Natuurdagboek

Vogels voeren in de lente

Vogels voeren in de lente

Grauwe gors, Foto Freek Verdonckt
Grauwe gors, Foto Freek Verdonckt

Uit de mezenkast in mijn tuin klinkt het geblaas van babymezen. Nu de lente zo koud is gebleven, hebben de oudervogels er een hele klus aan om voldoende rupsen aan te voeren. Bijvoeren met bijvoorbeeld meelwormen wordt gretig aanvaard. In tegenstelling wat zelfverklaarde deskundigen soms beweren, is de vroege lente een periode waarin vogels extra voer uitstekend kunnen gebruiken.

Er zijn nog weinig zaden en nog weinig insecten, terwijl vogels na de schraalhanzige wintermaanden uitgehongerd zijn. Uit onderzoek in Vlaanderen is gebleken dat bijvoorbeeld grauwe gorzen in de lente gebrek lijden. Als er dan tarwe of gerst gezaaid wordt, beginnen deze akkervogels zoveel vroeger te broeden dat ze een extra gezin groot kunnen brengen. Dat er sinds de switch van zomer- naar wintergraan in de lente geen korrel meer te vinden is, zou een belangrijke reden kunnen zijn van het uitsterven van grauwe gorzen als broedvogel van Nederland. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Snelle opmars van buitenlandse schelp

Snelle opmars van buitenlandse schelp

Brakwaterstrandschelp. Foto Koos Dijksterhuis
Brakwaterstrandschelp. Foto Koos Dijksterhuis

Op de dijk van het Hondhalstermeer in Oost-Groningen ligt een schelp. Het is een dood, leeg doublet – beide kleppen zitten nog aan elkaar, de sluitspier is nog aanwezig en niet verdroogd, ik kan de schelp openen en sluiten. Maar het vlees is eruit, vermoedelijk opgegeten door een kraai of meeuw.

Met de goudbruine buiten- en glanzenwitte binnenkant denk ik even aan een zwanen- of schildersmossel, die er ook wel liggen, maar dan zie ik dat het een andere soort is. Kleiner en steviger. Ik neem hem mee en kijk thuis in mijn vrij recente gids van zoetwaterschelpen. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Bruine kiekendief

Bruine kiekendief

Bruine kiekendief. Foto Koos Dijksterhuis
Bruine kiekendief. Foto Koos Dijksterhuis

Kiekendieven zijn zwevers. Zo’n bruine kiekendief als op de foto zweeft bijvoorbeeld vlak boven het riet, om als hij in een open watertje een prooi ziet, een verrassingsaanval uit te voeren.

Bij voorkeur zweeft een jagende kiekendief tegen de wind in, om zich boven een prooi bliksemsnel te keren en zich er met een duw van de plotselinge rugwind bovenop te storten.

Voor een rat, meerkoet of jonge eend moet dat een verbijsterende ervaring zijn. Zo scharrel of peddel je onbekommerd rond, een moment later hang je in de lange klauwen van een kiekendief. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Geharnaste kever in de olie

Geharnaste kever in de olie

Oliekever. Foto Koos Dijksterhuis
Oliekever. Foto Koos Dijksterhuis

Het is koningsdag. Ik schreef bijna Koninginnedag, dat gaat vanzelf. Nog steeds ben ik niet aan een koning gewend. Over 27 april moet ik ook nog nadenken, 30 april onthield toch gemakkelijker. Ik heb per ongeluk een weinig koninklijk dier als held van het natuurverhaal gekozen. Geen kwartelkoning, bladkoning, winterkoning of zomerkoninkje. Geen koningspage of keizersmantel. Nou vind ik onze koning ook niet echt koninklijk. Meer één van de jongens uit de kroeg. Hij werd eerst ook prins Bier genoemd en zat als koning geanimeerd te pimpelen met Poetin. In de olie. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Steenuil

Steenuil

Steenuil. Foto Koos Dijksterhuis
Steenuil. Foto Koos Dijksterhuis

Nadat ik met Trouwlezer Henk Strietman door de Eempolders bij Amersfoort had gewandeld, gingen we ieder ons weegs. Henk bond me op het hart het woonhuis bij de boerderij bij Eembrugge aandacht te geven. Niet dat het zo’n fraai huis was, maar er zou een steenuil onder de pannen huizen.

Een steenuil!

