Natuurdagboek Trouw - Koos Dijksterhuis Koos Dijksterhuis

De polders van Vlieland

13 februari 2014 Koos Dijksterhuis

Op Vlieland fietsen we naar de Kroon’s Polders. Dat is een gekke zin. Het zou ‘naar Kroons Polders’ moeten zijn of ‘naar de Kroonspolders’. Maar op Vlie zijn de polders nou eenmaal de Kroon’s polders, met apostrof. De polders zijn genoemd naar opzichter Kroon van Rijkswaterstaat. Kroon damde tijdens de eerste decennia van de twintigste eeuw vier stukken Posthuiswad in, halverwege het eiland. Vlieland had een wespentaille, waar het in twee delen uiteengedreven zou kunnen worden. En land offeren aan de zee was toen nog ondenkbaar. …

Lees Meer Lees Meer

Sneeuwuilen op Vlieland

12 februari 2014 Koos Dijksterhuis

Sneeuwuil in de kijker. Foto Koos Dijksterhuis

Vriend en ik fietsen over Vlieland, het is ijzig koud. In de buurt van waar de sneeuwuilen gezien zijn, staan drie lieden met telelenzen. Ze kijken naar een duin. Wij kijken naar hetzelfde duin en waarachtig, daar zit een sneeuwuil. Hij heeft een sneeuwwit gezicht in een groot uilenlijf, dat wit is met donkere halvemaantjes. Een jonge uil dus. Volwassen sneeuwuilen zijn witter.

Hij lijkt zijn ogen te hebben gesloten, maar gluurt door twee spleetjes. Zijn kop draait van vogelaar naar vogelaar, hij houdt ons goed in de smiezen. Er moet ook publiek aan de andere kant van het duin zijn, want hij kijkt regelmatig naar achteren. Uilenogen staan naast elkaar, om diepte te kunnen schatten. Dat betekent dat het gezichtsveld kleiner is dan van ogen aan weerszijden van de kop, zoals veel vogels hebben. En daarom moet er gedraaid worden. Een uilenkop draait ongelooflijk soepel. …

Lees Meer Lees Meer

Naar de sneeuwuilen

11 februari 2014 Koos Dijksterhuis

De sneeuwuilen zijn al sinds december in Nederland. Ik heb nooit een sneeuwuil gezien, al ben ik vier keer op Groenland geweest en vaker nog op IJsland. Ik heb braakballen van zo’n witte reuzenuil gevonden, maar de uil zelf nooit. Er zat eens een sneeuwuil op Schiermonnikoog, in de zomer, tijdens een hittegolf. Mijn ouders hadden een huisje op Schier, we waren er elke zomer, maar niet toen die sneeuwuil er was. De uil was vermoedelijk uit Lapland aan komen dwalen en na zijn vlucht over de Noordzee uitgeput op het eerste het beste land neergeploft. Dat was het naaktstrand. De sneeuwuil zat in de hitte met zijn dikke verenpak tussen de naaktrecreanten. …

Lees Meer Lees Meer

Mussen

10 februari 2014 Koos Dijksterhuis

Vorige zomer kwamen er in mijn tuin regelmatig twee huismussen op de zaden en kruimels af. Mannetje en vrouwtje. Het mannetje heeft een bruine kop met grijze kruin en een donkerbruine bef. Verder heeft hij grijsbruine tinten, evenals het vrouwtje. Huismussen moeten het qua aantrekkelijkheid niet hebben van hun kleuren, maar van hun gezellige getjilp, hun plotselinge wegsnorren, hun krioelende gehip. Daarvoor zijn veel mussen nodig. Mussen horen met hun allen straten en pleinen af te schuimen, heggen en klimplanten te bevolken, continu kwetterend en tjilpend. …

Lees Meer Lees Meer

Hazelaar m/v

7 februari 2014 Koos Dijksterhuis

Hazelaar. Foto's Jeanette Essink — Hazelaar. Foto’s Jeanette Essink

De hazelaars bloeien al een paar weken. Prachtig, die geelgroene katjes. Zoveel bloeit er niet en ook de hazelaars zijn nog kaal. Op die katjes na dan! Elzen bloeien ook, en zowel hazelaars als elzen hebben mannelijke bloempjes in de katjes en vrouwelijke bloempjes die uit knopjes op de takken bloeien. De katjes vallen op, ze kunnen langer worden dan tien centimeter. De vrouwelijke bloempjes zijn weliswaar zuurstokroze, maar zo klein, dat ze niet gauw in het oog springen (of vallen of lopen).
Let er dus eens extra op. Als u een hazelaar ziet met een lichtgroene sluier van katjes, inspecteer dan van vlakbij de takken. Ik deed dat laatst met iemand, die stomverbaasd en blij verrast was met de knalroze kleinoodjes erbovenop. Nooit gezien, nooit gedacht. …

