Natuurdagboek 2011
Wachten voor de das

Wachten voor de das

Dassen, © Maarten Westmaaswww.maartenwestmaas.nl

Dassen. Natuurfotograaf Maarten Westmaas vroeg of ik mee wou naar een burcht. Hij was er vorig jaar geweest en had er dassen gezien. Ik had al vaker een avond bij een bewoonde dassenburcht gepost, maar nog nooit een das gezien. Geeft niet, want je ziet altijd wat: reeën, uilen, een keer een stroper met Jack-Russels: dashondjes. Er zijn altijd lieden die dassen willen doden. Laatst vond een boswachter van Natuurmonumenten een rol prikkeldraad in een dassenburcht gepropt. Toch gaat het de dassen best goed. In Noord-Nederland zijn in de jaren ’80 en ’90 heel wat oude, verlaten dassenburchten opnieuw in gebruik genomen. Tot die tijd gingen dassen met een noodgang de otters achterna, die tot de laatste toe zijn doodgereden. Dassen volgen vaste routes en als ze een nieuwe weg tegen kwamen, staken ze die over: boem. Voor nieuwe wegen werden dassenburchten weggebulldozerd. Auto’s staan op eenzame hoogte in de hiërarchie van de Nederlandse cultuur en gaan voor alles. Jaap Dirkmaat richtte Das & Boom op en zijn medewerkers melding kregen van een doodgereden das met gezwollen tepels, zochten ze naar de burcht. Grotere jongen kwamen uitgehongerd naar buiten, jammerend om hun verdwenen moeder. Ze werden opgevangen en later bij verlaten burchten uitgezet. Zo hebben zich in Drenthe en Zuidoost-Friesland heel wat dassen gevestigd. En werd de das gered.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Vlinderlibel

Vlinderlibel

Vlinderhaft Ascalaphus libelluloides© K. Dijksterhuis

Noordwaarts togen wij door Frankrijk. Het donderde en bliksemde boven Auvergne, de regen stortte neer. Het duurde niet lang, het droogde en klaarde op, de zon scheen en alles was fris. Op een bloemrijk grasveldje voor een kleine steengroeve fladderden koningspages en hee, daar had je die gekke beesten weer, die ik bij Toulouse vanaf een balcon had zien vliegen. Het leken me tussenvormen van wesp en vlinder. Ik had ze niet goed gezien.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Futen uit de hut

Futen uit de hut

Fuut+jong, © D. Verhoef

Laatst stond ik met een vriendin in een vogelkijkhut. Vriendin vroeg waarom vogelkijkhutten altijd aan het water staan. Ik probeerde de achterste laadjes in mijn geheugen, maar herinnerde me uitsluitend vogelkijkhutten aan het water. Misschien dat sommige laadjes klemden, de jaren verstrijken. Die kijkhutten worden trouwens meestal niet oud. Vroeg of laat worden ze door rotjochies in brand gestoken. Waarom aan het water? Je hebt bluswater bij de hand, voor als de rotjochies zijn geweest. Over het water heb je altijd uitzicht, en zicht is wat je wilt uit een kijkhut. En er zijn langs en op het water vaak vogels te zien.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Ingesponnen bomen

Ingesponnen bomen

Stippelmotspinsel, © K. Dijksterhuis

Eikenprocessierupsen zijn zeker niet de enige die zich in spinsels hullen. Bastaardsatijnrupsen komen ingesponnen in duindoorn ter wereld, en breken net als processierupsen uit hun spinsels. De rupsen van stippelmotten doen dat anders. In juni eten zij als rups loofbomen kaal. Elk jaar schrijven mensen bezorgde brieven naar redacties. Moeten we de bomen niet redden? De stippelrupsen bestrijden? Rupsen zijn niet geliefd, zeker niet als ze spinsels weven (of weefsels spinnen). Ze zijn pas geliefd als ze vlinder worden, althans: fleurige, aaibare vlinder. Maar een mot die bomen ontbladert? Mwah.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Wollig vliegje

Wollig vliegje

Wolluis. © Hiltsje Dijkstra

Een piepklein, wollig vliegje landde op de hand van Hiltsje Dijkstra. Ze sloeg het kriebelbeestje niet weg, het achteloos vermorzelend, maar nam de foto. Ik zou het diertje ook niet vermorzelen, al hinderde zijn gekriebel me. Als ik bedenk dat het een heel systeem van stofwisseling, ademhaling en voortplanting is, kan ik een brute moord niet over mijn hart verkrijgen.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Drie keer Frankrijk

