Natuurdagboek 2021
Dodaars bij de koeten

Dodaars bij de koeten

Dodaars + meerkoet. Foto Koos Dijksterhuis
Dodaars + meerkoet. Foto Koos Dijksterhuis

In en rond een wak zie ik acht meerkoeten drijven en staan. Tussen hen dobbert een dodaars. Meerkoeten blinken niet uit in vredelievendheid, integendeel: ze zijn nogal heetgebakerd.

Ik zag in wakken hevige meerkoetgevechten. Misschien kregen ze het er lekker warm van. Meerkoeten stormen soms dreigend op eenden af en andere watervogels, zowel groter (zwanen) als kleiner (waterhoentjes) dan zij. Maar deze zoveel kleinere dodaars laten ze ongemoeid, ook al zit ie pal onder hun scherpe, witte haksnavels.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Waterral uit het riet

Waterral uit het riet

Waterral. Foto Koos Dijksterhuis
Waterral. Foto Koos Dijksterhuis

Tijdens de winterweek kwamen geheimzinnige rietvogels uit hun schuilplaatsen en konden waterrallen gezien worden. Ze lieten hun schuwheid varen uit hongersnood.

Mijn eerste waterral nam ik waar op mijn vijftiende, toen ik met de Christelijke Jeugdbond voor Natuurstudie meedeed met waterwildtellingen op de randmeren. Wij ‘deden’ Nijkerk-Harderwijk en fietsten elke maand met een telescoop in de fietstas vanuit Amersfoort het fietspad langs de oever af, weer of geen weer. De A28 hijgde in onze nek, maar wij richtten onze kijkers op het water en telden ganzen, zwanen en eenden. Pijlstaarten, smienten, slobeenden, krakeenden, talingen – ik leerde ze allemaal kennen.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Vliegend buffet

Vliegend buffet

Merel + vink. Foto Marijke Wempe
Merel + vink. Foto Marijke Wempe

Voor het eerst deze winter zie ik mezen aan de vetbol. Ook het zaad dat al begint te ontkiemen, trekt eindelijk publiek. Twee vinken, twee pimpelmezen en een roodborstje nemen deel aan het vliegend buffet.

Dat blijft niet onopgemerkt. De familie kauw die elk jaar onder mijn dakpannen nestelt, snelt toe. Al die vogels malen niet om voorraadbeheer. Ze ploffen onbehouwen op en in het voer, waardoor een handvol op de grond valt, nog voor ze een hap hebben genomen. Wat een verspilling.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Vliegende non

Vliegende non

Nonnetje. Foto Koos Dijksterhuis
Nonnetje. Foto Koos Dijksterhuis

Iedere winter zie ik er wel een paar, vaak in het Lauwersmeer, het Naardermeer, het IJsselmeer of in een ander groter binnenwater. Nooit zie ik ze op de kleinere plassen in het natuurmonument Kardinge bij Groningen, waar ik vaak wandel. Op één na, ruim tien jaar geleden, die al in september verscheen en de hele winter in haar eentje bleef hangen. Een vrouwtje.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
De sjaak van koning winter

De sjaak van koning winter

Winterkoning Foto Koos Dijksterhuis
Winterkoning. Foto Koos Dijksterhuis

Nu sneeuw en ijs uit het oosten zijn aangewaaid, zijn miljoenen vogels op de vlucht geslagen. In de lucht werd het een spektakel van ganzen die met een paar miljoen in Nederland overwinteren. Daar kwamen Oost-Europese klimaatvluchtelingen bij. Vele taaien zuidwaarts af.

Kieviten en kemphanen maken dat ze wegkomen. Koperwieken en kramsvogels, lijsterachtigen uit Scandinavië, zijn ook voor een deel gevlogen. Het moet vreemd zijn voor al die vogels. Eerst wordt het maar niet echt koud en dan, als de dagen lengen en de lente al in hun koppies kriebelt, slaat de winter alsnog meedogenloos toe.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Gegak en gegraas

Gegak en gegraas

2 kolganzen (voor) + 2 grauwe ganzen Foto Koos Dijksterhuis
2 kolganzen (voor) + 2 grauwe ganzen. Foto Koos Dijksterhuis

In het natuurmonument Kardinge, vlak buiten Groningen, maak ik vaak een wandeling. In de winter zijn er veel eenden: wilde eenden, maar ook slobeenden, kuifeenden en veel smienten. Soms zie ik tafeleenden, en wintertalingen, slechts een kwart zo groot als een wilde eend.

