Natuurdagboek

Vliegtuig- en treinsporen

Vliegtuig- en treinsporen

Vliegtuig- en treinsporen. Foto's Koos Dijksterhuis
Vliegtuig- en treinsporen. Foto’s Koos Dijksterhuis

Het valt me op dat op de website van uw, zichzelf als groen afficherende, dagblad reclames voor vliegreizen staan. Die zijn verleidelijk. Ik zou best zin hebben in een weekje Grieks eiland voor een bedrag waarmee ik in Nederland hooguit een weekend Waddeneiland kan boeken.

Zelf reis ik liever per spoor, maar omdat dat geregel vereist en vijf keer zo duur is als een vliegreis, doe ik het niet vaak. Ik blijf dan maar thuis.

Zolang vliegmaatschappijen en luchthavens met overheidssteun in de lucht gehouden worden, en vliegtuigen belastingvrij tanken, blijft vliegen veel goedkoper dan treinen, en proppen de menigten zich in vliegmachines, hoe hoog de snelheid op het spoor ook wordt opgevoerd. Ik hoorde iemand zeggen dat ze elke maand een weekend naar Spanje vliegt. Zelfs in milieubewuste kringen is een vliegtripje naar de zon heel gebruikelijk.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Scholekster tikt tegen het raam

Scholekster tikt tegen het raam

Scholekster. Foto Koos Dijksterhuis
Scholekster. Foto Koos Dijksterhuis

Scholeksters verspreiden zich over het land. In de buurt waar ik woon verschijnen de zwart-witte schoonheden met hun oranjerode snavels altijd begin maart. Ineens klinkt hun opgewonden ‘tepiet!’ weer. Ze verzamelen zich op hun vaste stek langs een plas: de soos. Ze inspecteren grasveldjes en wegbermen op wormen. Wegbermen zijn gevaarlijk terrein maar ik zag een scholekster die via een zebrapad overstak (foto).

De eerste scholeksters gaan al op vrijersvoeten. Die kiezen positie op een plat grinddak. Mensen vernielen veel natuur met verharding, maar grinddaken lijken voldoende op schelpenstrandjes om scholeksters (en visdiefjes) tot broedplaats te dienen. Daar komen bovendien geen katten, honden, auto’s of mensen, behalve de enkele mens die het leven zo slecht verdraagt, dat ie zelfs op een loods de vogels wegjaagt. Elke lente hoor ik daar wel voorbeelden van. De mens is een wonder van vernuft, de mensheid een mislukking.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Narcis met een gaatje

Narcis met een gaatje

Aangeprikte narcis. Foto Koos Dijksterhuis
Aangeprikte narcis. Foto Koos Dijksterhuis

Toen ik laatst arriveerde bij ons huisje op Schiermonnikoog, stonden daar de eerste narcissen in bloei. Hoewel het op het eiland ’s winters vaak warmer en zonniger is dan aan de wal, bloeien narcissen en vele andere bloemen er juist later. Kennelijk geeft de intensiteit van het zonlicht de doorslag. Het eiland ligt noordelijk, en de zon staat er dus lager. Winterse warmte is er vooral te danken aan de invloed van de zee.

Enfin, er stonden al twee narcissen in bloei en twee andere waren in de knop gebroken. Die lagen te zieltogen op de grond. Waarschijnlijk waren ze al te lang uitgedroogd, maar ik probeerde ze toch tot leven te brengen in een vaasje.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Vroege tjiftjaf

Vroege tjiftjaf

Tjiftjaf. Foto Koos Dijksterhuis
Tjiftjaf. Foto Koos Dijksterhuis

In een natuurdagboek kun je niet om ze heen: tjiftjaffen, één va de eerste wegtrekkers die terugkeren. Meestal arriveren ze rond de derde week van maart uit hun mediterrane overwinteringsgebieden. Maar dit jaar zag ik er 2 maart al een, en nog wel in het hoogste noorden des lands: op Schiermonnikoog. Voor het raam van ons vakantiehuis scharrelde het vogeltje door de nog kale heg.

Nu had ik al een paar meldingen gekregen van lezers die een tjiftjaf hadden gezien. Het komt natuurlijk door het veranderende klimaat, en het zou kunnen dat de tjiffen steeds vroeger hun noordwaartse voorjaarstrek inzetten. Maar dat ligt dan aan het weer (en het voedselaanbod) rond de Middellandse Zee – vogels die op Sicilië of in Algerije overwinteren kunnen voor zover bekend niet de site van het KNMI raadplegen en weten niet hoe warm of droog het in Nederland is.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Zwart-witte lente-eend

Zwart-witte lente-eend

Kuifeenden. Foto Koos Dijksterhuis
Kuifeenden. Foto Koos Dijksterhuis

Ieder voorjaar komt het feestelijke moment waarop ik vaststel: hé daar zijn ze weer. Ze zijn één van de gevederde lentebodes: kuifeenden. Deels bivakkeren ze nog op de weidse, open wateren waar ze de winter doorbrachten, maar allengs meer verspreiden ze zich over de kleine binnenwateren en -watertjes.

