Met een spanwijdte van nog geen centimeter zou je hem zomaar over het hoofd zien. Spansmalte zou een beter woord zijn. Op een opgeblazen foto is te zien dat zo’n onooglijk beestje toch ooglijk is. Het zwarte kleed met witte banden en pootjes, het oranjebruine koppie, de antennes en de franje aan de vleugelranden maken er een fraaie, heuse vlinder van.

Het is een zogenoemde microvlinder, een mini-nachtvlinder. Daarvan zijn er veel. Er zijn meer micro- dan macronachtvlinders. En er zijn meer macronachtvlinders dan dagvlinders. Toch denkt u bij ‘vlinder’ waarschijnlijk eerder aan een dag- dan aan een nachtvlinder, laat staan een micro. …

Lees Meer Lees Meer

Laatst schreef ik hier over een opgewonden kemphaan die twee visdiefjes opjoeg. De diefjes leken op een nest te zitten, een hoopje vergeelde pitrusstengels dat als een eilandje in een vochtig grasland lag.

Ik kon niet zien of er eieren waren en het leek me sterk dat visdieven zich van hun nest laten jagen. Ik vroeg het moerasvogelkenner Jan van der Winden, die vertelde dat verstoorde diefjes boven het nest blijven hangen. Bovendien broeden ze in kolonies, en deze waren alleen. …

Lees Meer Lees Meer

Het determineren van muurwespen is onbegonnen werk, waar ik nochtans aan begonnen ben, nadat ik bijgaand exemplaar had gekiekt. Er zijn in Nederland twaalf soorten. Vijf zeldzame vallen af. Dat is een gemakzuchtig kenmerk, maar ik ga ervanuit dat de eerste de beste in mijn tuin zittende muurwesp niet ook nog eens een zeldzame is. Ik vind een algemene al bijzonder.

Ik zou tabellen kunnen uitpluizen met moeilijke woorden die ik moet opzoeken, waarna ik de kronkels van adertjes in vleugels en de breedte van gele dwarsstrepen opmeet. Of de dwarslijst op tergiet 1 een lengtedeukje heeft is een essentieel kenmerk. Hetzelfde geldt voor het aantal segmenten in de toch al pietepeuterige antennes: twaalf of dertien? Ook een duidelijk vooraangezicht is nodig, want de zeven kijken verschillend uit hun doppen. Een close-upfoto van de wespensnuit heb ik alleen niet. Ik was al blij dat ik dat beest überhaupt redelijk in beeld kreeg. …

Lees Meer Lees Meer

Een bevriende Trouwlezer en ik wandelen door een groot, afgelegen natuurgebied. Het is een weekdag en de digitale weervoorspellers geven een regenkans van 93 procent. Dat houdt automobilisten, fietsers en wandelaars niet thuis. Wat is natuur toch populair. Het weer valt trouwens reuze mee, van de voorspelde 93 procent valt er hooguit 1.

Langs het weggetje buigt iemand zich over een sloot. Hij richt zijn driepotige camera op het riet. Wat zou daar zitten? Het is helder water, met weelderige begroeiing: lentegroene waterplanten met wat grijze plukken riet van vorig jaar. De camera loert schuin naar beneden. We naderen voorzichtig maar zien niets dan water en waterplanten. …

Lees Meer Lees Meer

De provincie Friesland wil in de Workumerwaard weidevogels beschermen door bunzingen en hermelijnen te doden, en nesten van (beschermde) buizerds en kiekendieven te vernielen. Meeuwen en egels staan niet op de dodenlijst. Vossen, ratten en kraaien worden al gedood, maar dat helpt niet.

Bruine kiekendieven lusten wel kuikens, maar kiekendieven de schuld geven van het uitsterven van weidevogels is onzinnig. Weidevogels verdwijnen ook zonder kiekendieven, vossen of andere beklaagden. De wetenschappelijke consensus luidt: het boerenland is grotendeels onleefbaar geworden voor weidevogels. Ontwateren, mest-injecteren, vroeg en vaak maaien, een dichte grasmat zonder kruiden en insecten – welke grutto kan daar nog leven? …

Lees Meer Lees Meer

Het is een mooi glanzend kevertje, dat op de onafzienbare bietenvelden van Noord-Groningen meedogenloos doodgespoten wordt: het tweekleurige zuringhaantje. Dat kan net als het groene zuringhaantje massaal voorkomen. Beide kevertjes en vooral hun larven zijn gek op zuring en verwante planten. Je zou ridderzuring en melde, twee van de lastigste akkeronkruiden, met zuringhaantjes, zuringsnuitkevers en zuringwantsen kunnen bestrijden, maar die aanpak gaat niet samen met het spuiten van vergif. …

Lees Meer Lees Meer

Mijn tuintje is een natuurgebiedje op kabouterformaat. Er schuimt soms een marter rond en er vloog eens een zeearend over, maar het meeste leven is veel kleiner. Vlinders, bijen, wespen, kevers, wantsen; er zijn altijd nieuwe (en vertrouwde) kostgangers te ontdekken.

De pinksterbloemen lokken oranjetipjes, en ook pinksterbloemlangsprietmotten zijn zoals elk jaar van de partij. Een muurwesp komt eropaf, een signaalwespbij snort tussen de pinksterbloemen. Die bloeien laat dit jaar, het is al na Pinksteren! …

Lees Meer Lees Meer

Bij Groningen ligt een weidegebied, dat vanwege zijn functie als waterberging als natuurgebied beheerd wordt. Daardoor is het gevrijwaard van ontwatering, kunstmest, drijfmest, vergif, maai- en andere machines. Er roepen grutto’s, er zingen veldleeuweriken, er baltsen zelfs watersnippen en, nóg bijzonderder, er stappen elke zomer één of twee kemphennetjes rond met kuikens.

Ik wandel er soms over een dijk langs het gebied. Behalve veel weidevogels en watervogels zie ik kraaien, buizerds, kiekendieven en ooievaars. Ook vossen komen hier voor. …

Lees Meer Lees Meer

In Dagvlinders in Fryslân zijn alle in Friesland voorkomende dagvlinders te vinden, compleet met de mooiste foto’s en uiteraard tekst en uitleg. De ondertitel luidt Veranderingen vastgelegd en nou ja, dan weet je het wel, dat wordt een tranendal.

Op een paar klimaatvluchtelingen na, zoals de gehakkelde aurelia en de koninginnenpage, zijn vrijwel alle vlindersoorten op hun retour. De belangrijkste oorzaken zijn vaak maaien, het verwijderen van overhoekjes, het rooien van hagen, het kappen van bomen. Voor elke soort zijn verspreiding en aantallen gegeven in de perioden 1990-2000 en 2010-2020. Hier en daar lijkt een vlinder zijn leefgebied te hebben uitgebreid, maar dan blijkt dat vooral te komen doordat er nieuwe gebieden zijn geïnventariseerd. De verspreiding lijkt dan te zijn gegroeid, terwijl de dichtheid is gedaald. …

Lees Meer Lees Meer