Ganzen zijn er ook. Grauwe ganzen zijn er altijd wel, maar ’s winters meer dan ’s zomers. Ze vliegen gakkend over of stappen grazend door de wei. Ze zijn bruin met grijswitte vleugels, oranje snavels en roze poten.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Gitzwart met rode pet

Gitzwart met rode pet

Zwarte spechten Foto Alie de Vries
Zwarte spechten. Foto Alie de Vries

Het is een koude, droge en vrij zonnige dag. ’s Morgens wandelen we in de buurt van Oude Willem, op de grens van Friesland en Drenthe, een bos in. Het is een vrij afgelegen bos en we hopen voor de menigte gezinnen die frisse neuzen halen uit te zijn.

De gezinnen met frisse neuzen zijn er inderdaad nog niet, maar de hoeveelheid terreinfietsers is indrukwekkend. We komen slechts één ouder echtpaar op identieke elektrische fietsen tegen, en niet een gewone fietser, maar alle karrensporen, wandelpaden en speciale fietscrosspaden lijken het parcours te vormen van een enorm fietsevenement. Toch zijn er geen evenementen, vanwege dat virus. Dit zijn particuliere sportievelingen, met fietsschoenen en fietshandschoenen op crossfietsen zonder spatbord, zodat hun fleurige kleren, hun fietshelm en hun achterhoofd onder een strook modder schuilgaan. Camouflage.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Daedalus op eik

Daedalus op eik

Doolhofzwam Foto Koos Dijksterhuis
Doolhofzwam. Foto Koos Dijksterhuis

In de winter, als er nachtvorsten zijn geweest en er droge oostenwinden hebben geblazen, zijn er weinig paddestoelen meer. Paddestoelen zijn schimmels en schimmels houden van vocht. Dat weet iedereen die weleens een nog enigszins vochtige tent heeft ingepakt.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Waar zijn de tuinvogels

Waar zijn de tuinvogels

Koolmees. Foto Koos Dijksterhuis
Koolmees. Foto Koos Dijksterhuis

Vandaag begint de tuinvogeltelling van Vogelbescherming Nederland, waaraan we het hele weekend mee kunnen doen. We hoeven slechts een half uur de vogels in de tuin of op het balkon te tellen, en de score door te geven op vogelbescherming.nl. Daar staan ook plaatjes van de gebruikelijkste tuinvogels.

In mijn tuin is het kariger dan ooit gesteld met de vogels. In de tien jaar dat ik hier woon bespeur ik een geleidelijke achteruitgang van het aantal soorten en individuen, zowel ’s zomers als ’s winters.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Een korte vlaag van medeleven

Een korte vlaag van medeleven

Bauwe reiger met patatbakje Foto Hans Alkema
Bauwe reiger met patatbakje. Foto Hans Alkema

Op een internetforum voor natuurfoto’s kwam ik bovenstaande plaat van Hans Alkema tegen. Hans leent zijn foto graag uit om aandacht te trekken voor de rotzooi die wij mensen in de natuur gooien.

Ik word altijd verdrietig van de enorme hoeveelheden vuilnis die ik in bermen, sloten, bossen en op het strand aantref. Vaak ruim ik die troep op, tot ik meer meesleep dan ik kan tillen. Er zijn veel mensen die zich aan zwerfvuil storen, vermoedelijk meer dan dat er mensen zijn die achteloos als dank voor het aangenaam verpozen, hun flesjes, blikken en hun dozen achterlaten. Veel wandelaars zullen het afval trouwens niet eens opmerken, vrees ik, zoals ze ook geen bloem of vogel opmerken.

Lees Meer Lees Meer

DELEN