Sinds de lente van 2017 hebben we in Nederland met de buxusmot te maken. En sinds die lente sterven veel jonge koolmezen in hun nestjes. Buxusmotten zijn zwart-witte nachtvinders uit het zuiden die met de hogere temperaturen mee fladderden naar het noorden.

Vogelaars opperden verband tussen de bestrijding van buxusmotrupsen en de mezensterfte. Mezen eten rupsen, ook buxusrupsen, dus het verband leek logisch. In een onderzoek in 2018 werden mezennesten in stadstuinen vergeleken met die in het bos. In het bos zijn geen buxushagen die bespoten worden. Inderdaad werden in dode mezen in de tuin meer insecticiden gevonden dan in dode mezen in het bos. …

Lees Meer Lees Meer

Als ik uit het raam kijk zie ik allerlei vogels scharrelen, hippen en fladderen. Ik heb een huisje met voer opgehangen en een vetbol. Ik tel vier vinken, twee koolmezen, twee pimpelmezen en vier merels: twee vrouwtjes en twee mannetjes. Het gezellige gevederte leidt me af van het schrijven van dit stukje! …

Lees Meer Lees Meer

Hoewel het winterkoninkje een goede schutkleur heeft en door de nauwste openingen kan wegglippen, is de huiskat een van de belangrijkste doodsoorzaken van dit vogeltje.

Een andere geduchte doodsoorzaak van de winterkoning is koning winter. In een strenge winter kan negentig procent van de winterkoningen het leven laten. De nogal eenzelvige vogeltjes weren dat noodlot door met tientallen tegelijk in een holte te slapen en elkaar warm te houden. Daarvoor staken ze hun onderlinge geschillen dan even, zo lees ik in Het Winterkoninkje van Stephen Moss, dat onlangs bij Ambo/Anthos verscheen. …

Lees Meer Lees Meer

Een immer doorgroeiend plantje is vogelmuur, ook wel sterrenmuur genoemd. Vogelmuur is klein en groen, met witte bloempjes. Het wordt in de landbouw met vergif onder de duim gehouden, want de intensieve grondbewerkingen in die landbouw krijgen de plant niet weg. Integendeel, vogelmuur gedijt juist prima als je de grond overhoophaalt.

Als je vogelmuur als onkruid beschouwt, kun je het gemakkelijk uittrekken. Ook kun je het negeren; het blijft klein, kan niet met welk gewas ook concurreren en verdwijnt vanzelf weer. Wie van vogelmuur een probleem maakt, heeft kennelijk behoefte aan een luxeprobleem. Op akkers wordt vaak geen ander leven getolereerd dan het gewas, hoe onschadelijk of nuttig dat leven ook is, en dus wordt er vergif gespoten. Dat kost geld, tijd en brandstof, want zoals alles geschiedt ook gifspuiten met machines. Het kan helemaal niet uit. …

Lees Meer Lees Meer

Een oude (57) vriend van me woont met zijn vrouw in een afgelegen bocht van de IJssel, aan een half verhard weggetje dat verder nergens heengaat. Het bestaat nog, een weggetje dat nergens heengaat. We hobbelen erover en laten eindelijk de moderne weilanden achter ons, waar niets groeit behalve het turbogras voor de turbokoeien in de reusachtige, pas gebouwde stal erachter. Over de winterdijk scheert een blauwe kiekendief. …

Lees Meer Lees Meer

Een boswandeling levert altijd wel wat op, al was het maar een frisse neus. Op een frisse, zonnige middag met weinig wind trek ik jas en schoenen aan. Hoewel het een paar dagen bijna winter leek, zette de nachtvorst niet door en werd het algauw weer herfst, met een vrij hoge temperatuur en miezerig snertweer. Sommige planten bloeien dus nog door, het gras blijft groeien en paddestoelen schrompelen niet allemaal weg. …

Lees Meer Lees Meer

Als ik over katten schrijf, word ik kattenhater genoemd, al zit ik nog zo vaak met een kat op schoot en al houd ik me aan de feiten. Maar welke feiten? In Trouw stond woensdag dat katten in Nederland jaarlijks 140 miljoen kleine dieren doden: een wilde schatting. Het aantal katten in Nederland is niet eens bekend, omdat katten niet geregistreerd staan en iedereen ermee mag fokken. De schattingen variëren van 2 tot 4 miljoen. …

Lees Meer Lees Meer

Op weg naar de Achterhoek breng ik een kort bezoek aan het Zwillbrocker Ven, een klein natuurgebied, net over de Duitse grens. Het is een ondiepe plas met pollen pijpenstrootje, omringd door gemengd bos waarin berken de overhand hebben.

Het als natuur gedefinieerde terreintje van anderhalve vierkante kilometer stopt abrupt bij de Nederlandse grens, waar de doodgespoten akkers zich uitstrekken. In Duitsland werden woeste gronden altijd al minder gründlich ontgonnen dan in Nederland. In het Duitse ven broedt een flinke kolonie van zo’n vijfduizend paar kokmeeuwen, in gezelschap van tientallen flamingo’s. …

Lees Meer Lees Meer

Sinds 2007 pleit ik voor bonte in plaats van zwarte pieten. Een bonte piet is een scholekster. Scholeksters zijn zwart-wit, en bont betekende van oorsprong ook zwart-wit (bonte koe), maar tegenwoordig betekent het kleurrijk. Blauwe, rode, groene pieten hadden Piet kunnen redden. Nu niet meer. Nu hebben extreemrechtse schreeuwerds zich opgeworpen als handhavers van de karikatuur van een domme, ondeugende paljas met donkere huid en rode lippen. En daarmee luiden zij het einde in van Piet, want wie wil zich nou vereenzelvigen met extreemrechtse schreeuwerds? …

Lees Meer Lees Meer

Het nestkastje in mijn tuin is jaarlijks in trek bij kool- en pimpelmezen. Afgelopen lente broedden er koolmezen in, die nu in groteren getalen de tuin bevolken dan pimpels. Pimpelmezen zijn kleiner dan koolmezen, maar volgens mij staan ze hun mannetje (v/m) in de concurrentie om nestkasten. Een klein formaat is een nadeel in een gevecht van mees tot mees, maar kent ook voordelen. Een koolmees past niet door een gat dat op maat is gemaakt voor pimpelmezen. Andersom is dat geen probleem. Koolmezen zijn onze grootste mezen; ze zijn, zou je kunnen zeggen, het meest. …

Lees Meer Lees Meer