Trouw Archieven - Pagina 11 van 11

Borende mosselen

24 februari 2014 Koos Dijksterhuis

Amerikaanse boormossel. Foto Koos Dijksterhuis

Geef mij de witte boormossel maar. En de ruwe, die is helemaal grillig en merkwaardig. Maar de Amerikaanse boormossel op de foto is ook mooi. Een langwerpig schelpdier met twee kleppen. Aan de stompe kant zijn die kleppen gepokt en gemazeld als een rasp. Daarmee boort de schelp zich in zacht hout of hompen veen. Dat doen alle boormossels.

De Amerikaanse lijkt op de witte boormossel, maar is gebroken wit, in plaats van sneeuwwit. De Amerikaan heeft bovendien geen lange, dunne, kromme tand aan de binnenkant van de schelp, bij de sluitspier. En hij mist het omgeslagen randje van de witte, dat zo elegant staat. …

Lees Meer Lees Meer

Winterbloeiers in de sneeuw

21 februari 2014 Koos Dijksterhuis

Winterakoniet in sneeuw. Foto Koos Dijksterhuis

Als je in Groningen een stadswandeling maakt, kun je niet om de hofjes heen. De hofjes zijn oases van stilte in het stadsgewoel. Veel van de hofbewoners hebben groene vingers, getuige de vele potten en perken met groei en bloei. Er fleurt nog van alles: rozen, maagdenpalm, kruiskruid, kamille. Er bloeit ook ál van alles: winterjasmijn, sieraardbei, winterakoniet.

Bij mij in de tuin bloeit de winterakoniet nog niet. Maar in de beschutte hofjes al wel, desnoods steken ze hun witte bloemen dwars door de sneeuw heen. …

Lees Meer Lees Meer

Vroege zomerzangers

20 februari 2014 Koos Dijksterhuis

Ieder jaar, als op zachte dagen in januari de koolmezen zingen, krijg ik meldingen van tjiftjaffen. In februari, als de zanglijsters beginnen, worden nachtegalen gemeld. En ’s winters hoeft er maar een tortel te koeren, of mensen horen een koekoek.
Alledrie zomervogels. Tjiffen komen eind maart pas uit het zuiden terug, nachtegalen en koekoeken in april.

Andersom vindt die verwarring nooit plaats, de mensen horen of zien liever iets bijzonders dan iets gewoons. Een foto of geluidsopname zou helpen om vast te stellen of men echt die ene van slag geraakte koekoek hoorde. Want je weet maar nooit.
Jan van Dijk stuurde een geluidsopname uit een noordoostelijke wijk van Groningen, waar ik zelf jaren woonde. Hij had iets aparts gehoord ’s avonds, of ik het herkende? Nou en of: er riep overduidelijk een bosuil. Bosuilen rukten op uit Drenthe en koloniseerden Haren en het zuiden van de stad, maar voor deze wijk had Jan een primeur vastgelegd. …

Lees Meer Lees Meer

Gekegelde zwam

19 februari 2014 Koos Dijksterhuis

Bamboezwam Phallus indusiatus. Foto Koos Dijksterhuis

In Costa Rica volgen we met ons groepje vakantiegangers een kustpad, parallel aan en op een steenworp afstand van het spierwitte strand. Het pad ligt in de schaduw van kokospalmen en andere loofbomen. Gaandeweg wordt het smaller en glibberiger. Het bos verandert in een mangrovenwoud. Soms moeten we een kleine inham uit zee oversteken. Het is zaak vlak na een terugrollende golf naar de overkant te rennen, anders overspoelt de volgende golf je schoenen. …

Lees Meer Lees Meer

Strandschelpen

18 februari 2014 Koos Dijksterhuis

Stevige strandschelp Spisula solida Vlieland. Foto Koos Dijksterhuis

Strandschelpen zijn algemeen op het Nederlandse strand. Er zijn grote strandschelpen, stevige, ovale en halfgeknotte. De grote zijn veel groter dan de rest en dun. Ze breken zomaar. De halfgeknotte zijn talrijk. Ze leven niet ver de kust op de bodem in schelpenbanken, daar waar de zee niet zo diep. Zwarte zeeëenden duiken en eten ze op. Ze slikken ze helemaal in en verbrijzelen de schelpen met/in hun gespierde maag. Het gruis poepen ze weer uit. …

