Spookvogel in de schemer

Spookvogel in de schemer

Houtsnip Foto Erik Sanders
Houtsnip Foto Erik Sanders

Fotograaf Foppe Schut meldt dat ie een nachtzwaluw heeft gehoord op Schiermonnikoog. Hij heeft een opname van het geratel van die geheimzinnige spookvogel.

Het is niet de eerste keer dat een nachtzwaluw op Schier verzeild raakt, maar het gebeurt zelden. Nachtzwaluwen brengen het winterhalfjaar door in Afrika, ten zuiden van de Sahara. Alleen ’s zomers zijn ze in Nederland. Ze jagen dan boven kapvlakten, heidevelden en open plekken in naaldbos. Ze kunnen langdurig ‘rrrrrrrrrrrrr’ zeggen, of zingen, al zijn het geen zangvogels. …

Lees Meer Lees Meer

Schitterend gaaies

Schitterend gaaies

Gaai. Foto Koos Dijksterhuis
Gaai. Foto Koos Dijksterhuis

Ze waren al een tijdje aan het kirren en stoeien, met een heel repertoire aan baltsgeluiden, waaronder hun gebruikelijke gekras en imitatie van de buizerd-mauw, en wat ik hoopte gebeurde: de gaaien in mijn tuin zijn aan het nestelen. En nu zijn ze zo stil! Bij gaaien denken mensen algauw aan krassen en ander lawaai, maar als ze broeden houden ze zich koest.

Gaaien hebben een voorkeur voor twijgjes uit de vlinderstruik; ik zie ze tenminste al twee weken bijna voortdurend af- en aanvliegen naar deze struik. Ze breken de dunne, houtige takjes af en vliegen ermee de boom in, waar hun nest in aanbouw is. …

Lees Meer Lees Meer

Een grazige plek in de duinen

Een grazige plek in de duinen

Kniptor, Foto Koos Dijksterhuis
Kniptor, Foto Koos Dijksterhuis

Het is een zonnige vrijdag. We wandelen door de duinen en we zijn niet de enigen. Sommigen wandelen gedrieën naast elkaar en zijn zo met elkaar of zichzelf bezig, dat ze niet lijken te merken dat wij ze tegemoetkomen. We komen ze tegemoet door met een boog om ze heen te lopen. Zelf wijken ze geen duimbreed. Misschien hopen ze op een virale besmetting, misschien leven ze zo in zichzelf gekeerd, dat ze nog nooit van anderhalve meters hebben gehoord; je weet soms niet wat er in mensen omgaat. …

Lees Meer Lees Meer

Gele kwikstaart uit Engeland

Gele kwikstaart uit Engeland

Engelse gele kwikstaart. Foto Koos Dijksterhuis
Engelse gele kwikstaart. Foto Koos Dijksterhuis

Eén van de zeer weinige broedvogels van het platteland die het volhouden zonder slinkende aantallen, zijn gele kwikstaarten. Deze prachtige zangvogels arriveren eind april en begin mei uit het zuiden. Dan zijn overal op velden met koeien, paarden en schapen de kwikstaarten met hun knalgele buikjes te bewonderen. Ze broeden op de grond tussen gras, en later in de zomer, als ze aan hun tweede leg beginnen, meer in akkers. …

Lees Meer Lees Meer

Geelgroen geringde kanoet

Geelgroen geringde kanoet

Kanoet YYGYG. Foto Jan van Gils
Kanoet YYGYG. Foto Jan van Gils

Kanoetstrandloper Y2YGYG deed Texel aan, op weg van Mauritanië naar Siberië. Kanoetstrandlopers zijn wadvogels met oranje buiken. In de winter verdwijnt die kleur en zijn ze grijs met wit.

Kanoeten uit Canada en Groenland overwinteren in de Waddenzee. Kanoeten die in Siberië broeden, overwinteren in Mauritanië, maar onderbreken hun 8500 kilometer lange vliegreis op de Wadden, om kleine schelpdieren te eten. Die slikken ze zonder kauwen door en kraken ze in hun maag. …

Lees Meer Lees Meer

Haantjes in de elzen

Haantjes in de elzen

Elzenhaantje. Foto Koos Dijksterhuis
Elzenhaantje. Foto Koos Dijksterhuis

Als u op het blad van een elzenboom kleine, zwarte kevers vindt, zijn dat waarschijnlijk elzenhaantjes. Die zitten ook weleens op hazelaars, wilgen en populieren, maar elzen zijn hun favoriet. Ze eten elzenblaadjes, waarin ze langwerpige gaten knagen.

