Koos Dijksterhuis

Het spuugbeestje maakt die klodders speeksel in de planten in uw tuin. Het jonge spuugbeestje, officieel schuimcicade geheten, wordt in de klodder volwassen door sappen uit de plant te zuigen. Dat volwassen worden gaat aanzienlijk sneller dan bij mensen, maar duurt toch nog één, twee, soms drie maanden. In die tijd vervelt de nimf een keer of vijf. Het schuim beschermt hem tegen uitdroging en tegen belagers. U zou een zuigend insect van uw geliefde bloemen af meppen, maar van spuug blijft u af. Ook vogels, spinnen, kevers, wespen en andere liefhebbers deinzen terug voor het sopje waarin de cicade woont. Is hij groot, dan kan hij vliegen en springen. …

Lees Meer Lees Meer

Als u bij het spitten in de tuin eens een nest kleine, geelbruine mieren wakker schudt, zijn dat misschien gele weidemieren. Dat geel is een soort albinisme, gele weidemieren kunnen slecht tegen de zon en leven ondergronds. Ze vinden daar ook hun hoofdmaaltijd: honingdauw van wortelluizen. Die luizen leven van graswortels. Weidemieren graven gewelven voor de luizen, als opiumkitten waar ze gerieflijk aan het gras kunnen lurken. De mieren kunnen vervolgens gemakkelijk de lurkende luizen aflikken. Gele weidemieren koesteren luizeneitjes en kweken zelf de luisjes op. Luizenmoeders. Weidemieren zijn veehouders: ze fokken en melken hun vee. …

Lees Meer Lees Meer

Grauwe ganzen vogelvrij

Er gaat geen dag voorbij, geen krant open, of Henk Bleker stampt als één van zijn eigen pony’s door weer een porseleinkast. Hij lapt afspraken aan zijn laars en negeert richtlijnen. Het lijkt hem geen bal te schelen of de staat als een boef voor het gerecht wordt gedaagd. De woede van natuurorganisaties laat hem nog kouder. De Haringvlietsluis kan hij niet dichthouden, maar de aanschaf van natuur stopt abrupt en de Hedwigepolder blijft droog. Nadat Vogelbescherming zich neerlegde bij gecontroleerd afschot van ganzen, zet Bleker de vereniging voor schut door zomaar de ongecontroleerde plezierjacht op ganzen in ere te herstellen. Schieten maar, jongens! …

Lees Meer Lees Meer

De wilgenroosjes bloeien. Wilgenroosjes zijn hoge planten met lilaroze bloemen, met een sprietige pluim erboven van bloemen in wording. Ze geven kleur aan het landschap, waar dat vochtig en ruig is. Kattenstaarten zijn nog rozer, maar wilgenroosjes nog algemener. Behalve wilgenroosjes zijn er harige wilgenroosjes die zonder die bloempluimen bloeien, maar even roze zijn als wilgenroosjes en vrijwel zo algemeen. Beide zijn snel groeiende, forse planten, die het best gedijen op oevers met verlandend riet. Riet kan pollen vormen en modder vasthouden, waarop weer andere planten kiemen en als de verzamelde flora in de herfst en winter afsterft, komt er een laag humus bij en zo verandert water in land. Riet als inpolderaar. Wilgenroosjes zijn in staat de concurrentie met riet om voedsel, licht en ruimte aan te gaan. …

Lees Meer Lees Meer

Natuur – volgens de een is het wildernis zonder mensen en hun invloed. Ik sprak eens iemand die een ongerept en onbetreden moeras in Brazilië geen echte natuur vond omdat mensen het op plattegronden hadden ingetekend en benoemd. Anderen menen dat de mens en alle menselijke invloed onderdeel is van de natuur, omdat de mens uit de natuur voortkomt en zonder de natuur niet kan leven.

Volgens de eerste visie is door mensen gemaakte natuur geen natuur. ‘Nederland heeft geen natuur’, hoor ik vaak, ‘de hooilanden, heiden, veenplassen, weilanden en akkers zijn allemaal cultuurlandschappen en het bos is aangeplant.’ Daarin klinkt een toon van: wat stelt Nederlandse natuur nou helemaal voor? Voor natuur moet je naar Polen, naar Siberië, of Amerika, of Afrika. Want, zoals Bloem schreef: ‘wat is natuur nog in dit land?’ …

Lees Meer Lees Meer

Eindelijk weet ik hoe het heet. Op mij achtste begon ik schelpen te verzamelen. Als er met oostenwind gruis op het strand was aangespoeld, graasde ik dat af. De aflandige wind stuwde de zee weg, die over de bodem terugrolde, gruis meevoerend. Overal lagen veldjes met zandkokerwormen, goudkammetjes, verbrijzelde en nog hele schelpen. Er zaten bijzondere slakkenhuisjes tussen en jonge exemplaren van de zeldzaamste soorten. Dus schuifelde ik gehurkt over de gruisplekken, tussendoor van plek naar plek benend. …

Lees Meer Lees Meer

Blauwtjes zijn kleine maar fijne vlinders met poëtische namen. Het bekendst is het zeldzame gentiaanblauwtje, dankzij zijn aparte levenscyclus. De rups wordt door mieren geadoreerd, omdat ie een zoete lekkernij afscheidt die bovendien geurt naar larven van koninginnensnit. De rups wordt meegetroond naar het mierennest  en vertroeteld tot er een vlinder uitkomt. Die vlinder scheidt geen lekkers af en ruikt niet naar koningin en doet in niets denken aan de rups. De vlinder moet maken dat ie het nest uit komt, want anders gaat ie eraan. …

Lees Meer Lees Meer

In Glimmen bij Haren ligt de Natuurtuin, het hoofdkwartier van het gelijknamige hoveniersbedrijf. Er zijn mensen met verstand van planten telen en mensen met verstand van planten doden. Beide kunnen hovenier en kweker zijn. In de Natuurtuin doen ze aan telen. De kwekerij ligt op een terrein waar de prieeltjes, paden, weiden en perken hebzucht opwekken: zo’n tuin wil ik ook! Prachtig is het. …

Lees Meer Lees Meer

Zaterdagavond verdween de kou uit de lucht, zondagmorgen schijnt de zon vroeg en warm. De vogels zingen met ongekend elan. Het lijkt wel begin mei. Toch is het eind juni, de vogels hebben eieren of jongen. Dan kunnen ze beter geen aandacht trekken, want uit één op de drie huizen komt een kat die nesten leeghaalt en vogels pakt. Ik zag ’s nachts een kat een jong eendje grijpen. Kwaakwaakwaak. Eenden dutten aan wal. De volgende morgen was het hele eendengezin weg, tien kuikens. …

Lees Meer Lees Meer

De zwart met knalrood gekleurde vuurwantsen zijn talrijk in Zuid-Europa en worden in Nederland allengs algemener. Ze kunnen met tientallen om een lindeboom krioelen. Dan zuigen ze sappen uit de boom die daar best tegen kan, omdat de wantsen het liefst afgevallen blad en zaden uitzuigen. Vuurwantsen knabbelen ook van dode insecten, het zijn alleseters. Hun felle rood schrikt volgens de gangbare verklaring vijanden af. Rood zou vies zijn. …

Lees Meer Lees Meer