Eén van die binnenwatertjes is de stadsvijver achter ons huis. Daar zag ik een paar weken geleden het eerste paartje kuifeenden. Of het een liefdespaar was weet ik niet, maar het waren er twee: een donkerbruin vrouwtje en een paarszwart met sneeuwwit mannetje met een geel oog en een blauwe snavel. Ze doken af en toe onder.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Sympathie voor de duivel!

Sympathie voor de duivel!

Raaf. Foto Koos Dijksterhuis
Raaf. Foto Koos Dijksterhuis

Onlangs kwam ik op de Veluwe en ik was er nog niet of ik hoorde een raaf. Het was een rollend ‘krrroh’, een diep gekras, mooier dan het gekras van kraaien, alsof de echo er al in besloten zit. Ook in Drenthe, waar ik vaker kom en zelfs ga wonen, hoor en zie ik regelmatig raven – zelfs al twee keer boven ons nieuwe huis! Bij de raaf die ik op de Veluwe zag voegde zich weldra een tweede raaf – de paarvorming is begonnen. Ook spechten en buizerds zijn aan het baltsen. Spechten roffelen hun sprookjesachtige, soms wat unheimlich klinkende zang, en maken een hels kabaal als ze ongewenste indringers wegjagen. Boomleeuweriken zijn druk uit boomtoppen aan het abseilen en boven de hei rond de kathedraal van Radio Kootwijk hoorde en zag ik mijn eerste zingende veldleeuwerik van dit jaar.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Op zoek naar wisenten

Op zoek naar wisenten

Wisent. Foto Koos Dijksterhuis
Wisent. Foto Koos Dijksterhuis

Eelke van Wijk wacht me op in boswachterij Kootwijk. Hij is gids bij Stichting Wisent op de Veluwe, en nodigde me uit vanwege mijn Natuurdagboek laatst, over wolven en wisenten. Hij leidt regelmatig mensen rond in het voor publiek afgesloten terrein. Behalve Eelke heet een raaf me welkom: ‘krrroh’.

Eelke ziet, zegt hij, niet op alle excursies wisenten, en hij heeft nog nooit een wolf gezien. Toch leeft hier een vader wolf met drie welpen. Moeder is doodgereden. Wolven zijn voor mensen niet gevaarlijk, maar andersom ligt dat anders. Voor volwassen wisenten zijn wolven ook niet bijster gevaarlijk, maar voor een kalf wel, en de runderen verstoppen zich voor de zekerheid in het bos, waar ze zich beter op de vlakte kunnen houden dan op de vlakte.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Mooi rood, mooi rond

Mooi rood, mooi rond

Rode kelkzwammen. Foto Marijke Wempe
Rode kelkzwammen. Foto Marijke Wempe

Onze nieuwe tuin ligt grotendeels op zand met keileem, maar een deel ligt een meter lager en daar is het vochtig en venig. We hebben er afgelopen nazomer dijkviltbramen en Japanse duizendknopen weggehaald, waarna de ruimte in beslag werd genomen door Oost-Indische kers.

Dat was mooi: een lichtgroene zee met oranje bloemen. Ongelofelijk hoe snel Oost-Indische kers groeit! Na de eerste serieuze nachtvorst echter was het gedaan met het Oost-Indische veldje. Er rest een netwerk van dunne lichtbeige stengels.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Mol molt kunstgras

Mol molt kunstgras

Mollengang onder kunstgras. Foto Koos Dijksterhuis
Mollengang onder kunstgras. Foto Koos Dijksterhuis

Met mollen gaat het misschien niet zo merkbaar slecht als met egels, maar goed doen ze het niet. Ze zijn lastig te tellen want ze leven ondergronds en geven hun aanwezigheid slechts prijs in de vorm van molshopen. Die zie je juist in de winter soms veel verschijnen. De mollen graven zich dan dieper in, waar de grond minder koud en zeker niet bevroren is. Al dat zand moeten ze kwijt en zie: molshopen. De Zoogdiervereniging roept elk jaar op de hopen te tellen. Onlangs was het zo’n mollendag en werden er tachtigduizend hopen gemeld. Zelf zie ik op de meeste graslanden geen molshoop. Er zullen wel geen wormen meer zijn.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Kronen der schepping

Kronen der schepping

Wegslak. Foto Koos Dijksterhuis
Wegslak. Foto Koos Dijksterhuis

Ooit heeft een man bedacht dat hij als mens de kroon op Gods schepping was. De mens onderscheidt zich van andere dieren in arrogantie. Het is onwaar: niet de mens maar de slak is de kroon op de schepping.

In mijn tuin zie ik al een paar weken slakken. Jonge wegslakjes en aardslakjes, die grote oranjebruine respectievelijk gestreepte naaktslakken in wording, kruipen door het opkomende lentegroen. Ook vond ik al diverse levendige heesterslakken.

Lees Meer Lees Meer

DELEN