Koos Dijksterhuis

Platanen zijn bomen die in Zuid-Frankrijk hun schaduwen over de petanque-baan werpen. In Nederland worden ze aangeplant, tot in Groningen toe, waar ik er vijf naast mijn huis had staan. platanen zijn zuidelijke bomen en bestand tegen hete, droge zomers, dus zal hun aantal nog wel even blijven groeien.

Als exoten krijgen platanen weinig waardering van natuurbeschermers en ecologen. Er zouden vrijwel geen insecten zijn die platanen gebruiken. Dat valt nogal mee, zo blijkt uit een onderzoek van de Landelijke Insectenwerkgroep van de KNNV. Vera Vandenbulcke en Gerrit Groeneweg inventariseerden de vijf laatste winters de insecten die onder de afbladderende bast van de bomen scholen. Dat bleken er nogal wat te zijn. …

Lees Meer Lees Meer

Toen ik als kind de vakanties op Schiermonnikoog doorbracht, waren blauwe kiekendieven daar de algemeenste roofvogels. Buizerds en haviken broedden er nog niet. Grauwe kiekendieven trokken er hun laatste stuip en bruine kiekendieven moesten hun opmars nog beginnen.

Ik struinde door natte duinvalleien en snorde kiekendiefnesten op. Dat was niet in het belang van de kiekendieven, die angstig kekkerend zo laag boven mij cirkelden, dat ik me schuldig voelde en ze voortaan met rust hield. …

Lees Meer Lees Meer

Het vlinderseizoen loopt weliswaar op zijn eind, maar met De Veldgids Dagvlinders, de nieuwste natuurgids van de KNNV (€39,95), kun je je vast op volgend jaar voorbereiden. Tegenwoordig determineren we vlinders op internet, maar bladeren langs gelijkende soorten is nog altijd stukken prettiger in een papieren boek. Deze vlindergids is een herziening van de gids die ik veel gebruik en die al vijftien jaar oud is. Er staan nu veel meer rupsen in, een hele aanwinst, en in die vijftien jaar is er van alles veranderd. …

Lees Meer Lees Meer

In de nieuwe flat waarin de Trouwredactie huist zijn diverse liften, waarvan één spooklift. De andere brengen je naar kantoren om een atrium, waar je geen hoogtevrees moet hebben. Voor de daktuin geldt dat niet, want die bevindt zich op de tweede en eerste verdieping. Die is als een trans om het gebouw aangelegd. Ga daar zeker even kijken op de lezersdag, 9 november. Een kwartier doorstappen en je bent rond, inclusief trappen – met rollend materieel kun je er niet langs.

Zo’n groene (werk)omgeving is prettig. Alle platte daken en alle kantoor-, school- en veel andere pleinen zouden begroeid moeten zijn. Jammer is dat de begroeiing hier vooral uit exotische tuinplanten bestaat. Mexicaanse madeliefjes, Amerikaanse bergmunt, Japans berggras en Zeeuwse knoop die niet uit Zeeland maar uit Azië komt. De bomen zijn Amerikaans: valse christusdoorns. …

Lees Meer Lees Meer

Boven ons huis hoor ik vaak en zie ik soms een bosuil. Hoewel ik niet weet wat ik vergeet, staan denk ik alle bosuilen die ik in mijn leven heb gezien me nog bij. Hetzelfde geldt voor ransuilen, kerkuilen, velduilen en steenuilen. En zeker de drie oehoes, de dode oehoe, de twee sneeuwuilen en de ene Afrikaanse visuil vergeet ik niet. …

Lees Meer Lees Meer

In een rietveldje in de buurt van ons huis staan een paar jonge bomen, elzen, die nu op wat elzenproppen na kaal zijn. Die proppen bevatten zaadjes en worden leeg gepeuterd door zangvogels. De nieuwe katjes beginnen trouwens al; bij de els vloeien de seizoenen in elkaar over. …

Lees Meer Lees Meer

Het gaat in oktober rap met de vogeltrek. De eerste week zag ik nog zwaluwen en zwartkopjes, een week later is het luchtruim, behalve door ganzen, overgenomen door koperwieken en kepen. Beide komen uit Scandinavië, Finland en wellicht Rusland om in Nederland te overwinteren, of om verder naar het zuidwesten te vliegen.

Kepen zijn de Scandinavische neven van onze vinken. Koperwieken zijn de Scandinavische en IJslandse neven van onze zanglijsters. Ze trekken vaak ’s nachts in groepen, elkaar bij de les houdend met schrille piepjes. Overdag willen ze wel pauzeren in een lijsterbes, kardinaalsmuts of hulst (foto) of andere bron van bessen. Dan blijken koperwieken wat kleiner en iets bruiner te zijn dan de wat grijzere zanglijsters, met een scherp afgetekende wenkbrauw en kaaklijn. Op hun flanken hebben ze roodbruine vegen langs de vleugels. Als ze die vleugels strekken, dan zie je dat die vegen de onderranden van hun roodbruine oksels zijn. …

Lees Meer Lees Meer

In een smalle grasstrook tussen weg en voetpad, waar eiken groeien, tref ik twee paddenstoelen. Ze zijn hooguit 1 keer eetbaar, zo giftig zijn ze.

Ze zijn iets kleiner dan vliegenzwammen, hebben een lichtgroene hoed zonder stippen op een witte steel. Om die steel wappert een rokje. Met de voet van hun steel lijken ze in een ingegraven vaasje te staan. Dat is het restant van het ‘ei’, de ‘beurs’ of de ‘knol’, waar ze uitbarstten toen ze uit de grond schoten. …

Lees Meer Lees Meer

Mijn eerste Canadese ganzen zag ik ooit op de Kalmthoutse hei, op de Vlaamse grens van Noord-Brabant. Er waren er tientallen en ze gedroegen zich alsof ze er helemaal bij hoorden. Canadese ganzen broedden ooit alleen in Canada en de VS. In Nederland en vooral België werden ze gefokt en gehouden als siervogels, en die ontsnapten weleens of werden losgelaten als hun baasje ze niet meer leuk vond. Het eerste broedgeval vond plaats in 1973 en wel op de Kalmthoutse hei. Het betreft de grote Canadese gans, er bestaat ook een kleine. …

Lees Meer Lees Meer

Noem eens een paar herfstverschijnselen. Wellicht zegt u kastanjes, eikels, paddenstoelen, geel, rood en vallend blad. Wind, regen, kou, misschien vogeltrek en spinnenwebben. Anders nog? Gaaien!

Gaaien? Ja gaaien. U weet wel: het voorheen Vlaamse gajes. Gaaien zijn er het hele jaar maar zijn nu extra zichtbaar. Dat komt doordat ze met een keel vol eikels vanuit eikenbomen vliegen. Ze kunnen er geloof ik wel twaalf tegelijk vervoeren. Die begraven ze op allerlei plekken. Zo kunnen ze tot diep in, misschien wel na de winter eikels opgraven en eten. …

Lees Meer Lees Meer