Drie keer Frankrijk

Volwassen kwak, © K. Dijksterhuis

De Pyrenneeën zijn hoog en steil, maar begaanbaarder dan de Alpen. De bergrug is relatief smal, er snijden nog aardig wat wegen doorheen, tussen Frankijk en Spanje, en vanaf de passen leiden goede paden de bergwandelaar over de grandes randonnées, de langeafstandspaden. Je bent meestal wel binnen een dag lopen van zo’n weg met parkeerplaats, en komt dus gezinnen op gympen tegen. Ik heb niets tegen gezinnen op gympen, maar wie denkt in het hooggebergte met een tentje op zijn rug geen volk te ontmoeten, komt bedrogen uit. Tussen Pau en Jaca liggen de rustigste bergen, daar leefden de laatste beren, en juist daar wordt alweer een weg aangelegd. Ooit reed er een trein onder de bergen door. Ik sliep er in een grot bij een waterval, die in een buis gevangen werd voor elektriciteitsopwekking, witte steenkool. Toen ik opstond vloog er rakelings een steenarend voorbij. De noordkant van de Pyrenneeën is groener dan de zuidkant. In de voetheuvels is het prachtig wandelen en een stuk rustiger dan tussen die pieken. Boven die heuvels zag ik een lammergier cirkelen, een gigantische roofvogel met een staart die als een wyber uitsteekt. Ook zag ik daar de enige rotskruiper die ik ooit in Europa zag. Die klautert behendig langs rotsen, zoals een boomkruiper langs boomstammen. Een rotskruiper heeft een grijs lijf, maar als ie zijn lange, ronde vleugels uitslaat, blijkt hij pioenrood te zijn.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Tjiftjaf houdt zich koest

Tjiftjaf houdt zich koest

Tjiftjaf en nest, © Gertjan Wismeier

In een hoekje van de tuin broedde het paartje tjiftjaf drie eieren uit. Gertjan Wismeier maakte er een foto van. Hij is bezorgd over de kat van de buren. De kat van de buren – ’s lands grootste tuinvogelkiller. Je doet er weinig aan; hoezeer we ook op tuinvogels gesteld zijn, we zijn nog meer gesteld op de kat. Katten laten we mezen en merels uitmoorden en we belonen ze er nog voor ook, met strelingen en brokjes. Als kattenhouders moeten we onderdanig en volgzaam zijn, omdat een kat nou eenmaal heerst. En als onderdanige lieden beperken we onze meesteres niet in heur moordlust.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Jakobskruiskruid laten staan

Jakobskruiskruid laten staan

Sint-Jakobsrups op Sint-Jakobskruiskruid
© Jeanette Essink

Bermen kunnen nu geel zien van het Jakobskruiskruid. Sommige paardenhouders zien dat gele door een rood waas. Ze rukken die planten uit of bespuiten ze. Ze denken dat hun dieren ervan eten en eraan doodgaan. Maar dieren eten het alleen als het gedroogd verstopt zit in hooi en ze moeten er heel wat van eten om er last van te krijgen en zelfs dood te gaan.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Lila laatbloeiers

Lila laatbloeiers

Pinksterbloem, © K. Dijksterhuis

In deze krant stond gisteren een stukje over de pinksterbruiden in Twente, wit gejurkte meisjes die langs de deuren gaan om snoep te vragen. Het is een oud folkloristisch gebruik en zou alleen nog hier en daar in Twente bestaan. Het heeft echter de potentie om het hele land te veroveren. Ook Sint-Maarten heeft het land veroverd en zelfs Halloween slaat aan. Bij al die gelegenheden verzamelen kinderen snoep aan de deur en ondanks de crisis delen mensen geen mandarijnen of snoepjes uit, maar zakken snoep of repen chocola. In de toekomst kunnen we overal die pinksterblomkes aan de deur verwachten. Nu nog niet.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Koninklijke pages

Koninklijke pages

Koningspage, © K. Dijksterhuis

Het kan niet lang duren of na de koninginnepage vestigt ook de koningspage zich in Nederland. Bijna jaarlijks wordt die prachtige vlinder al gezien, vooral in deze tijd van het jaar. Dit zonnige voorjaar zou je er wel een paar verwachten, maar ik heb nog van geen koningspage gehoord. Mocht u een vakantiebestemming ten zuiden van Parijs kiezen, maakt u gerede kans op konings- en koninginnepages. Die lijken op elkaar, maar verschillen toch zo in uiterlijk dat ze gemakkelijk uit elkaar te houden zijn. De koningin heeft op de vleugels brede zomen: donkere rouwranden met blauw erin. Haar strepen vervagen niet als de verfstrepen van de koning, maar vormen meer een dambordpatroon. Beide vlinders hebben vleugelstaartjes, maar van de koning zijn die klanger. De koningin heeft bovendien een rode stip op elke vleugel, de koning niet.

Lees Meer Lees Meer

DELEN