Als je mij wilt laten smelten, is een steenuil een uitstekende methode. Ik reed erheen, remde af, stuurde de auto naar de overkant de berm in, reed stapvoets tot pal voor het huis, stopte en keek. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Postzegels op de centimeter

Postzegels op de centimeter

Vogelpostzegels. Foto Koos Dijksterhuis
Vogelpostzegels. Foto Koos Dijksterhuis

Vanaf mijn achtste spaarde ik postzegels en hoewel die verzamelwoede geleidelijk slonk, zal ik een mooie postzegel nooit weggooien. Het leukste vind ik de themacollecties. Zo heb ik een kleine verzameling postzegels met zeezoogdieren, een met vruchten, een met zeeschelpen en een met vogels.

Ooit waren de thema’s overzichtelijk qua aanbod. Nu is geen deelverzameling meer overzichtelijk. Hoe minder postzegels er op brieven geplakt en hoe minder er gespaard worden, des te meer er worden uitgegeven. Alleen al de vogelpostzegels zijn niet bij te benen. Zes tot vier jaar geleden kwam er een serie uit van 75 vogelpostzegels (zie foto), vorig jaar kwamen er tien zegels met wadvogels uit en onlangs was er weer een prachtige serie. Ik vroeg ernaar in het postkantoor, maar die serie was alweer verdrongen voor een reeks bloemenzegels. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Ruig maarts hondsviooltje

Ruig maarts hondsviooltje

Viooltje. Foto Koos Dijksterhuis
Viooltje. Foto Koos Dijksterhuis

Ik dacht even dat het een maarts viooltje was. Het was weliswaar al april, maar maartse viooltjes kunnen tot in mei bloeien. Maar hij geurde niet sterk. Maartse viooltjes geuren wel. Toen dacht ik aan een honds viooltje. Weliswaar een vroeg honds viooltje, maar veel bloemen bloeien vroeger dan de boeken voorschrijven. Boeken volgen klimaatverandering trager dan bloemen.

Thuis bladerde ik in plantengidsen en zocht ik op plantaardige websites. Ik kwam er niet uit. Ik houd het nu maar op ruig viooltje, want die is algemeen in de duinen waar ik hem vond, ruikt niet zo sterk en ziet er precies zo uit als op de foto. Ondanks zijn groeiplaats is het geen duinviooltje. Die is lichter van kleur. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Groenlandse walvis

Groenlandse walvis

Groenlandse walvis Foto Koos Dijksterhuis
Groenlandse walvis Foto Koos Dijksterhuis

Vorige week dook er een Groenlandse walvis op bij Vlissingen, die al even voor de Belgische kust had rondgezwommen.

Het is de eerste waarneming van zo’n gigant in Nederland en het is echt heel bijzonder. Het lijkt mij bijzonderder dan een bruine beer die vanuit Oost-Europa  op eigen kracht Nederland bereikt. Groenlandse walvissen zijn door onze zeventiende-eeuwse voorouders bijna volledig uitgeroeid. Sinds ze niet meer bejaagd worden, herstellen ze zich weer, maar dat gaat graag. Die reuzen leven lang: als ze niet geharpoeneerd worden, kunnen ze wel tweehonderd jaar oud worden, en ze planten zich langzaam voort. Ze schijnen elkaars zang op honderden kilometers afstand te kunnen horen. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Gered van het vuur

Gered van het vuur

Witte kwikstaart Foto Koos Dijksterhuis
Witte kwikstaart Foto Koos Dijksterhuis

Bij Dronten is de brandstapel voor een paasvuur niet in de fik gestoken, omdat er een paartje koolmees in nestelde. Later bleek ook een witte kwikstaart belangstelling te tonen.

Als ik een nestkast ophang, wordt ie vaak binnen de kortste keren geïnspecteerd door een mees of mus. Brandstapels mogen dan tijdelijke voorzieningen zijn, ze staan er een paar weken en als in deze ene brandstapel al twee paar zangvogels werden gezien, vrees ik dat er ieder jaar heel wat broedende zangvogels in brandstapels verbranden op hun gebakken eieren. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Rammelaars

Rammelaars

Hazen rammelend. Foto Koos Dijksterhuis
Hazen rammelend. Foto Koos Dijksterhuis

Hazen zie ik best vaak, maar grote groepen hazen zie ik zelden. Laatst, op het land van een vogelvriendelijke veehouder, zag ik er zeven bij elkaar. En die zeven renden als een dolle achter elkaar aan. In een treintje. Rammelen wordt dat genoemd.

Zondag hoorde ik Sim Broekhuizen bij Vroege Vogels. Broekhuizen promoveerde tien jaar op onderzoek naar hazen. Zijn onderzoek riep vooral vragen op. Tot dan toe wisten mensen dat een hazentrein in de lente bestond uit hitsige hazenmannen die achter een vruchtbare hazenvrouw aanjaagden. Klinkt logisch. …

Lees Meer Lees Meer

DELEN