Van de week was er een natuurfilm op televisie, waarin David Attenborough als een detective de moord op een gazelle onderzocht. Wie is de dader? Ik heb de film niet uitgekeken. Al dat infrarode gedoe erbij, niks voor mij.
In natuurmuseum Naturalis in Leiden is vanavond van alles te horen en te zien over bio-art, levende kunst, met onder anderen een mediatechnoloog die vertelt over de nieuwste trend: levende organismen in computergames. …
Vrijdag barstte rond mijn huis in Groningen de lente los. Aan het eind van de middag knipoogde de avondzon even door de wolken, ging de wind liggen en werd het een kakofonie van mezen, groenlingen, een zanglijster en merels.
Merels. Weinig vogels zijn zo algemeen bekend en geliefd als merels. Ze zijn talrijk, vooral in tuinen, waar ze niet zo schuw zijn als bosmerels kunnen zijn. Integendeel, tuinmerels laten zich goed zien en horen. En ze zingen een mooi, melancholiek lied, dat goed past bij de vallende avond. …
Het aardige van twee weken sneeuw, ijs en snijdende oostenwind, is dat je na afloop echt het idee krijgt dat de lente voor de deur staat. Dat de lente al begonnen was, vergeet je zomaar weer. De zon wint aan kracht, het daglicht aan lengte. Op Schiermonnikoog roepen tureluurs over het wad, baltsen buizerds boven het Eerste Dennenbos en scholeksters boven de kwelder. Toch houden winterse taferelen er de overhand. Een blauwe kiekendief steekt voor onze neus het kronkelpad door de duinen over, laag boven het gras. Er leven veldmuizen onder het gras, dat te lang is voor de roofvogel. Ze, het is een vrouwtje, ziet de muizen niet, ze hoort ze scharrelen. …
We maken een wandeling om de west. Om de west wandel of fiets je voor zover ik weet alleen op Schiermonnikoog. Vanuit het dorp lopen de Oosterreeweg uit, langs het restant houtwal van bejaarde dennen. Die dennen hebben de uitbreidingskoorts van Schier overleefd, dankzij buurtprotest. Het kappen van bejaarde bomen houdt niet veel mensen wakker, tenzij het hun uitzicht betreft. Hoewel de twee hoogste bomen in bungalowpark De Monnik, twee joekels van abelen, omgezaagd worden, ongetwijfeld met instemming van aanwonenden die in de zomer last hadden van schaduw en in de herfst van bladeren en anders wel een risico op omvallen weten aan te voeren. …
Dat de gekweekte kamperfoelie minder geurt dan de wilde, vind ik geen aanbeveling. De geur van kamperfoelie maakt zoele lente- en zomeravonden nog zoeler. Kamperfoeliebloemen geuren ’s avonds sterker dan overdag. Zoals er nachtvlinders zijn, zijn er nachtbloemen en kamperfoelie is daar één van. Maar nu bloeit kamperfoelie nog niet. Wel schiet het blad tevoorschijn. Je ziet de plant groener worden. Als de winterzon erdoor schijnt, belooft dat frisse, prille groen de lente. …
Mij is carnaval niet met de paplepel ingegoten. En carnaval valt of staat met de paplepel. Wie het ingegoten kreeg, zou er z’n baan voor opzeggen. Wie niet, die vindt het dom gedoe. Ik niet. Ik heb niets tegen, niets met carnaval. Feesten is een goede gewoonte en een verkleedpartij is nog beter. Toch heb ik nooit carnaval gevierd, hoewel ik tijdens drie carnavals in Eendegat en Oeteldonk woonde. …
Op Schiermonnikoog lopen vijftig verwilderde katten rond, vertellen Chris Smit en Tjitse op de Hoek van de Rijksuniversiteit Groningen in het eilander dorpshuis. Dat blijkt uit foto’s die strategisch opgestelde camera’s maakten, zodra hun bewegingsmelder beweging meldde.
Toeristen nemen hun kat mee naar het eiland. Je kunt er vergif op innemen dat ie net ergens ligt te zonnen, onzichtbaar en doof voor zijn baasjes, als de boot vertrekt. Mensen houden van hun kat, maar niet genoeg om de boot voor te missen. …
Het duurt verrassend lang voor het ijs verdwijnt. Op Schiermonnikoog, waar de temperatuur lang zo diep niet zonk als landinwaarts, stijgt het kwik ook tot minder ontdooide hoogten. Schier krijgt de volle laag van de dooi brengende noordwestenwind, die over afgekoeld water en langs de kust over ijsschotsen waait. Op het strand ontdooien de aangespoelde schelpen het eerst. Die steken boven het vlakke zand uit. De dunne ijslaag op dat vlakke zand vertoont honderden gaten, waaruit een schelp steekt op een mini-zandhoopje. De schelp houdt dat zandhoopje vast, als het omringende zand met de wind wegstuift. Dat is al gebeurd voor de ijslaag werd gedrapeerd. De honderden bultjes met schelp hebben een staartje: een zandruggetje dat naar het oosten wijst. In de luwte van iedere schelp blijft dat liggen. Na regen drogen de schelp-bultjes sneller dan hun omgeving. Doordat ze uitsteken, vangen ze meer wind en neigt het water eruit te zakken. Doordat ze meer wind vangen, smelt hun ijskapje sneller dan het ijs dat zich op de vlakte houdt. …
Hoewel sperwers razendsnel zijn, wendbaar en behendig in de jacht, is een aanval lang niet altijd raak. Integendeel; meestal missen ze. Dan scheert de sperwer tussen de huizen, de bosjes, de bomen van een houtwal door, paniek zaaiend onder de mussen, mezen, vinken, lijsters en duiven en moet de roofvogel het een eindje verder proberen. Want de gealarmeerde aspirant-prooien blijven wel even op hun hoede.
Een sperwer die langs het raam schiet is een mooi gezicht. Een verrassingsaanval in de tuin is nog verrassender. In de seconde die de aanval duurt, schiet de vraag door je heen: grijpt ie of mist ie? En welk van de twee is de goede afloop? …
Twintig jaar geleden ontmoette ik een econometrist die natuurwaarden in geld probeerde uit te drukken. Dat leek me onhaalbaar en oneerbiedig. Natuurwaarden gaan toch veel verder dan geld?
Nou nee, in werkelijkheid gaan economische belangen meestal voor natuurwaarden. In overvloedige tijden hebben we een kleinigheid over voor een camouflerende haag om het nieuwe bedrijventerrein. Maar als we het idee krijgen dat de jaarlijkse groei afneemt, dat de bedrijvigheid weliswaar nog steeds meer wordt dan ooit, maar dat de toename iets minder snel gaat, is natuur de eerste lastpost die van de begroting gaat. …