Langs Spaanse, Portugese, Franse, Britse, Ierse, Noorse en IJslandse kusten zijn tolhorens te vinden. Ze heten tolhoren vanwege hun tolvorm. Er zijn een stuk of tien soorten, van de fraaie priktolhoren tot de algemene asgrauwe tolhoren. Asgrauw. Alsof grauw niet grauw genoeg is!
Je kunt lege tolslakkenhuisjes op het strand vinden, maar leuker is het om met eb de poelen tussen de rotsen te bekijken. Daar zit vaak veel leven in. Mijn kinderen, hoe verknocht aan hun telefoon ook, gaan als vanouds los zodra zich zulke rotspoelen aandienen. …
U ziet vast niet zoveel kokmeeuwen als in de winter, want de vogels zijn aan het broeden. In de winter hangen kokmeeuwen veel rond in steden en storten ze zich op bijvoorbeeld broodkorsten in de tuin. ’s Winters zijn er ook meer kokmeeuwen, want onze broedvogels krijgen dan gezelschap van kokmeeuwen uit noordelijke en oostelijke streken.
Nu broeden ze en dat doen ze het liefst op eilanden waar geen mensen, katten, honden, vossen, koeien en andere eiereters, vertrappers of verstoorders komen. Op Griend en andere Waddeneilanden broeden veel kokmeeuwen, evenals in de Delta. Op Texel zag ik kokmeeuwen broeden naast visdiefjes. In de Nieuwkoopse Plassen zag ik nog meer kokmeeuwen broeden. …
Liggen in het gras, schreef Toon Hermans. Ik lig in het gras. Er staan tien soorten gras om me heen, waaronder enorme vossenstaarten. Cirkels in het gras, schreef Oek de Jong. Het gras is groener aan de overkant. Er zit een addertje onder. Te hooi en te gras hebben we het over “gras”. Terwijl grassen een grote familie zijn, met acht- à tienduizend familieleden, waarvan honderdveertig in Nederland. Dan zijn de russen en zeggen nog niet eens meegeteld, die in de wandelgangen meestal voor grassen worden aangezien. …
Michiel Cousèl in zijn buurttuin. Foto Koos Dijksterhuis
“Toen ik hier net woonde, en bij thuiskomst steeds die kale perken zag, dacht ik: dat kan leuker”, zegt Michiel Coesèl. Hij overtuigde daar de gemeente en woningcorporatie Lefier van. Achter de twee complexen met bijna tweehonderd huurappartementen aan de zuidgrens van de stad Groningen vormde hij het saaie gazon om tot een soortenrijk hooiland.
Coesèl dacht: openwerken, zaaien en klaar, maar dat bleek meer voeten in aarde en handen in modder te hebben. Alleen al het maaien… en ervoor zorgen dat de gemeentelijke grasmaaier zich erbuiten hield. “Dat lukte door een greppel te graven, waar zo’n machine niet overheen komt.” …
Op het droge Canarische eiland Fuerteventura bloeien fraaie vetplantjes met witte waaierbloemen. De plantjes heten ijskruid. Ze zijn ijzersterk en bestand tegen extreme omstandigheden, zoals droogte en zout.
Terug in Nederland bezoek ik een vochtiger en groener eiland: Texel. Maar zout is Texel zeker, althans het omringende water, net als het water rond Fuerteventura.
Brak water is er in een kustland vanouds veel. Geen land houdt de zee zo angstvallig buiten als Nederland. Door kwelwerking sijpelt er niettemin altijd wel wat onder de dijken door. Waterschappen dringen het binnensijpelende brakke water terug met enorme hoeveelheden zoet water uit de boezems. …
Door landgoed Rheebruggen in Drenthe wandel ik met twee natuurtalenten. Zij zijn vooral gebrand op obscure wezens als hooiwagens, pissebedden en springstaarten. Daartoe keren zij iedere steen en boomstam om…
Wie wil onthaasten, moet zich in hooiwagens, pissebedden en springstaarten verdiepen. Een wandeling langs deze wezens is een geduldsoefening, vergeleken waarbij een Tibetaanse meditatie een hectische bedoening is. …
Eén van ‘s lands drukste snelwegen raast langs ‘s lands kleinste moeras waar ‘s lands grootste kolonie purperreigers broedt. Onder de uitlaatgassen van de A-27 tussen Vianen en Gorcum vliegen de reigers rond. De weg steken ze zelden over; vanuit de auto krijgt u ze niet te zien. Parkeer dus op de ventweg naast de A-27 en loop de dijk op, langs de Zouweboezem. Afslag Lexmond. Nog beter: Arrivabus 81 of 181 uit Utrecht of Gorcum, halte Veldweg of bus 90 naar halte Boezemweg, Ameide. …
langsprietmotten op pinksterbloemen. Foto Koos Dijksterhuis
Twee warme dagen zijn genoeg om de tijdens de koude lente goed geconserveerde pinksterbloemen uit te laten bloeien. Even dacht ik dat ze Pinksteren zouden halen, maar nu blijken ze al tien dagen eerder ten hemel te varen.
Ik zie dat veel mensen de grasveldjes in hun tuin kort houden of vervangen door tegels, grind of met arsenicum geïmpregneerd hout. Het mag best wat kosten, als er maar niets meer leeft. Mijn tuin kost niets, maar leeft. …
De Groene Jonker is een klein natuurgebied bij Noorden, Zuid-Holland. Met vier oude vrienden, van wie sommigen onder slijtage gebukt gaan, loop ik de wandelroute van drie kilometer. Drie kilometer kun je in een half uur wandelen, met oude vrienden doe je er wat langer over, en wij zijn er wel anderhalf uur zoet mee. Dat ligt aan de vele vogels die we zien.
In mei kunnen alle vogelaars hun ei kwijt. De meeste broedvogels zijn gearriveerd – grasmussen, zwaluwen, zwarte sterns, lepelaars, koekoeken, blauwborstjes, rietzangers, karekieten – ze laten zich allemaal zien. De Groene Jonker is een voormalig weiland dat tien jaar geleden werd blank gezet. Het pad slingert zich om rietkragen en langs ondiepe plassen met slikken – ideale scharrelplaatsen voor vogels met lange poten. Wij hebben ook lange benen, maar kunnen geen stap zetten of een volgende bezienswaardigheid dient zich aan. Er zijn veel noordelijke broeders op doorreis. Behalve grutto’s, tureluurs, kluten, wulpen, scholeksters en kieviten zien we oeverlopers, zwarte ruiters, groenpootruiters, kemphanen, bosruiters, witgatjes, bontbekplevieren, kleine plevieren en kleine strandlopers. …
“Koos moet zich eens in ons perspectief verdiepen”, zei een boerin die de krant belde, nadat ik schreef over het vergiftigde platteland. “Mijn man geeft ook om vogels, maar hij moet voldoen aan de regels van de overheid, zoals mestinjectie.”
Het injecteren van drijfmest is een bespottelijke verplichting, maar het grootste probleem zit hem in de mest zelf. Het is toch idioot dat de nutriëntenkringloop zo verstoord is, dat mest geen bodemverbeteraar meer is, maar een schadelijk afvalproduct? …
