De meest door lezers ingezonden waarneming betreft een sneeuwwitte reiger. Een reiger die associaties oproept met exotische vakanties. Het is inderdaad verbazingwekkend hoeveel grote zilverreigers ons land bevolken. Ik kan geen wandeling, fioetstocht, autorit of treinreis maken, of ik zie grote zilverreigers. In de Zeeuwse delta en op Schiermonnikoog huizen vooral kleine zilverreigers, maar in de rest van het land zijn de grote alomtegenwoordig.

In 1979 fietste ik op mijn roestige jongensfiets 120 kilometer om een grote zilverreiger te zien bij de Knardijk, de dijk tussen Oost- en Zuid-Flevoland. De Oostvaardersplassen waren toen een vogelgebied van internationale allure, niemand had nog bedacht uitgerekend daar een intensieve veehouderij te beginnen. Ik fietste er vanuit Amersfoort elke maand een keer omheen. Vogels kijken. Blauwborstjes, baardmannetjes, grote karekieten, porseleinhoenders, roerdompen, ruigpootbuizerds, grauwe kiekendieven en reuzensterns en nog veel meer bijzonderheden zag ik daar voor het eerst. Beide soorten zilverreigers, grote en kleine, doken er tegelijkertijd op, heel apart. …

Lees Meer Lees Meer

Vorige week organiseerde Vogelbescherming de teldag voor trekvogels. Op die dag zwermden misschien nog wel meer vogelaars uit naar strategische plekken dan ze toch al zouden doen op een zaterdag in de herfst. Het zijn vaak uitstekende vogelaars, die tellers, die aan de klank van een piepklein piepje kunnen horen welke soort er overvliegt. Een vink (tjup), keep (kep), ringmus (tjierp), koperiwek (ziep) of kruisbek (klip). Knap hoor.

Er werden minder vogels geturfd dan andere jaren: 242 duizend in 187 soorten. Vorig jaar vlogen er anderhalf keer zoveel vogels over. Dit jaar is er een opvallende nummer 1: de kolgans met 68.515 vogels! Ik zag over het voetbalveld waar mijn zoon voetbalde inderdaad veel kolganzen passeren, in enorme V-formaties. Meestal scoren spreeuw, vink, graspieper en kievit hoog, maar de hoofdmacht der kolganzen arriveert meestal later uit de broedgebieden. Zou de winter vroeg zijn ingevallen op de Russische toendra? Wellicht, het zou verklaren dat de aanhoudende oostenwind zo fris was. Misschien blies die wat Russische winter mee. Waarschijnlijk vlogen de kolganzen wel met deze toendrawind in de rug naar Nederland. …

Lees Meer Lees Meer

Planten op het dak zijn een opsteker voor bijen en andere insecten. Zwitserse biologen inventariseerden veertig vegetatiedaken. Gedurende de zomer van 2010 telden zij bijna vijftigduizend insecten en spinnen, van bijna vijfhonderd soorten. Over dit onderzoek zette het Amerikaanse wetenschappelijke tijdschrift Ecology een voorproefje op internet.

Van mobiele insecten, zoals vliegende kevers, vlinders, zweefvliegen en bijen, hing de aanwezigheid samen met geschikt leefgebied in de buurt, zoals bloemrijke hooilanden. Voor die insecten bleken groene daken te werken als verbindingszones of stapstenen. Ze vlogen via groene daken van gebied naar gebied. Of honkvaste types als loopkevers en spinnen op de daken verschenen , hing niet af van de omgeving. …

Lees Meer Lees Meer

Een marsupilami is een stripfiguurtje van André Franquin. Het is vast genoemd naar de Australische marsupial mouse. Laten we deze buidelmuis marsupilami noemen! Mannetjesmarsupilami’s paren zichzelf dood. Ze staan dan stijf van de testosteron en denken alleen maar aan seks. Hun hart raakt overbelast, hun haar valt uit en hun huid bladdert af. Als ze zo aftakelen wil geen vrouwtjesmarsupilami hen nog op zich. Maar dan hebben ze ook niet lang meer. Ze zijn op en gaan onbevredigd dood. Biologe Diana Fisher van de University of Queensland onderzoekt deze wonderlijke diertjes.

