Koos Dijksterhuis

Driebergen en Zeist hebben geen gebrek aan villa’s en landhuizen. De landgoederen daar zijn statig en mooi, maar ook omgeven door drukke wegen. Het landgoed waarop het Louis Bolk Instituut ligt, aan de Zeisterzijde van Driebergen, zit klem tussen de A12 en de Hoofdstraat. Als je je oren focust op de zingende zwartkopjes en je ogen op dichtbij, kun je het razende verkeer negeren, evenals de graafmachines die de drukke snelweg verbreden. De hoogbejaarde beukenlanen die door het asfalt afgesneden zijn, doorkruisen als zuilengalerijen een ondergroei van wit daslook, look-zonder-look, gele dovenetel, lila pinksterbloem, blauwe boshyacint en roze winterpostelein. Die laatste bloeit met grotere en kleurrijker bloemen dan de gewone winterpostelein. Maar de meeste kleur komt van de donkerblauwe boshyacinten. …

Lees Meer Lees Meer

Henk Huizing zal ons het Renkumse beekdal laten zien, maar eerst troont hij ons mee in zijn tuin. We passeren het bordje ‘tuinreservaat’ en belanden in een botanisch paradijs. Henk woont in het bos aan zuidwestrand van de Veluwe, bij Ede. Je zou zijn tuin de Hof van Ede kunnen noemen, maar die bestaat al. Het autogeraas van de weg ten oosten van Ede zorgt voor enige onrust in Henks paradijs, waar winterkoninkjes, zwartkopjes en een bonte vliegenvanger bovenuit zingen. In de tuin woont bovendien een bosuil. ‘Een vrouwtje’, zegt Henk, ‘helaas zonder man.’ …

Lees Meer Lees Meer

Ik ken mensen zonder auto. Ze reizen per trein en fiets. Ze sparen daarmee zo’n 500 euro per maand uit. En ze vervuilen de lucht minder. Toch? Hmmm. Van het uitgespaarde geld gaan ze drie keer per jaar op vliegvakantie. Vliegen is vervuilender dan autorijden, al hangt dat ervan af. Het vliegtuig vliegt ook zonder hen, de ene auto is de andere niet en het maakt uit hoeveel je erin rijdt. Het vergelijk tussen twee vervoermiddelen is al zo lastig, dat het neigt naar appels met peren vergelijken.

…

Lees Meer Lees Meer

Een vijand is onschadelijk te maken door hem dronken te voeren. Dat is het geheime wapen van fruitvliegen tegen sluipwespen, ontdekte evolutiebioloog Todd Schlenke van Emory University in Atlanta. Hij publiceerde er kort geleden over in het vakblad Current Biology.

Fruitvliegen zwermen rond overrijp en rottend fruit. Daarin leggen ze eitjes. De fruitvlieglarven, kleine maden ofwel maadjes, komen in een bad van alcohol tot leven. Dat lijkt gevaarlijk, want alcohol is voor de meeste wezens vergif. Maar fruitvliegen zijn veel beter bestand tegen alcohol dan de sluipwespjes die hun eitjes in fruitvliegeneitjes boren. Ruim de helft van de sluipwespen krijgt het niet voor elkaar een ei te leggen. Soms zijn ze er simpelweg te dronken voor – wankelend op hun pootjes lukt het niet de legboor in een vliegenei te mikken. Van de eitjes die toch op de gewenste plek terechtkomen, gaat bijna tweederde alsnog dood. …

Lees Meer Lees Meer

Zaterdag was het Trouw-dag. Honderden lezers bezochten de Trouw-burelen. Twee groepen waren bereid met mij een ommetje te maken. Ik ben hen dankbaar, want op congressen krijg ik meestal hoofdpijn, terwijl ik verlangend uit het raam kijk naar de stralende hemel. De lucht is altijd stralend blauw als ik in congreszalen moet binnen zitten. Zelfs deze zaterdag klaarde het na 2 druppels helemaal op. De zangvogels fleurden er minder van op, dan ik hoopte, maar toch zagen en hoorden we allerlei soorten. Kool- en pimpelmees, winterkoning en heggenmus, tjiftjaf en zwartkop zongen even. …

Lees Meer Lees Meer

Boerenzwaluwen , boompiepers, blauwborstjes en bonte vliegenvangers zijn gearriveerd. Ze hebben er een hele reis opzitten uit Afrika en beginnen meteen aan hun volgende taken: zingen, paren, nestelen, broeden.

De boerenzwaluw boetseert een kommetje van mest, modder en spuug aan de nok van een stal, schuur of portiek. Mest is meestal niet voorradig. Naarmate het mestoverschot toenam, nam de mest af. Zwaluwen hebben niets aan drijfmest, ze moeten stevige poep hebben. Het verdwijnen van mestvaalten van de boerenerven deed ook het aantal vliegen dalen en dus het aantal zwaluwprooien. Toch boeren de meeste boeren gelukkig niet zo steriel als ze zouden kunnen doen en zie je bij menige boerderij de zwaluwen in en uit de stal vliegen. …

Lees Meer Lees Meer

Op het wad zwermen steltlopers af en aan. Ze vertrekken waar het water wast, ze arriveren waar het wegebt. Droogvallend wad kan ritselen van leven, eetbaar leven, nog niet diep het slijk ingevlucht voor hongerige snavels. Daar willen wadvogels graag even rondneuzen. Maar ze willen het allemaal, tegelijkertijd. Ze verdringen elkaar. Misschien kun je het als zoekende vogel beter verderop proberen?

Misschien. Aan de andere kant is het in de groep veiliger en als je uitwijkt naar een plek zonder wadpieren of nonnetjes, heb je helemaal niets. …

Lees Meer Lees Meer

Natuurmonumenten heeft een nieuw tijdschrift: Puur natuur. Alleen al het feit dat Natuurmonumenten niet voor hip Engels kiest, zoals veel vernieuwde bladen, stemt mij mild. Er staan nog steeds recreatietips in en de onvermijdelijke BN-er ontbreekt niet. De natuur-informatie ïs gericht aan lieden zonder benul van natuur. ‘Een pop is het stadium tussen rups en vlinder.’ Ja dûh, zou mijn zoontje van 10 smalen. …

Lees Meer Lees Meer

Er stuntelt een bijtje door de kamer. Een rosse metselbij zeker? Ja, een rosse metselbij. Vorig jaar vlogen en kropen er ineens rosse metselbijen in huis, de meeste dood of stervend voor het raam. De levende zette ik buiten. Zelf zat ik ook graag buiten, het was een zonnige lente. Ik had een tafeltje buiten gezet, een kindertafeltje van Ikea. De (ecologisch verantwoorde) verf bladderde eraf. Algauw zoemden de metselbijen om dat tafeltje. Metselbijen steken niet, maar als ze de hele tijd om je heen zoemen, zijn ze vervelend. Ze zoeken holletjes en bleken die onder het tafeltje te hebben ontdekt. …

Lees Meer Lees Meer

Eén van mijn lievelingsplanten is de bosanemoon. Bosanemonen bloeien nu al ruim een maand. Wat me dit jaar opviel, waren de vele kevertjes op de bloemen. Piepkleine, zwarte kevertjes zijn het en ze glanzen. Het zijn dan ook glanskevertjes. Als je over die insecten informatie zoekt op internet, kom je terecht bij ongediertebestrijders. Dat heb ik wel vaker, dat ik iets wil weten over insecten en hoofdzakelijk te horen krijg hoe ik ze kan bestrijden. En dan vooral chemisch bestrijden natuurlijk. …

Lees Meer Lees Meer