Als ik tijdens het typen van dit stukje opkijk, zie ik door mijn raam een bevroren stadsvijver met een sneeuwgordijn erboven. De meteorologische lente mag dan morgen beginnen, de winter is op zijn strengst. Toch zijn in de natuur vele tekenen van de lente te zien en te horen.
Behalve speenkruid en klein hoefblad zijn de eerste dotterbloemen gemeld. Hazelaars bloeiden in december al en ik had eind januari een bloeiende ooievaarsbek in de tuin. …
In de Amsterdamse Waterleidingduinen hangt al weken een waterspreeuw rond bij een kanaaltje. We gaan daar wandelen en ik hoop hem te zien. Dat lukt, hij blijkt op dezelfde plek te zitten als waar zeven jaar geleden ook een waterspreeuw rondhing. Waterspreeuwen bezoeken ’s winters vaak de plek die hen eerder is bevallen, maar als dit dezelfde vogel is als die ik daar zeven jaar geleden zag, houdt ie het goed vol. Ik weet niet hoe oud waterspreeuwen worden, maar vier jaar lijkt mij voor een vogel van spreeuwenformaat een kansrijk gemiddelde. …
Met collega-natuurschrijver Kester Freriks loop ik een ronde door de Pan van Pernijs, ook Panbos genoemd, een bossig duinterrein bij Katwijk. Ik ben er nog nooit geweest en het lijkt me een drukbezocht gebiedje, waar mensen hardlopen en de hond uitlaten. Er ligt een hertenkamp, terwijl de duinen toch niet lijden onder gebrek aan herten. Vandaag is het rustig. Het is een druilerige maandag en op druilerige maandagen zijn zelfs de drukste gebieden rustig. …
Prachtig, helder winterweer is het, goed voor vogels kijken! Lastig in het oog te krijgen watervogels laten zich nu misschien zien. Een vogel waaraan je niet meteen denkt bij het horen van ‘winterse watervogel’ is de vogel die Wiebe Poppe in Joure op de foto zette. Hij keek uit het raam en zag een slanke vogel met gele onderbuik en lange staart over het dak van de garage hippen. Het leek hem een gele kwikstaart, en hij vraagt zich af of het een grote gele geweest kan zijn en hoe bijzonder dat in de winter is. …
Laatst schreef ik over zilverreigers die vaak witte reigers worden genoemd. Geen rare vergissing, want ze zijn spierwit, niet zilverkleurig.
Op mijn stukje reageerde Jurrie de Vos met die suggestie: ‘Het wordt tijd dat we de zilverrreiger noemen conform de latijnse naam. Dus witte reiger. We noemen de kleur ook van de purperreiger en de blauwe reiger. Die verwijst ook naar de latijnse naam met dien verstande dat er in het latijn grijs staat, maar dat is maar hoe je de kleur wilt noemen.’ …
Maandag schreef ik dat speenkruid er dit jaar vroeg bij is. Op 17 januari zag lezeres Jannie van Bloois het bloeien op een slootkant. Daarop kwam een reactie van Henk Swart en Anneke Haverkamp uit Bussum. ‘Dat kunnen wij niet zo laten passeren’, aldus de reageerders. ‘Op een wandeling tijdens de kerstdagen zagen wij al bloeiend speenkruid langs de slootkant van de Omloop in Schoorl. Dit is toen ook doorgegeven aan Vroege vogels van de VARA.’ …
Ha daar zijn ze weer! Of beter: daar is ie weer, het waterhoen. Vorig jaar bezochten twee waterhoentjes mijn tuin elke dag, om zaden op te pikken en zelfs uit de boom te halen. Toen de vijver achter mijn huis vorige week bevroren raakte, stapte een waterhoen de oevers op en hij of zij herontdekte mijn tuin. Of het een van de hoenders van vorig jaar is, weet ik niet, zoals ik ook niet weet waar zijn of haar partner gebleven is. …
Als gastcolumnist bij Vroege Vogels, radio 1, 25 feb. 2018. Volg deze link naar de tekst en de audio op de site van Vroege Vogels.
Het is midden in de winter, maar daar trekt de lente zich niets van aan. Klein hoefblad roert zich vlak onder en komt hier en daar al boven de grond. Perken zien geel van de winterakonieten, gazons staan vol paarse, gele en witte krokussen. Van sneeuwklokjes tot narcissen bedient de lente zich van aankondigers. Ook het speenkruid is begonnen; die jaarlijks terugkerende lentebode. …
Er hangt een zwartkeellijster rond in de provincie Groningen. Ik hoorde het op een avond toen ik toevallig vlakbij dat beest was, maar het was donker en het regende. Anders was ik even gaan kijken. Ik reis niet het land door voor een door anderen ontdekte zeldzaamheid, maar als ik toch in de buurt ben…
Zwartkeellijsters heb ik lang geleden gezien in Hunza, een schitterende vallei in Noord-Pakistan, tussen bergen van zeven-, achtduizend meter. Ik zag er ook roodkeellijsters, die vaak (nog) als dezelfde (onder)soort worden beschouwd. Het zijn allebei vrij grote lijsters, die in Siberische bossen broeden. De zwartkeel leeft westelijker dan de roodkeel en dwaalt vaker af naar West-Europa. Beide lijsters zag ik destijds ’s winters, en dus droegen ze hun winterkleed. De zwartkeellijster in Groningen draagt dat nu ook. Zijn ’s zomers gitzwarte keel is vlekkerig grijs. …