Slakkenkenner Bert Jansen uit Lelystad sjort een stuk schors uit het gras en we buigen ons over het mogelijke slakkengebroed dat zich daar schuilhoudt. We zijn in het Oostvaardersveld, een wildernis van wilgen met een ruige ondergroei van brandnetels, door de spoorweg gescheiden van de Oostvaardersplassen. Hier wordt de boel niet vertrapt en kaalgevreten door grote grazers, hier heersen de kleine grazers: reeën, hazen, woelmuizen, rupsen, slakken. …
Met een vriend maakte ik een wandeling door het Natuurmonumentje Kardinge bij Groningen en in de groenstrook tussen een fietspad en een brede sloot zagen we een bestelwagen staan. De chauffeur, gekleed in een waadpak, stond iets te vertellen aan twee dames die met rode oortjes luisterden. Wij luisterden mee…
De man was rattenvanger, maar hij ving helemaal geen ratten, hij ving muskusratten. Als muskusratten ratten zijn, zijn bevers en cavia’s het ook. De man vertelde dit de dames, en ook dat hij maar weinig muskusratten meer ving, simpelweg omdat er in de wijde omtrek niet veel meer waren. Vandaag had hij er nog maar een gevangen, en wel in de drijvende val in de sloot waarbij we stonden. …
Het was broeierig warm en prompt wemelde mijn terras van de gevleugelde mieren. Ze deden me denken aan een peuter die wil lopen, wankelt, valt en weer opstaat. Wij mensen verliezen dat doorzettingsvermogen naarmate we groter worden, maar bij mieren is het andersom. Geen gevleugelde mier zal zijn of haar poging tot vliegen opgeven ‘omdat ik het toch niet kan; hij of zij houdt vol, stumperend en struikelend. En die mieren zijn groter dan ooit. …
Bretelwimperzweefvlieg op knoopkruid. Foto Koos Dijksterhuis
In mijn tuin lukt het sommige planten tot bloei te komen, ondanks de slakken. Behalve groen zijn de overheersende kleuren roze, lila en paars. Verder is er een beetje geel en wit. Het oranje havikskruid doet het kalm aan, dit jaar.
Roze ooievaarsbek en robertskruid, lila duifkruid en hortensia, paarse brunel, vlinderstruik en knoopkruid zetten de toon, eh tint. Die hortensia is een erfenis van de vorige bewoners en vormt met de vlinderstruik erachter en een ook al paarse (maar nog niet bloeiende) hibiscus een door een tuinarchitect bedachte zichtlijn. Het ziet er mooi uit, maar hoewel die vlinderstruik een prima vlinderplant is, heeft de hortensia insecten weinig te bieden. De enorme bloemen variëren van roze tot paars, maar als daar al eens een hommel of zweefvlieg aan snuffelt, deinst ie gauw terug. Zo’n plant bloeit voor de sier en is ecologisch van weinig nut – je kunt bijna net zo goed plastic bloemen neerzetten, die bloeien het hele jaar. …
Moerasandoorn met andoornbij. Foto Koos Dijksterhuis
Eerst bloeiden in mijn tuin veel bosandoorns, nu meer moerasandoorns. Prompt dient zich de andoornbij aan.
Beide soorten andoorns lijken op elkaar, maar bosandoorns zijn roze en staan meer in de schaduw, moerasandoorns zijn lila en staan meer in het licht. De vochtigheid van hun groeiplaats is gelijk, in mijn tuin tenminste. …
Het is libellentijd. Bij wateren maar ook in bossen vliegen ze langs, de mannen speurend naar prooien en vrouwen, de vrouwen speurend naar prooien en mannen ontwijkend. Ik zie rode heidelibellen, bruine en blauwe glazenmakers, oeverlibellen, platbuiken, keizerlibellen en paardenbijters. …
In de negen jaar dat ik woon waar ik woon heb ik nog nooit zoveel rode kersen aan mijn kersenboom gehad. De tuin ligt er vol mee, aangevreten door slakken. Als ik een vers gevallene vind, eet ik hem op. Het zijn zure kersen, en al houd ik wel van zuurtjes, ik vind het niet erg dat de kruin te hoog en breed is om ze te plukken.
Ze mogen zuur zijn, de boom is toch een zoete kers, vaak aangeplant in hagen en bosranden en hier kennelijk ook in, of pal naast mijn tuin. Ik weet niet of een vroegere bewoner of de gemeente hem geplant heeft. Misschien wel geen van beiden, misschien is ie gegroeid uit een pit die een merel of spreeuw uitpoepte, voorzien van een toefje merel- of spreeuwenmest. …
Nadat ik meldde dat ik tweehonderd naaktslakken weghaalde, vroegen meerdere lezers wat ik met die slakken doe. Bij dezen mijn coming-out als ontslakker.
Mijn tuin is wild, en in een buurt met stenige tuintjes trekt ie veel leven aan. Uit het aangrenzende miniparkje schuiven kolonnes wegslakken mijn tuin in. Als ik bloemen zaai of plant, komen ze niet op, of worden ze met de grond gelijkgemaakt. …
Jonge lepelaar in de Westerplas. Foto Koos Dijksterhuis
Van Dick Veenendaal kreeg ik een bericht, getiteld aRR/PNfN. Ik dacht even: is dit een virus, maar nee, de cryptische titel verwees naar een lepelaar die Dick op 12 juli had gezien. De vogel droeg een combinatie van zes ringen aRR/PNfN.
In de nazomer vliegen op Schiermonnikoog de jonge lepelaars uit. Lepelaars broedden er sinds een jaar of veertig op de Oosterkwelder, en de laatste jaren langs de Westerplas. Ook de lepelaars uit de kwelder maken van de Westerplas gebruik als veilige plek om bij vloed te rusten. Met eb stappen ze door slenken op het wad, om platvisjes, garnalen en ander grut op te lepelen. …
Jonge hop met nog halfkale kuif Foto Vincent van der Spek
Vrijdag vloog er een jonge hop in het net van het ringstation in de Amsterdamse Waterleidingduinen. Het is een van de jongen uit een naburig hol, waarin het tweede Nederlandse broedgeval van deze eeuw plaatsvond. In een holle abeel broedde een hop vijf eieren uit, terwijl haar man voedsel bracht. Dat bestond uit bosmeikevers, en soms iets anders, zoals een zandhagedis. Dit vertelt ecoloog Vincent van der Spek van Waternet.
Het zeldzame broedgeval van de kleurrijke vogels werd geheimgehouden, om verstoring door vogelaars en fotografen te voorkomen. Enkele ingewijden hielden het hol van grote afstand in de gaten. …