Hun larven zijn nog een stuk hongeriger: haantjes de voorste. Drie weken lang doen ze vrijwel niets anders dan eten, eten, eten. Toch hebben de rupsjes ooit genoeg, waarna ze afdalen om zich op de grond onder dode bladeren te verstoppen en te verpoppen tot kever. …

Lees Meer Lees Meer

De laatste eerste huiszwaluw

De laatste eerste huiszwaluw

Huiszwaluw. Foto Erik Sanders
Huiszwaluw. Foto Erik Sanders

Als jonge vogelaar noteerde ik na elke tocht de vogels die ik zag. Ik heb mijn notitieboekjes uit die tijd nog. Van begin april, soms al in maart, tot eind september, soms nog in oktober stond de huiszwaluw erbij, vaste prik. Dat is nu wel anders.

Sinds 1968 worden ze geteld en is het aantal huiszwaluwen met driekwart afgenomen, hoogstwaarschijnlijk als gevolg van voedselgebrek. Daarvoor zal hun aantal ook al wel slinkende zijn geweest. Er zijn nog steeds tienduizenden paartjes, maar kennelijk niet meer zoveel dat ik ze altijd zie, integendeel. …

Lees Meer Lees Meer

Stervende woelrat, dravende vos

Stervende woelrat, dravende vos

Woelrat juv. Foto Koos Dijksterhuis
Woelrat juv. Foto Koos Dijksterhuis

Met een vriend wandel ik door een natuurgebiedje met wat weilanden bij Halfweg, halfweg Amsterdam en Haarlem. Ingepakt door steden en industrie houdt daar een kleine wildernis en een toefje veeteelt stand, inclusief de onvermijdelijke Hooglanders.

Er is water, er is wei, er is bos, er is struikgewas en er is een dijk, waarvandaan dit alles mooi te overzien is. We kijken naar wadende tureluurs en groenpootruiters, een wegvluchtende oeverloper, kwikstaarten, piepers, groenlingen en kneuen. Daarboven cirkelen buizerds en vanuit zijn schuilplaats koekoekt een koekoek. Even later zien we de koekoek vliegen. Koekoeken hebben een onzichtbaar imago, maar dat ligt meer aan de toeschouwers dan aan de koekoek zelf. …

Lees Meer Lees Meer

Gekroonde eenden

Gekroonde eenden

Krooneend. Foto Koos Dijksterhuis
Krooneend. Foto Koos Dijksterhuis

Met een vriend bezocht ik drie natte natuurgebiedjes bij Amsterdam, om vogels te kijken. Het waaide flink en vermoedelijk hielden zangvogels zich daarom koester dan anders. Toch hoorden en zagen wij rietzangers, rietgorzen, grasmussen, gele kwikstaarten, oeverzwaluwen, kneuen en nog meer algemene maar daarom niet minder mooie soorten. Met al die zangvogels bleven ook de koekoeken niet achter. …

Lees Meer Lees Meer

Geen wesp of bij, maar zweefvlieg

Geen wesp of bij, maar zweefvlieg

Kegelbijvlieg. Foto Koos Dijksterhuis
Kegelbijvlieg. Foto Koos Dijksterhuis

Nu het insectenseizoen begint, zullen er vast veel wespen worden doodgeslagen. Ook bijen en zweefvliegen gaan eraan, want niet iedereen kent de verschillen.

Zweefvliegen zijn vliegen. Ze verschillen in allerlei opzichten van wespen en bijen: ze hebben twee vleugels en geen vier, ze missen de wespentaille, ze hebben geen angel en kunnen dus niet steken. Ze lijken soms wel op wespen. Dat heeft als voordeel dat niet alle insecteneters hen durven op te happen en dat wespen hen niet meteen herkennen. Sommige zweefvliegen leven als larve in een wespennest en eten daar wespenlarven. …

Lees Meer Lees Meer