Lentebode in de sneeuw

De lente begon laat dit jaar, maar toen 20 februari het kwik enkele graden boven nul steeg, kon de popelende wachtkamer aan de slag. Speenkruid had zijn hartvormige blaadjes al klaarstaan. Klein hoefblad trappelde vlak onder het maaiveld van ongeduld. Wilgen- en populierenknoppen stonden op springen, sterhyacinten en forsythia’s kregen er een kleur van.
Gek genoeg kwam hier in januari, tijdens een zacht intermezzo van dooi, al een paardenbloem in bloei. Maar de rest wachtte op betere tijden. Zelfs sneeuwklokjes kwamen pas midden februari massaal in bloei. Anders dan deze haantjes de voorste zijn de vroegste bloeiers vaak geel. Winterjasmijn, forsythia, speenkruid, klein hoefblad, en als laatste maar zeker niet minste: winterakoniet. Allemaal geel, waarschijnlijk omdat vroege insecten dat goed zien.
Als aandenken aan de vele sneeuw van afgelopen winter mag de winterakoniet hier nog even stralen. Als staat deze mooie lentebode op de foto nog in knop. Hij spreidt zijn gele bloemblaadjes uit over de groene kelkblaadjes eronder. Die zijn op de foto juist des te beter te zien. Het plantje lijkt op een rond geel hoofd op een groene kraag.
De gele bloemblaadjes zijn officieel geen kroonblaadjes, maar gele kelkblaadjes. Ze nemen de plaats in van rudimentaire kroonblaadjes, die zo piepklein zijn dat ik er een leesbril voor nodig heb.
Winterakonieten zijn sinds de zestiende eeuw uit Midden- en Zuid-Europa gehaald, als sierplant in landgoederen en parken, en in tuinen rond stenen huizen, stinzen in het Fries. Daar hebben ze zich verwilderd en zijn ze in maart te zien in gezelschap van andere stinzenplanten. Het liefst groeien ze onder (kale) loofbomen.
Winterakonieten kunnen zich uitzaaien, maar leggen daarbij geen respectabele afstanden af. Wie ze in de tuin wil, kan ze beter planten. In mijn vorige tuin sloegen ze niet aan. In onze huidige tuin hebben we het nog niet geprobeerd. Maar ik vrees dat de bodem te lemig en zandig is, dan wel juist te venig. Een winterakoniet wenst lichte klei.
(Natuurdagboek Trouw, dinsdag 24 februari ’26)