In het Haagse Mauritshuis is een expositie ingericht met als titel Birds (Vogels). Daar wil ik naartoe. Ik speur op (oude) schilderijen altijd naar vogels, insecten, wilde bloemen en andere wezens uit de natuur. Soms zijn die symbolisch, soms decoratief, soms essentieel.

In veel culinaire taferelen op oude meesterwerken vinden de door de adel gewaardeerde pauwen en fazanten hun laatste rustplaats. Ook patrijzen, zomertalingen, kemphanen en kieviten zijn vaak van de partij. Die vier soorten waren in vervlogen tijden algemeen. In hoeverre de jacht de hoeveelheid wilde vogels beperkte, hangt af per soort. Van de vier genoemde ligt de teloorgang vooral aan de verdwijning van hun agrarische leefgebied.

De tentoonstelling Birds bevat een veelzijdige kijk op vogels. Er hangen schilderijen en foto’s, er wordt een film vertoond van een spreeuwenzwerm en er ligt een honderdvijftig jaar oude, met een paradijsvogel versierde dameshoed. De kluifreiger en de dominomus uit het Rotterdamse Natuurhistorisch Museum zijn er, het boek van Audubon met vogels op ware grootte prijkt in een vitrine, en er staat een etalagepop met een fladderende jurk van Iris van Herpen. Prachtige jurk trouwens. Een ereplaats krijgt het beroemde Puttertje van Fabritius, waarvoor ik een zwak heb, sinds ik er als kind een plaatje van aan de wand van mijn slaapkamer had hangen.

Voor de bekende vredesduif van Picasso, zo lees ik op het bijschrift, heeft een duif model gestaan van Matisse, die duiven hield in zijn atelier.

Na een half uur heb ik de eerste zaal bekeken en zoek ik de tweede. Die blijkt er niet te zijn. Het is een kleine expositie. Tijd genoeg voor de vaste collectie.

Ik wist niet dat er zoveel Rembrandts hingen. Het internationale bezoek verdringt zich echter voor Vermeers Meisje met de parel, om zich met dat meisje te laten fotograferen. Het lijkt de Mona Keij… eh Lisa wel. Ik zie schilderijen met schelpen, kevers, vlinders en vooral vogels. Birds-samensteller Simon Schama had wel een vogelspeurtocht in eigen huis kunnen uitzetten. Zelfs De Hoenderhof van Jan Steen heeft de vogeltentoonstelling niet gehaald. Daarop staat Jacoba Maria van Wassenaer (u weet wel: de vrouwe van Drunen), omringd door duiven, kippen, kalkoenen, eenden en een pauw.

Kortom: een fraaie expositie, die groter had gemogen.
Birds, tot 7 juni in het Mauritshuis.

(Natuurdagboek Trouw, vrijdag 27 februari ’26)