Midden februari was ik op Schiermonnikoog, waar ik achter het huisje een bloeiende koekoeksbloem aantrof. In december was ik ook op Schier, en trof ik achter het huisje eveneens een bloeiende koekoeksbloem aan. Dagkoekoeksbloemen waren het: knalroze, met brede bloemblaadjes. Echte koekoeksbloemen hebben bloemblaadjes als koordjes, zo dun. Avondkoekoeksbloemen bloeien wit. …
Alles went, en dat betekent dat lelijkheid minder lelijk en schoonheid minder mooi wordt, naarmate je de lelijkheid of schoonheid in kwestie vaker ziet. De schoonheid van een paardebloem, koolwitje of ekster valt ons evenmin op als de lelijkheid van een overslagloods voor vrachtwagens. Ik probeer de schoonheid van het gewone wél te blijven zien, en neem op de koop toe dat ik de alomtegenwoordige lelijkheid ook zie. …
De vogeltrek is begonnen. Van sommige soorten trekt ’s winters een deel weg, terwijl andere blijven. Veldleeuweriken, zanglijsters, spreeuwen en graspiepers bijvoorbeeld. Sommige zijn nog onderweg, andere zijn al een maand aan het zingen. Lepelaars trekken naar Afrika, al blijven sommige in Zuid-Europa, en die komen waarschijnlijk eerder terug dan de Afrikagangers. …
Allerlei planten vertonen hun eerste bloemen. Behalve de gebruikelijke bolgewassen zag ik paarse dovenetel, hondsdraf, paardebloem, ereprijs, klein hoefblad en speenkruid bloeien. In een oude bloempot in mijn tuin bloeit een kleine veldkers. En in het gras op een dijk vond ik iets wat op herderstasje leek, maar wat het volgens mij niet was. Ik zocht in de wijde wereld van schildzaad, lepelblad, veldkers en raket maar kwam er niet uit. Toen zette ik de foto’s op een determinatiesite en kreeg ik meteen van drie botanici het verlossende maar onbevredigende antwoord: herderstasje. …
Het is me wat met die kauwtjes. Als ik ze onbekommerd laat smullen, kost het me drie euro per dag, want ik serveer de vogels geen met vergif behandeld plofzaad, maar kwaliteitsspul met dode meelwormen erin. Hoe die meelwormen dat vinden, daar sta ik gemakshalve maar niet bij stil. …
Achter mijn huis staan drie grote lisdodden. In de volksmond worden lisdodden sigaren genoemd. De sigaren zijn de vrouwelijke bloemen. Daar steken de mannelijke aren bovenuit. Die hebben hun werk gedaan, de vrouwen zijn bevrucht en laten hun zaadjes waaien. Het gekke is dat we zaad bij mensen en andere zoogdieren aan mannen toedichten, maar bij planten aan vrouwen. Bij zoogdiervrouwen spreken we van eitjes, alsof ze krielkippen zijn. …
Zelfs in een dagelijkse natuurrubriek is de lente niet bij te benen. Doorgaans merk ik dat eind maart, nu een maand eerder. Het gras begint te groeien, de klimopbessen zijn rijp, de gaaien nestelen, de veldkers bloeit, de leeuweriken zingen en de vinken slaan.
Ik heb in mijn Groningse tuin nog nooit zo vroeg een vink horen slaan. Mannetjesvinken zingen niet welluidend, maar wel luid een lied als een omgekeerde toonladder, van hoog naar laag, waar ze eindigen met een zwieper die weer omhooggaat. Die zwieper heet de vinkenslag. …
Eens zat ik een weekend in een vakantiehuisje. Op de hoek van het terras stond een wilg met een gat erin. Spreeuwen vlogen in en uit dat gat. Ze snorden over de tuin naar het gras van de buren, dat er wellicht groener uitzag en waar vast en zeker meer emelten in de grond zaten. Ze vlogen dertig meter, stapten wijdbeens over het gras, pikten iets uit de grond en vlogen weer terug. Een leuk gezicht, urenlang. Ik liep naar de buren en schuifelde gehurkt rond, maar zag geen verschil met ons gras. Ik zag geen gaatjes, ik zag niets. Spreeuwen zijn veel beter in gaatjes zien. Het lijkt of ze lukraak in het gras pikken, op de tast. Maar ze pikken niet lukraak op de tast, ze zien precies waar ze moeten pikken. …
Ik woon in Zutphen een plechtigheid bij en neem na afloop samen met een oude vriend in de buurt een kijkje bij de Berkel. Bij een bruggetje slingert die beek zich over een bedding van keien. Daar moeten we zijn, want daar zit al maanden een waterspreeuw. …
Laatst noemde ik huis- en heggemus. Een lezer vroeg waarom een heggemus mus heet. Omdat de naamgever hem op een mus vond lijken, denk ik…
Mussen zijn één van onze drie zangvogelfamilies die vooral zaden eten, en die voorzien zijn van een dikke, stompe snavel om die zaden mee te kraken. De andere families zijn vinken en gorzen. De kneu, een vink, heeft een kleine, stompe snavel om zachte zaadjes mee te eten, bijvoorbeeld van gras of vogelmuur. De appelvink heeft een enorme, stompe snavel om harde zaden mee te kraken. De heggemus heeft juist een dunne, spitse snavel, waarmee hij op insecten jaagt. …