Spitsbergen heeft een enorme kustlijn en de soms spitse, soms afgeronde bergen vormen grillige, onneembare muren. Onneembaar voor mensen althans. Voor kortbekzeekoeten zijn de steile rotswanden een uitkomst. Daar kunnen ze broeden zonder opgegeten te worden door poolvossen.

Op reis in Spitsbergen dobberen we in rubberbootjes onder zo’n zeekoetenklip. Het is misschien wel ’s werelds grootste broedkolonie van die soort, die ook in Frozen Planet van de BBC te zien is. Zoveel vogels bij elkaar trekken poolvossen aan, die op de minder steile puinhopen onderaan de klip gevallen eieren en vooral kuikens opscharrelen. …

Lees Meer Lees Meer

We hadden nog maar weinig walvissen gezien vanaf de Plancius, het schip waarmee we een week bij Spitsbergen voeren. Op de terugweg naar het hoofdstadje Longyearbyen vaart de kapitein van Oceanwide Expeditions via een boog langs de grens van het continentale plat. De omweg moet de kans op walvissen vergroten. We zijn met twintig lieden die de walvisreis van Trouw en SNP boekten.

’s Avonds is het raak: drie dwergvinvissen. De kleine walvissen krijgen gezelschap van witsnuitdolfijnen, die met hun rugvinnen de golven doorsnijden. Over de reling hangend zie ik ze onder de boot door duiken. Ook zadelrobben zijn er – reikhalzend steken ze hun snuiten uit het water. …

Lees Meer Lees Meer

Langs onze kust peddelen ’s winters zeekoeten en alken, soms komt een papegaaiduiker op bezoek en heel soms een zwarte zeekoet. Die soorten broeden op klippen aan zee, bijvoorbeeld in Schotland en Noorwegen. In het nog hogere noorden broeden geen zeekoeten en alken, maar wel kortbekzeekoeten en kleine alken. De laatste waaien bij noorderstorm wel eens de Noordzee binnen. …

Lees Meer Lees Meer

Wegens de pilotenstaking zijn we gestrand op Spitsbergen. Dat biedt kansen om bij ons overwinterende vogels in hun broedgebied te zien. In hun zomerpak, op de eieren of met jongen, en zich anders gedragend; zingend bijvoorbeeld.

Hoewel je het gegiechel van zeekoeten,  het geklaag van drieteenmeeuwen en de baltsroep van paarse strandlopers best zingen mag noemen, opereert er maar één zangvogel op Spitsbergen:  de sneeuwgors. Maar die is er wel in groten getale. Op de rotsen langs de fjorden,  op de grazige toendra, en midden in nederzettingen zingen sneeuwgorzen een verdragend, ietwat naar leeuwerikengeriedel klinkend liedje. Dan zit er een mannetje op een dakgoot of rotsrichel te zingen. Sommige zijn al druk met het voeren van uitgevlogen jongen. …

Lees Meer Lees Meer

Het caféterras baadt in de avondzon. Die zon schijnt warm, maar waar de avond zijn schaduw werpt is het fris. Op de nok van een naburige schuur zingt een merel zijn weemoedige serenade. Zijn silhouet is nog zwarter dan hij toch al is. Ook zwart is een driehoekig insect dat langs snort. Het is een zweefvliegachtige vlieg. Ze toont interesse in de verdikking halverwege de stok van een ingeklapte parasol. …

Lees Meer Lees Meer

Zo opvallend van kleur, zo onopvallend van formaat zijn ze. Goudwespen zijn turquoise en oranje met een metalen glans. Prachtige beestjes die ik (graag) in de tuin zie. Ze zijn klein en beweeglijk en je moet erop letten om ze te zien (zou dit een uitspraak van Cruijff geweest zijn?).

Om goudwespen in je tuin te krijgen moet je andere wespen en bijen hebben. Goudwespen droppen hun eitjes in de nesten van die bijen en wespen en hangen vaak rond bij bijenhotels. Hun eitjes komen snel uit en hun larven eten de eitjes en larven van de geparasiteerde soorten op, en bovendien de voedselvoorraad van hun slachtoffers. Die hebben er zelf toch niks meer aan. …

Lees Meer Lees Meer

De vlieg op de foto zit op de tuintafel. Het eerste wat me opvalt is zijn kop die grotendeels uit twee bolle ogen bestaat. Hij lijkt daarmee op een futuristisch ruimtewezen. Tussen die ogen steekt een antenne uit naar boven en een snavelachtige punt naar beneden. Geen puntneus maar een puntmond.

Tussen de ogen heeft de vlieg een paar hulpoogjes en verder vallen de haren op. Met zijn antenne en die haren zal de vlieg vast van alles detecteren. Hooggevoelige beestjes zijn het, met meer zintuigen dan mensen. (En dan noemen mensen zichzelf de kroon op de schepping.) …

Lees Meer Lees Meer

Popko Muthert stuurde mij een mail over een hem onbekend insect in zijn tuin. “Hij/zij is vrij grof, ‘rechthoekig’ (zonder ‘uitsteeksels’ ± 2,5 á 3 cm lang en ± 1.25 cm breed)”, schreef hij, “en lijkt weinig stroomlijn en/of rondingen te hebben. De vleugeltjes zijn voortdurend in beweging.”

Ik had meteen de foto kunnen bekijken maar was geboeid door de intrigerende omschrijving en las eerst verder: “Op de kop enkele tentakels (drie?) waarvan de middelste mij door de vorm deed denken aan een kolkenzuiger (waarmee rioolkolken worden leeggezogen).” …

Lees Meer Lees Meer

Jeanette Essink gaat vaak op safari in haar tuin. Ze heeft een grote tuin, vol wilde planten die in alle kleuren bloeien. De variatie aan insecten is er verbazingwekkend.

Jeanette struint rond in laag tempo, speurt achter takken en loert onder blaadjes en maar weinig kleinoden ontgaan haar. Althans, zo lijkt het. Wat je ontgaat zie je niet en weet je niet. Maar ze weet van alles te vinden en gebruikt daarbij een kleine verrekijker voor de korte afstand, al zou je het ook een loep voor de lange afstand kunnen noemen. …

Lees Meer Lees Meer

Bij het bijenhotel is het een komen en gaan. Enkele rietstengels zijn al een tijd dicht geplamuurd – daar is de volgende generatie rosse metselbijen in wording. Er sluipen verdachte wespjes langs en soms een springspin.

Maar nu hebben slanke, zwarte wespen de holletjes ontdekt. Zijn het sluipwespen die op bijeneieren parasiteren en er hun eigen ei kwijt willen? Nee ze kruipen in lege holen. Alle holletjes worden verkend. Er zijn soms wel vier wespen tegelijk bezig. Komen twee elkaar tegen, dan vliegt er een geschrokken weg. …

Lees Meer Lees Meer