Lees Meer Lees Meer

Vogels op strand en dam

17 februari 2014 Koos Dijksterhuis

Zilvermeeuwen sporen Vlieland. Foto Koos Dijksterhuis — Foto Koos Dijksterhuis

We steken bij het Posthuis op Vlieland de buitenste duinenrij over en zien de zee. Het duin is steil, het strand is smal, de zee is blauw en golft tussen twee dammetjes het strand op. Die dammetjes staan dwars op de kust, ze wijzen de zee in. Vrijwel iedereen noemt ze strekdammen, waar waterbouwkundig onderrichte lieden van fronsen. Een strekdam strekt zich evenwijdig aan de kust uit, deze Vlielandse dammetjes heten golfbrekers.
Het maakt de vogels die erop zitten niets uit. Tussen de bazaltblokken hechten zich babymosseltjes, schuilen babykrabbetjes en strandvlooien. De dammetjes blijven bovendien bij vloed deels droog en strandwandelaars wagen zich er meestal niet op. Ideale eet- en rustplaatsen dus voor vogels. Er zit een groep rotganzen op zo’n dam, vlakbij het strand. Op de punt, waar de golven breken, zitten zilver-, storm- en kokmeeuwen, drieteen-, kanoet- en paarse strandlopers, steenlopers en scholeksters. …

Lees Meer Lees Meer

Waar zijn de uilen

14 februari 2014 Koos Dijksterhuis

Vijf jaar geleden liep ik door de Groningse buitenwijk Lewenborg. Ik woonde in een aangrenzende buurt, waar ik in de zomer een gezin ransuilen had zien vliegen. Ransuilen verzamelen zich ’s winters op een veilige rustplaats voor overdag. Meestal kiezen ze naaldbomen, want die blijven groen. In een kale loofboom zouden ze zichtbaar zijn voor een passerende havik.

Ik doorkruiste de wijk en zag verderop een groep naaldbomen boven de huizen uitsteken. Twee aangrenzende tuinen waren omzoomd met hoge sparren en coniferen. Er zaten witte poepstrepen als siersneeuw op de kersttakkken en op de grond lagen uilenballen vol muizenbotjes en –schedels. Vanuit de bomen loerden tien uilen naar me. …

Lees Meer Lees Meer

De polders van Vlieland

13 februari 2014 Koos Dijksterhuis

Op Vlieland fietsen we naar de Kroon’s Polders. Dat is een gekke zin. Het zou ‘naar Kroons Polders’ moeten zijn of ‘naar de Kroonspolders’. Maar op Vlie zijn de polders nou eenmaal de Kroon’s polders, met apostrof. De polders zijn genoemd naar opzichter Kroon van Rijkswaterstaat. Kroon damde tijdens de eerste decennia van de twintigste eeuw vier stukken Posthuiswad in, halverwege het eiland. Vlieland had een wespentaille, waar het in twee delen uiteengedreven zou kunnen worden. En land offeren aan de zee was toen nog ondenkbaar. …

Lees Meer Lees Meer

Sneeuwuilen op Vlieland

12 februari 2014 Koos Dijksterhuis

Sneeuwuil in de kijker. Foto Koos Dijksterhuis

Vriend en ik fietsen over Vlieland, het is ijzig koud. In de buurt van waar de sneeuwuilen gezien zijn, staan drie lieden met telelenzen. Ze kijken naar een duin. Wij kijken naar hetzelfde duin en waarachtig, daar zit een sneeuwuil. Hij heeft een sneeuwwit gezicht in een groot uilenlijf, dat wit is met donkere halvemaantjes. Een jonge uil dus. Volwassen sneeuwuilen zijn witter.

Hij lijkt zijn ogen te hebben gesloten, maar gluurt door twee spleetjes. Zijn kop draait van vogelaar naar vogelaar, hij houdt ons goed in de smiezen. Er moet ook publiek aan de andere kant van het duin zijn, want hij kijkt regelmatig naar achteren. Uilenogen staan naast elkaar, om diepte te kunnen schatten. Dat betekent dat het gezichtsveld kleiner is dan van ogen aan weerszijden van de kop, zoals veel vogels hebben. En daarom moet er gedraaid worden. Een uilenkop draait ongelooflijk soepel. …

Lees Meer Lees Meer

Naar de sneeuwuilen

11 februari 2014 Koos Dijksterhuis

De sneeuwuilen zijn al sinds december in Nederland. Ik heb nooit een sneeuwuil gezien, al ben ik vier keer op Groenland geweest en vaker nog op IJsland. Ik heb braakballen van zo’n witte reuzenuil gevonden, maar de uil zelf nooit. Er zat eens een sneeuwuil op Schiermonnikoog, in de zomer, tijdens een hittegolf. Mijn ouders hadden een huisje op Schier, we waren er elke zomer, maar niet toen die sneeuwuil er was. De uil was vermoedelijk uit Lapland aan komen dwalen en na zijn vlucht over de Noordzee uitgeput op het eerste het beste land neergeploft. Dat was het naaktstrand. De sneeuwuil zat in de hitte met zijn dikke verenpak tussen de naaktrecreanten. …

Lees Meer Lees Meer