De knurftige appel uit mijn appelboom was aan een kant nauwelijks gegroeid en nogal misvormd, wat, zo schreef ik vorige week, misschien veroorzaakt was door gebrek aan water of licht. De appel lokte enkele reacties uit. Zo haalde hij de kruiswoordpuzzel van Jaap de Berg, een eer die de meest knurftige appel zou doen glimmen. …
De smienten zijn er weer. Sinds september druppelden ze binnen uit het noorden en oosten en nu bevolken ze wateren en graslanden. Ik zie ze in groepjes zitten dutten op oevers – smienten zijn ’s nachts actief. Ze zijn prachtig, met hun zilvergrijze lijf, zwarte staartje en vooral hun zalmroze borst, oranjebruine kop en gele voorhoofd. …
In deze tijd komen kleine rietganzen in Nederland, en waar kleine rietganzen zijn, daar is Fred Cottaar. Niet alleen omdat de ganzen er zo leuk uitzien, met hun donkere, ronde koppies. Fred onderzoekt ze al jaren, samen met Vlaamse, Deense en Noorse onderzoekers.
Het was een ideale trekvogel om te onderzoeken. De hele broedpopulatie van Spitsbergen overwinterde namelijk in Zuidwest-Friesland. Ze graasden er in november op weilanden en nog liever op maïsstoppelvelden. Maar alleen als daar wat te halen viel, en dat is in de moderne maïsteelt zelden meer het geval, er ontsnapt geen korrel aan de maaimachine. …
Als ik ’s morgens beneden kom, zit er op het raam een langpootmug. Een vrouwtje, met een puntig achterwerk. Ze heeft vier poten. Als insect hoort ze er in ongeschonden toestand zes te hebben. Twee poten geamputeerd en nog functioneert ze. Ze strekt twee poten voor zich uit, alsof ze bidt. Dan spreidt ze ze weer.
Of ze werkelijk naar behoren functioneert, is moeilijk te zeggen. Zou ze beseffen dat ze twee poten kwijt is? Beseft ze überhaupt dat ze bestaat? Zou ze wondjes hebben waar de poten zaten? Zouden die pijn doen? Ik denk dat het meevalt – langpootmuggen kunnen poten loslaten bij gevaar, zoals een hagedis zijn staart. De muggenpoten groeien alleen niet weer aan. …
In augustus zat er een grauwe franjepoot in de Westerplas op Schiermonnikoog. In broedkleed is zo’n franjepoot minder rood dan de rosse franjepoot. Franjepoten zijn kleine steltlopers die in het hoge noorden broeden. Ze zijn niet schuw en laten zich soms van vlakbij bekijken. …
In Noorwegen en IJsland kun je in juni en juli kleine jagers zien. Daar broeden die snelle, slanke roofmeeuwen op de toendra langs de kust. Er zijn ook grote jagers, en er is een soort die net iets kleiner is dan de kleine jager. En die heet dus kleinste jager. …
Op onze stranden dribbelen drieteenstrandlopers langs de waterlijn. Die koddige wit met grijze beestjes rennen met de golven mee, ze lijken wel te rollen. Ze broeden op de toendra in Noordoost-Groenland, maar overwinteren op Europese en Afrikaanse stranden, van Schotland tot Zuid-Afrika. …
Vrijdag heb ik appels geplukt. Ik heb een vrij kleine, knoestige boom die laat in het jaar heerlijke appels geeft. Met dat nieuwe, warme klimaat laat ik ze zo lang mogelijk hangen en rijpen. Het is een groen ras, maar sommige appels blozen gelig dankzij de vele zonne-uren. …
Gladde bolster, ruwe pit; je zou de walnoot recalcitrant kunnen noemen. Vaak heb ik geworsteld om walnoten te kraken, als ik geen notenkraker tot mijn beschikking had. Er met een hamer of iets anders zwaars op slaan, aan de scharnierkant tussen de deur (en deurpost), erop staan. Al die methoden leiden tot een verbrijzelde noot, waar je splinters bast uit moet zien te pulken. Dat lukt nooit helemaal, zodat je met harde, scherpe, droge en bittere bastjes in je mond zit. …
Ten oosten van Groningen ligt een sparrenbos, een plantage waar de kerstbomen in rijen staan. Uitgerekend daar groeien zeldzame amandelslijmkoppen, paddestoelen die overwaaiden uit de naaldwouden van Oost-Europa. Ze houden van kalkrijke grond en ze staan dan ook precies op de plek waar langs een voormalige spoorweg naar Delfzijl mergel werd overgeladen. …