Lees Meer Lees Meer

Witte kluiven in het strooisel

6 februari 2014 Koos Dijksterhuis

In de rode avondzon worden ze nog mooier dan ze al waren: witte kluifzwammen. Kluifzwammen of kluifjeszwammen zijn één van de paddestoelenfamilies die ik het leukst vind. Er zijn in Nederland zeventien soorten kluifzwammen, waaronder heel zeldzame, maar de witte kluifzwam is vrij algemeen. Dat ze midden in de winter nog in vol ornaat te bewonderen zijn, is ongebruikelijk.
Ze hebben een wonderlijk uiterlijk, hun hoed zit of staat als een verzameling kwabben op de diep gegroefde steel. Ze lijken op van die pezige hondenkluiven, vandaar hun naam. …

Lees Meer Lees Meer

Zaadbank in de sneeuw

5 februari 2014 Koos Dijksterhuis

Er viel sneeuw in Groningen. De zaadbank in mijn tuintje trok nog meer vogels aan dan anders. Er hangt een vogelhuisje met zaad in de appelboom en er hangt een vetbol. Een bakje korrels kleeft met een zuignap tegen het raam. Alleen mezen wagen zich daarin. De graankorrels zijn ontkiemd, er groeit een bosje tarwe. Ook onder het vogelhuisje komen wintergranen op, een fris groen tapijtje, verstopt onder tien centimeter wit. …

Lees Meer Lees Meer

Groen, grijs en wit

4 februari 2014 Koos Dijksterhuis

Afgelopen zaterdag mocht ik een tentoonstelling openen met schilderijen van Anja Vlaskamp en foto’s van George Burggraaf. Vlaskamp schildert, Burggraaf fotografeert landschappen. Beiden zijn steeds verder gaan inzoomen op details. Vlaskamp kwam via de weidse Groninger ommelanden in haar tuin terecht, waar ze een bloem, een afgezaagde tak, een stervend blad schildert. Burggraaf ziet meeldraden van kersenbloesem en andere details als deel van het landschap. …

Lees Meer Lees Meer

Sneeuwuilen uit Canada

3 februari 2014 Koos Dijksterhuis

Op Vlieland zit een sneeuwuil. Op Texel zat er één en op Terschelling. Bij Amsterdam is een sneeuwuil gezien en ook in België. Het lijkt wel een invasie.

Frans van der Esch uit Onnen weet er meer van. Hij was passagier op het containerschip Monterey, dat uit Antwerpen naar de Amerikaanse oostkust was gevaren. Op 7 december ving de terugreis aan, terwijl een hevige storm opstak. Staatsbosbeheer meldt zijn verslag op de website. “Op 9 december voeren we ongeveer 50 mijl van Newfoundland”, aldus Van der Esch, “waar we bezoek kregen van negen sneeuwuilen. Ze doken uitgeput op de containers om vervolgens dichtbij elkaar te gaan zitten, enigszins beschut voor het stuifwater. Helaas voeren wij weg van hun leefgebied. De dagen erna werd het weer iets beter maar de uilen bleven. Af en toe vlogen ze over het water op zoek naar prooi om vervolgens weer op het schip te landen. Nu wat verspreid over het voorschip.” …

Lees Meer Lees Meer

Vroeg of laat aardbeien

31 januari 2014 Koos Dijksterhuis

Dat er allerlei zomerbloemen bloeien, à la, maar dat er aardbeien bloeien en zelfs al vruchten dragen, is toch wel opmerkelijk. De aardbei op de foto heeft Frits Schuurman twee weken geleden gemaakt in zijn tuin in Waalre. Intussen is de aardbei rood en bijna rijp. Schuurman verheugt zich al op een toetje met slagroom. Er zijn minder slakken nu, dus dat rijpen kan lukken. Maar er nadert winterweer uit het oosten, dus Schuurman moet snel zijn. Een flinke nachtvorst eroverheen en het is gedaan met de aardbei.
Een zo zomerse plant in januari, met succes door de groenteboerensector omgedoopt tot ‘zomerkoninkje’! Normaal gesproken zijn er aardbeien vanaf mei. In de loop van de zomer bloeien en rijpen ze minder enthousiast, maar er zijn er altijd wel een paar die tot de herfst doorgaan. Schuurmans aardbei kan dus vroeg zijn of laat. …

Lees Meer Lees Meer