De najaarstrek van lijsters is begonnen. Op Schiermonnikoog zijn vooral zanglijsters en koperwieken present. Merels en de eerste kramsvogels druppelen ook binnen. Ze komen uit het noorden en oosten en blijven bij ons of vervolgen hun reis naar het zuiden en westen. Maar eerst eten ze zich lam aan de vele bessen die nu rijp zijn. …
Als we over de zeedijk tussen de kwelders en de Noordpolder in Noord-Groningen lopen, kijk ik naar de graspiepers onderaan de dijk. Graspiepers zijn bruinige zangvogels die met vele in Nederland broeden en met nog vele meer door ons land trekken, van broedgebied naar winterverblijf. Tijdens hun trek volgen ze graag de kust. Op de kwelders hier hebben ze tevens gebroed, dus aan graspiepers geen gebrek. …
Fel zonlicht strijkt over de kwelders en de akkers, kaarsrecht gescheiden door de zeedijk. Achter de kwelders glimt de Waddenzee, met een skyline van Schiermonnikoog, windmolens, Rottumerplaat en -oog, Borkum, schoorstenen, Emden.
Via het gele kerkje van Westernieland waar dominee De Jonge zijn schaapjes zegende, zijn wij naar de dijk gereden, waar schapen grazen. Als we naderen, hurken ze door hun achterpoten voor een krachtige plas, een plas van de zenuwen. …
Op een warme middag liep ik met een vriend in IJmuiden over de pier tweeënhalve kilometer de zee in. De zon scheen, de wind lag; geen weer voor zeldzame zeevogels. Toch was er van alles te zien.
We staken het strand over waar een grote groep meeuwen zich had verzameld. Van klein naar groot: kokmeeuwen, stormmeeuwen, kleine mantelmeeuwen, zilvermeeuwen en grote mantelmeeuwen. Boven zee dansten visdiefjes en een grote stern. Langs de waterlijn renden drieteenstrandlopers op hun zes tenen voor de golven uit. Een clubje bontbekplevieren hield zich afzijdig. In het kanaal tussen de pieren dobberden twee futen en een eidereend. Die keek niet op van een overvliegende scholekster. …
Deze zomer scharrelde er geen egel rond ons huisje op Schiermonnikoog. Misschien gaf de droogte de nekslag. Andere jaren klonk er ’s avonds altijd wel geslobber, en dan dronk er een egel uit het waterbakje. Deze zomer was snikheet en gortdroog, en nergens zag ik waterbakjes. Soortgrensoverschrijdend inlevingsvermogen is een schaars goed. …
Ik wandel door de Amsterdamse Waterleidingduinen. Ik hou van dat gebied, al vind ik dat er te veel damherten lopen, die bijna alle bloemen opeten. Die herten zijn ooit losgelaten, om er vervolgens op te schieten, maar die jacht werd gestaakt, de herten verloren hun schuwheid en de duinen werden een hertenkamp.
Sinds kort worden er weer herten geschoten, waar gedoe van kwam. Herten zijn heilig. …
In de herfst haakt de ene na de andere laatbloeier af. Wie het in mijn stadstuin dapper volhoudt, is muursla. Het is een klein plantje met ook voor een kleine plant minuscule bloempjes, hoewel, ze zijn toch wel een centimeter in doorsnee. Het zijn gele sterretjes op warrige stengels met bladeren die door botanici “liervormig” worden genoemd. …
In het berghok van ons huisje op Schiermonnikoog staan stammetjes eikenhout van een decimeter dikte. Ik haal ze eruit, omdat ik een vuurtje wil stoken.
Zeven jaar geleden zaagde ik een tak uit de eik naast ons huis. De tak stak meters uit de kruin, griezelig boven het terras, waar hij op had kunnen vallen. Het relatief rechte deel zaagde ik in stukken van een halve meter. Na een paar jaar in de schuur zouden ze uitstekend brandhout zijn. …
Stilstaand of langzaam stromend water, opdrogende modderpoelen; in vele wateren kunnen de larven van bruinrode heidelibellen leven. Ze leven op de ondiepe bodem en tussen oeverplanten. In de nazomer kruipen ze het water en hun huid uit. Die huid laten ze achter, als een zombie-insect: een leeg omhulsel met een open rug, met zes pootjes vastgeklampt aan een stengel van een waterplant. …
Bloeien er in de lente veel gele bloemen, in de nazomer is het niet anders. Eén van de laatbloeiers is de niet zo algemene plant met de naam heelblaadjes. Ik vind een paar heelblaadjes op een kwartier lopen van mijn huis in Groningen. Heelblaadjes is of zijn één van de weinige planten, en misschien wel de enige plant die uitsluitend in meervoud aangeduid wordt. En hoewel heelblaadjes best groot worden, bestaat de plantennaam alleen in verkleinvorm. …