Natuurdagboek

Klimop bloeit en gonst

Klimop bloeit en gonst

Atalanta + wesp op klimop. Foto Koos Dijksterhuis
Atalanta + wesp op klimop. Foto Koos Dijksterhuis

Vol verbazing staar ik naar de klimop boven mij. De klimplant gonst van het leven. Ik zou hem willen snoeien, maar nu kan dat niet vanwege de bloemen waar allerlei insecten op zitten te lebberen. Zoveel bloeit er niet meer en de gele klimop-bloempjes zijn voor hen een uitkomst. Maar straks zijn er bessen en dan zitten er weer mussen, merels, lijsters en duiven in te snoepen. Zo kom ik nooit aan snoeien toe. De klimop overgroeit het muurtje tussen ons en de buren en wordt topzwaar. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Strandgapers van voor Columbus

Strandgapers van voor Columbus

Strandgaper van na Columbus. Foto Koos Dijksterhuis
Strandgaper van na Columbus. Foto Koos Dijksterhuis

Soms duikt een exotische schelpdiersoort in Nederland op. Amerikaanse zwaardscheden, Amerikaanse boormossels en muiltjes zijn uit Amerika meegevoerd in koelwater van schepen. Japanse stekelhorens rukken vanuit het zuiden op. Schaalhorens en tolhorens koloniseren vanuit buitenlandse rotskusten de deltadijken in Zeeland. Portugese oesters zijn uitgezet door oesterkwekers. Oesterboorders liftten mee met die lekkernij.

Het zijn allemaal introducties van de afgelopen eeuw. Maar ook eeuwen geleden werden exoten per schip aangevoerd. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Schaatsenrijder op de vlucht

Schaatsenrijder op de vlucht

Schaatsenrijder. Foto Koos Dijksterhuis
Schaatsenrijder. Foto Koos Dijksterhuis

’s Morgens zit er een insect op de tuinstoel. Zo’n insect heb ik nog nooit op het terras aangetroffen. Toch komt het me bekend voor. Ik graaf in mijn geheugen en diep het antwoord op: schaatsenrijder. Wat doet een schaatsenrijder op mijn tuinstoel?

Schaatsenrijders zijn waterinsecten. Ze trekken sprintjes over het water als schaatsers op het ijs. Ze hebben zes voetzolen van piepkleine, ragfijne donsjes. Die donsjes zijn een beetje vettig en er blijft lucht tussen zitten, waardoor ze niet kunnen zinken. Als hovercraftjes staan de schaatsers op hun luchtkussentjes die het wateroppervlak een beetje indrukken. Zetten ze zich af, dan schieten schaatsenrijders razendsnel weg. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Een appeltje voor de dorst

Een appeltje voor de dorst

Appels. Foto Koos Dijksterhuis
Appels. Foto Koos Dijksterhuis

Op de waarschijnlijk laatste tropische dag van het jaar steekt er een bries op. Prompt hoor ik af en toe een plof. De appels vallen uit de boom. Ze vallen tussen de ondergroei op de grond, op het tuinpad en op de vlonder. De boom zit voller met appels dan vorig jaar. Vorig jaar zat ie voller dan het jaar ervoor en twee jaar hingen er meer appels aan dan ooit daarvoor. Zoals september ieder jaar zijn temperatuurrecord verbreekt, verbreekt mijn appelboom ieder jaar zijn oogst. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Tuig van de Richel

Tuig van de Richel

Bruinvis. Foto Koos Dijksterhuis
Bruinvis. Foto Koos Dijksterhuis

Er was de afgelopen tijd ophef over het tuig van de richel, zoals premier Rutte de lefgozers noemde die in Zaandam het winkelcentrum terroriseerden. Ik dacht aan de zeehonden die met hun honderden liggen te luieren op zandplaat de Richel bij Vlieland. Ze zwaaien met hun onbeholpen vinnen naar passagiers op de veerboot die vlak langs de zandplaat vaart.

Die zandplaat blijft bij vloed boven water. Daarom liggen die zeehonden er. Die krijgen witte donsjongen en die kunnen niet zwemmen. Hun bontvacht zou doorweekt worden, ze zouden zinken of onderkoeld raken. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Nieuwe ongewenste vlinder

Nieuwe ongewenste vlinder

Buxusmot. Foto Mathijs Deen
Buxusmot. Foto Mathijs Deen

Tien jaar geleden werd ie voor het eerst gevonden in Europa, en sinds een jaar zou je hem algemeen kunnen noemen. In ieder geval trof Mathijs Deen er een op de wand van zijn slaapkamer aan.

De nachtvlinder lijkt op een gerande spanner, maar heeft een strakkere rouwrand. Bovendien steekt zijn of in dit geval haar kont uit. Dat vrouwelijke achterwerk is puntig, opdat de vlinder haar eitjes ermee kan afzetten. Dat doet ze aan de onderkant van een buxusblaadje. Ze kan er een heel pakketje achterlaten. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Zwaluwen

Zwaluwen

Boerenzwaluw nest met jongen. Foto Koos Dijksterhuis
Boerenzwaluw nest met jongen. Foto Koos Dijksterhuis

Hoog tegen de blauwe hemel schieten kleine vogels heen en weer. Het zijn zwaluwen en ze zijn op jacht. Ze zijn ook op trek, of gaan binnenkort. Het zijn huis- en boerenzwaluwen. Huiszwaluwen zijn van onder wit en van boven pikzwart met een witte stuit. Boerenzwaluwen zijn van onder gebroken wit en van boven donkerblauw, missen die witte stuit en hebben een langere,  diepgevorkte staart. Huiszwaluwen zijn bovendien wat kleiner en gedrongener dan boerenzwaluwen. De laatste vliegen doorgaans sneller dan huiszwaluwen, en ook lager, zeker als ze op trek zijn. Maar nu zwermen beide soorten door elkaar heen op jacht naar vliegende mieren en andere insecten. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Woekerende ranken in minibos

Woekerende ranken in minibos

Bosrank. Foto Koos Dijksterhuis.
Bosrank. Foto Koos Dijksterhuis.

Mijn tuin is een mini-natuurgebied. Het is ruwweg in tweeën verdeeld: een piepklein hooilandje en een piepklein bosje. In dat bosje woekeren klimplanten met een duizelingwekkende groeisnelheid. Als ik kijk, zie ik ze niet groeien, maar als ik even niet kijk, hebben ze zomaar een volgende struik geannexeerd.

Langs de zonnige westzijde vormen haagwindes een groene muur, maar daarachter, onder lommerrijke kruinen, kronkelt de bosrank om zich heen. Dat is een wilde clematis van kalkrijke bosgrond. In Nederland komt bosrank vooral voor in Zuid-Limburg en in de zuidelijke duinen. Zo noordelijk als Groningen hoort ie niet te leven. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Kastanjes en eikels

Kastanjes en eikels

Foto Koos Dijksterhuis
Foto Koos Dijksterhuis

De herfst staat voor de deur, en al blijkt dat niet uit het weer, het blijkt wel uit de kastanjes en eikels. Ieder jaar ben ik in maart verrast als de kastanjebladeren zich ontvouwen. In april maken de bloesemende kastanjekaarsen me blij. In mei denk ik steevast: ‘nu al?’ als de eerste knikkertjes uit de boom stuiteren. Minikastanjes. Kastanjettes, zou je kunnen zeggen. Het is nog geen september of de eerste rijpe, glanzende, roodbruine kastanjes liggen op de grasperken langs de straat en de eerste kapotgereden exemplaren op het wegdek… …

Lees Meer Lees Meer

DELEN