anderhalve eeuw uitgeroeid was en opnieuw ons land binnentrad, we ook bang zouden worden. …

Lees Meer Lees Meer

De laatste weken kreeg ik meerdere foto’s toegestuurd, van prachtige vlinders, rood, zwart en wit. Met de vraag welke schoonheid men had gekiekt. Tot mijn verrassing betrof het Spaanse vlaggen.

Zelf heb ik nog nooit in Nederland een Spaanse vlag gezien. Wel in het buitenland, vooral Frankrijk. De nu in Nederland gemelde vlinders zijn allemaal in het zuiden des lands gezien. Spaanse vlaggen rukken op naar het noorden en komen in sommige zomers met vrij veel vlinders steeds verder ons land in. In Wallonië en hier en daar in Vlaanderen zijn ze al helemaal ingeburgerd, en in Zuid-Limburg zijn ze ook al jaren iedere zomer present. …

Lees Meer Lees Meer

Boven de straatstenen van mijn terras patrouilleert een insect. Het is een wesp, maar geen gewone. Hij of beter: zij is niet geelzwart gestreept maar heeft een zwart boven- en een rood onderlijf.

De wesp schiet ineens weg, maar keert weldra terug. Ze verkleint haar aandachtsgebied tot ongeveer een vierkante meter, die ze eindeloos verkent. Ze focust steeds meer op de naden tussen de steentjes. …

Lees Meer Lees Meer

Buiten zitten zonder iets te zien is onmogelijk. Heerlijk vind ik dat, maar het is ook wel eens lastig dat ik niet aan lezen toekom. En als er heel hoog een roofvogel overzeilt, zul je zien dat mijn kijker binnen ligt. Even pakken en de vogel is niet meer te vinden.

Dat zijn meestal buizerds. Zeker op een warme, zonnige middag laten die zich omhoogtillen door stijgende warme lucht, thermiek genoemd. Ze cirkelen tot ze speldenprikjes aan het firmament zijn, om dan in een eindeloze glijvlucht kilometers in de gewenste richting te zweven. Daarbij halen ze hoge snelheden, ze verdwijnen snel uit zicht. …

Lees Meer Lees Meer