We gaan een dagje naar Tiengemeten. Henk haalt me af van station Barendrecht en we nemen de eerste boot naar het in het Haringvliet gelegen eiland. Henk en ik kennen elkaar van bootreizen naar Spitsbergen. Op de pont naar Tiengemeten is het even koud. De oostenwind snijdt over het water. …
Als u denkt dat boeren wel milieuverwoestend en tegennatuurlijk móeten boeren, omdat ze anders te weinig verdienen, zou u de Amerikaanse film My biggest little farm eens moeten zien. Daarin vertelt een stel over hun streven naar een gemengd boerenbedrijf dat echt ‘natuurinclusief’ is. Dus geen monocultuur die met kunstmest en vergif aan de gang gehouden wordt, met een gesubsidieerde knotwilg in een onbruikbaar hoekje. Nee, een bedrijf met gewassen en dieren die er van nature ook zouden kunnen gedijen. Een bedrijfsvoering die zich voegt naar de natuur, en die niet de natuur naar zichzelf voegt. …
In Roemenië leven duizenden beren, een erfenis van de dictatuur van Ceaușescu. Mijn zus en ik zijn met Trouwlezers in de Donaudelta geweest en knopen er een berenexcursie aan vast. We spreken in de Transsylvanische bergen af met een boswachter.
’s Avonds treffen we hem met een assistent bij een schuur. Beiden zijn gewapend. De schuur heeft versplinterde luiken die aan elkaar gespijkerd zijn. “Beren”, zegt de boswachter, “we bewaren hier biscuit.” De assistent neemt een groot pak op de schouders. …
In mijn tuin zijn de bladeren begonnen met hun val. Maar van gele sneeuw is nog geen sprake. De iep, verdekt opgesteld tussen kers en Spaanse aak, is al kaal. De kers en de aak zelf hebben nog geen blaadje losgelaten. De appelboom heeft gedurende oktober geleidelijk zijn blad grotendeels laten vallen, maar er hangt nog veel. …
De knurftige appel uit mijn appelboom was aan een kant nauwelijks gegroeid en nogal misvormd, wat, zo schreef ik vorige week, misschien veroorzaakt was door gebrek aan water of licht. De appel lokte enkele reacties uit. Zo haalde hij de kruiswoordpuzzel van Jaap de Berg, een eer die de meest knurftige appel zou doen glimmen. …
De smienten zijn er weer. Sinds september druppelden ze binnen uit het noorden en oosten en nu bevolken ze wateren en graslanden. Ik zie ze in groepjes zitten dutten op oevers – smienten zijn ’s nachts actief. Ze zijn prachtig, met hun zilvergrijze lijf, zwarte staartje en vooral hun zalmroze borst, oranjebruine kop en gele voorhoofd. …
In deze tijd komen kleine rietganzen in Nederland, en waar kleine rietganzen zijn, daar is Fred Cottaar. Niet alleen omdat de ganzen er zo leuk uitzien, met hun donkere, ronde koppies. Fred onderzoekt ze al jaren, samen met Vlaamse, Deense en Noorse onderzoekers.
Het was een ideale trekvogel om te onderzoeken. De hele broedpopulatie van Spitsbergen overwinterde namelijk in Zuidwest-Friesland. Ze graasden er in november op weilanden en nog liever op maïsstoppelvelden. Maar alleen als daar wat te halen viel, en dat is in de moderne maïsteelt zelden meer het geval, er ontsnapt geen korrel aan de maaimachine. …
Als ik ’s morgens beneden kom, zit er op het raam een langpootmug. Een vrouwtje, met een puntig achterwerk. Ze heeft vier poten. Als insect hoort ze er in ongeschonden toestand zes te hebben. Twee poten geamputeerd en nog functioneert ze. Ze strekt twee poten voor zich uit, alsof ze bidt. Dan spreidt ze ze weer.
Of ze werkelijk naar behoren functioneert, is moeilijk te zeggen. Zou ze beseffen dat ze twee poten kwijt is? Beseft ze überhaupt dat ze bestaat? Zou ze wondjes hebben waar de poten zaten? Zouden die pijn doen? Ik denk dat het meevalt – langpootmuggen kunnen poten loslaten bij gevaar, zoals een hagedis zijn staart. De muggenpoten groeien alleen niet weer aan. …
In augustus zat er een grauwe franjepoot in de Westerplas op Schiermonnikoog. In broedkleed is zo’n franjepoot minder rood dan de rosse franjepoot. Franjepoten zijn kleine steltlopers die in het hoge noorden broeden. Ze zijn niet schuw en laten zich soms van vlakbij bekijken. …
In Noorwegen en IJsland kun je in juni en juli kleine jagers zien. Daar broeden die snelle, slanke roofmeeuwen op de toendra langs de kust. Er zijn ook grote jagers, en er is een soort die net iets kleiner is dan de kleine jager. En die heet dus kleinste jager. …