Marsupilami’s lijken sprekend op muizen en eten net als muizen zowel insecten als zaden, ze kunnen in één worp veertien jongen baren, ze vormen plagen, maar zijn niet aan muizen verwant. Ze zijn geen knaagdieren, ze zijn een familie apart: Antechinus. In Australië leven veel rare kostgangers en de marsupilami is er één van. Of één, er zijn meerdere soorten marsupilami’s. Er is een bergmarsupilami, een moerasmarsupilami, een grijze, een bruine en een geelpootmarsupilami. Allemaal kennen ze die obsessieve neiging tot seks. …

Lees Meer Lees Meer

Nu de wind aanwakkert uit het westen, worden waarschijnlijk pijlstormvogels naar de kust geblazen. Pijlstormvogels noemde ik laatst in deze rubriek de noordelijke tegenhangers van albatrossen. Die vergelijking klopt grotendeels. Albatrossen zweven over de zuidelijke zeeën. Ze vliegen in de beschutting van golven. Vlak boven het water scheren ze tussen de golven door. Pijlstormvogels doen hetzelfde. Ze hebben net als albatrossen een sigaarvormig lichaam met lange, rechte puntvleugels waarmee ze uren, nee dagen achtereen kunnen zweven. …

Lees Meer Lees Meer

Ik laat ’s avonds maar heel even de deur open of daar dwarrelt een vlinder naar binnen. De nachtvlinder neemt plaats op het kozijn. Gezien de datum is het een herfstspanner. Waarschijnlijk zelfs de herfstspanner. Herfstspanners hebben de grijze bandering die deze heeft. Maar dat hebben novemberspanners ook. Ik zoek ze even op op Vlindernet. Daar lees ik iets over een V-vormig vlekje op de voorvleugel van de novemberspanner en warempel, dat heeft deze. Dan zal het wel een novemberspanner zijn. Maar het is geen sluitend onderscheid. Om zeker te zijn, moet ik de genitaliën onder loep nemen. Ja zeg, die arme spanner vindt het hier zo vast al spannend genoeg. …

Lees Meer Lees Meer

Buurman en Buurman genieten van vogelzang. “Dat is een merel, buur!” Ze knutselen een nestkastje inelkaar met een picknicktafel eronder, zodat ze optimaal van de merelzang kunnen genieten. Zondag was er een marathon-tv-uitzending van het legendarische duo. Het is een Tsjechische animatie uit de jaren ’70, over twee doe-het-zelvende buurmannen. Daarbij gaat alles mis. Ze boren in waterleidingen, zagen steunbalken door om ruimte te maken voor een iets te breed tafeltje, maar ze blijven er opgewekt onder. De wand stort in, maar het tafeltje past. Het moet wel vreselijk uit de hand lopen, willen ze uitroepen: “D’r gaat iets mis buur, d’r gaat iets helemaal mis.” …

Lees Meer Lees Meer

Ooit werd de aanleg van de A-73 vertraagd door de aanwezigheid van zeggekorfslakken, piepkleine slakjes met piepkleine huisjes die de vorm hebben van een bijenkorfje. Uiteindelijk kwam die weg er toch wel. Dat een zo pietluttig weekdiertje een snelweg kan tegenhouden, wekte bij velen verontwaardiging. Bij mij wekte het bewondering. Wie het kleine niet eert, is het grote niet weerd…

Helaas wordt in het natuurbeheer vooral het grote geëerd. Altijd moet het robuust zijn en vol met grote kuddes grote grazers: gefokte en uitgezette koeien en paarden. Dat noemt men vervolgens ‘oernatuur’ of ‘nieuwe wildernis’ of iets ander modieus. Liefhebbers van vogels, planten, bomen, insecten, reptielen, amfibieën en kleine zoogdieren gruwen vaak van die grazers die niet alleen grazen maar ook vertrappen. …

Lees Meer Lees Meer

De week tegen de eenzaamheid is nog niet voorbij of het is alweer dierendag. Dierendag is er sinds 1930. Men prikte 4 oktober, de dag van Fransiscus van Assisi, die opkwam voor verschoppelingen: zwervers, leprozen, dieren en planten.

Na 83 jaar komt dierendag nog altijd niet verder dan een strikje om de poes en een extra wortel voor het konijn. Op sommige scholen mogen kinderen hun cavia of wandelende tak meenemen. De dieren gaan de kring rond en staan doodsangsten uit. …

Lees Meer Lees Meer