In de Hoekse Waard is een wandelroute uitgestippeld door akkerland. Deels voert de tocht door bloemrijke akkerranden. Bloemen zijn feestelijk en van incarnaatklavers raak ik altijd opgewonden. Toch bekruipt mij het gevoel in een tuin te zijn beland…

Incarnaatklavers zijn hier niet inheems. Ze komen uit zaadpakketten. In Zuid-Europa komen die robijnrode klavers wel in het wild voor. Dat kun je van de cosmea’s niet eens meer zeggen, dat zijn louter voor de tuin gekweekte bloemen. En zo zie ik meer tuinbloemen. Er zijn ook wilde bloemen ingezaaid, zoals diverse klaversoorten, klaprozen, korenbloemen, kamille, vogelwikke, en enkele uit de vergetelheid teruggehaalde gewassen als boekweit en luzerne. …

Lees Meer Lees Meer

Merels eten bessen en bessen hebben pitten. Veel van die pitten zijn giftig, maar merels krijgen er geen last van. Ze poepen pitten uit, voordat ze verteerd worden. Pitten die te groot zijn om door te slikken worden opgekokhalst en uitgespuugd. De zaden belanden tientallen of honderden meters verderop, en op vruchtbare bodem kunnen ze ontkiemen. Zo verbouwen merels hun eigen voedsel. Slimme strategie van zowel de merels als van de bessenstruiken. Die laten hun pitten meeliften en verspreiden zich zo sneller dan ze zelf kunnen. Een beetje voorbewerking in het maagdarmkanaal kan de kiemkracht van de pitten zelfs goed doen en het onderweg besmeurd raken met vogelpoep is een opsteker: gratis mest! …

Lees Meer Lees Meer

Jonge eendjes zijn altijd schattig, maar jonge kuifeendjes zijn zo schattig dat de melk er spontaan van zou toeschieten. Zwarte donsbolletjes zijn het. Ik zie ze niet vaak. Maar nu wel, in de Biesbosch.

Zeven jonge kuifeendjes zwemmen in een kleine plas, langs de weg uit Werkendam naar de Biesbosch. Wat riet en bosjes langs de oevers, een fuut en twee meerkoeten in de buurt. Niets kan de idylle verstoren. …

Lees Meer Lees Meer

Bij het noemen van Jacobskruiskruid krijgt menigeen een rood waas voor ogen. Paardenhouders hebben de plant met succes in het verdomhoekje gelobbied. Ten onrechte, want paarden krijgen alleen buikpijn van Jacobskruiskruid als hun baasjes het hun, onherkenbaar verstopt in hooi, langdurig opdringen. Zelf zouden paarden het nooit eten. Wel eten de zwartgeel gestreepte rupsen van de Jacobsvlinder ervan. En op het stuifmeel komt een heel leger van vlinders, bijen en zweefvliegen af. …

Lees Meer Lees Meer

Ilja Sanders uit Bakhuizen telt ieder jaar in Zuidwest-Friesland huiszwaluwnesten. Huiszwaluwen broeden in zelfgeboetseerde nesten die ze aan gevels hangen. Ze kleven een kommetje van modder en speeksel aan de muur. Ze willen graag een afdak of dakgoot boven hun nest. Soms nestelen ze ín bouwwerken, vogelkijkhutten bijvoorbeeld, maar meestal broeden ze tegen buitengevels. Boerenzwaluwen doen dat andersom: meestal broeden die ín gebouwen, soms ook erbuiten. …

Lees Meer Lees Meer

Mannetjesvaren, vrouwtjesvaren, vrouwenmantel, mannetjesereprijs, vrouwentong… In het plantenrijk is genderneutraliteit ver te zoeken. Hoewel je dat ook anders kunt zien. Genoemde planten zijn soorten, geen geslachten, laat staan genders. Gender is een Amerikaans woord voor geslacht in maatschappelijke zin. Ooit volgde ik een college vrouwenstudies. Later heette dat genderstudies, omdat er behalve vrouwen ook mannen bleken te bestaan. Het heet nog steeds genderstudies, nu omdat er géén vrouwen of mannen meer bestaan. …

Lees Meer Lees Meer

Wandelend door Nederlands hoogstgelegen bos, op de Waalse grens van Zuid-Limburg, zie ik wespenorchissen; brede wespenorchissen om precies te zijn. Ze staan langs het bospad, in de schaduw van de bomen. Het zijn niet de zeldzaamste orchideeën van ons land. Echt talrijk is in Nederland geen enkele orchidee trouwens, al kun je plaatselijk grote hoeveelheden aantreffen van bijvoorbeeld rietorchissen. Ook van de brede wespenorchissen zie ik er steeds meer; waar ik het bos uitloop staat de bosrand er helemaal vol mee. …

Lees Meer Lees Meer

Wij Nederlanders trekken ’s zomers massaal met een tent naar Frankrijk, omdat wij als oermens achter ons voedsel aanreisden en ons kamp vaak verplaatsten, ons ’s avonds rond het kampvuur schaarden en elkaar hielpen. Dat betoogde psycholoog Mark van Vugt laatst in deze krant. Drieënhalf miljoen Nederlanders zijn deze weken goed voor 44 miljoen overnachtingen op een camping.

Het reizen zit in ons bloed, de camping in onze genen. Dat komt volgens Van Vugt doordat we daar dichter bij de natuur zijn, net als onze voorouders. We steken een elektrisch vuurtje in de barbecue en kluiven onze geroosterde bout. We helpen elkaar met de tent en passen op elkaars kinderen. Er zou zelfs een gen zijn, dat verband houdt met avonturisme en reislust. …

Lees Meer Lees Meer

De dichte haag waarin ik gisteravond sabelsprinkhanen zag en waar een boktor en een schorpioenvlieg zich terugtrokken voor de nacht, gonst vanmorgen van het leven. Leeft van het gegons, zou ik ook kunnen zeggen. Het leeft van de bijen, zweefvliegen en ander geleedpotig gedierte. Een meeldauwlieveheersbeestje schuift langs over een twijg.

Waar geleefd wordt, vallen doden en de natuur is helemaal een slagveld. Vooral insecten gaan massaal dood. Maar weinig insecten worden ouder dan één zomer. Ze laten als het even kan een erfenis na van eitjes, larven of poppen. In de loop van de zomer verschijnen er steeds meer insecten, die vervolgens ten prooi vallen aan bijvoorbeeld spinnen. Soms lijkt de wereld volledig bedekt met spinnewebben. Voor een insect is er geen doorkomen aan. …

Lees Meer Lees Meer

Na een avond-ommetje loop ik in de schemer langs een dichte, hoge haag. Hoewel mijn middelbare oren nauwelijks krekels kunnen horen, valt mij een hoog en schril getjirp op. Het is het getjirp van sabelsprinkhanen. Grote groene sabelsprinkhanen tjirpen heel luid; zo luid, dat zelfs ik het hoor.

Ik blijf roerloos staan en probeer de schemer tussen de bladeren te doorgronden. Na enig turen word ik ineens een subtiele beweging gewaar: de vibrerende poten van een grote groene sabelsprinkhaan. Wat een enorm beest! Het getril valt samen met het geluid. Als de gigantische groene sabelsprinkhaan zwijgt, antwoordt er een andere, een halve meter lager. Ook die krijg ik in beeld. Hij klautert een klein stukje door de twijgen. …

Lees Meer Lees Meer