Koos Dijksterhuis

De grutto’s hebben jongen, maar hun rosse neven zijn nog niet eens in hun broedgebied aangekomen. Op weg van Afrika naar Lapland en Noord-Rusland pleisteren rosse grutto’s nog in de Waddenzee om op te vetten voor de laatste etappe.

Op het wad stappen ze rond, de oranjerode mannen en hun bruinige vrouwen. Bij hoog water overvloeden ze op weilanden, waar ze larven uit de grond vissen. Alleen zijn de ontwaterde en met mestinjectors opengereten weilanden uitgedroogd. De larven zijn dieper weggekropen en de vogels krijgen hun lange snavels niet in de harde grond. …

Lees Meer Lees Meer

Geliefde en ik lopen door de Amsterdamse Waterleidingduinen. Het is zondag, eind van de ochtend, de mensen hebben de koffie op en overspoelen het terrein alsof het een pretpark is. Gelukkig staan mensen het liefst in de rij voor één attractie, in casu het bezoekerscentrum, want de natuur is mooi, maar je moet er wat bij drinken. Wij vinden een paadje waar we niemand tegenkomen. Niemand?

Integendeel! Het blijkt een gezellige boel te zijn in de bomen en heesters die de tand der damherten en de zaag der houthakkers (op menige stam staat een gifgroene verfstip – ze zullen toch niet in het broedseizoen kappen?) hebben doorstaan. …

Lees Meer Lees Meer

Met een fles water besprenkel ik het stukje tuin waar ik zevenblad verwijderd en lupines en stokrozen gezaaid heb. Tot mijn verrassing is er midden in het gewiede perkje een hol.

Het is een hol met een kraag van opgewoelde aarde. De opening meet vier centimeter in doorsnee. Wie zou erin wonen? Ik luister, gluur en ruik. Niets.

In de vijf jaar dat ik hier woon heb ik diverse zoogdieren als commensaal gehad, nog afgezien van twee cavia’s en twee tamme konijnen. Soms drong een dier het huis binnen, maar meestal bleven ze in de tuin. Eén van de zichtbaarste bewoners was een mol. Die zag ik nooit, maar hij was zichtbaar vanwege zijn hopen. Dan prijkte er ’s morgens een verse molshoop op het gras, tussen de planten of in het konijnenhok. Veel mensen, ook natuurliefhebbers die ik ken, gaan door het lint van molshopen, ze vangen en verdrinken mollen, slaan hen dood, zetten klemmen of strooien gif. Ik niet, ik houd wel van een beetje reliëf. …

Lees Meer Lees Meer

Een koude lente is slecht voor kool- en pimpelmezen en waarschijnlijk even slecht voor veel andere zangvogels. Ze verbruiken meer energie, terwijl het lastiger is voedsel te vinden, omdat er minder insecten zijn.

Daarom bleef ik in april vogelvoer opdienen, met dode insecten. Maar toen ik er een week tussenuit kneep, zijn de mezen verhongerd. …

Lees Meer Lees Meer

In de woestijn valt alleen te leven voor wie extreem zuinig is met water. Op het Canarische eiland Fuerteventura komen mijn kinderen en ik een keer een raaf tegen, bij een bakje water. Die raaf heeft geluk. Elders zien we onder een geparkeerde auto een zangvogel zitten, die steeds een sprongetje maakt.

Het is een Berthelots pieper, een als twee druppels water op onze graspieper lijkende soort. Berthelots piepers zijn een paar millimeter kleiner en hebben een egaler grijze rug. Misschien dat die verschillen te zien zijn als je er twee naast elkaar ziet. Maar Berthelots piepers zijn de enige piepers die op Fuerteventura voorkomen, dus zal dit wel een Berthelots pieper zijn. Hij is volstrekt niet bang voor ons, hij hipt op een paar meter afstand langs ons heen naar die auto. …

Lees Meer Lees Meer

In mijn studententijd had iedereen kamerplanten. Ook mijn kamer leek een plantenkas, al hadden mijn planten een hoge mate van zelfredzaamheid. Sprieten, cactussen, vetplanten, tradescantia’s en citroengerania. Mijn papyrus verdroogde in de vakantie.

Eén van de talrijkste studentenplanten was een vetplant met dikke, in punten uitlopende bladeren, elk met een gekartelde zoom van scherpe punten. Niet dood te krijgen en gemakkelijk te stekken. Ideaal dus. Maar ook saai, je kon net zo goed geen kamerplant hebben. …

Lees Meer Lees Meer

Zo’n koud voorjaar is lastig voor broedvogels, zeker als die tijdens de zomerse dagen in maart dachten: kom we beginnen vast. Nu ze kuikens krijgen, is de spoeling dun wat betreft insecten. Het seizoen komt langzaam op gang. De vogeltrek is bezig, de vogels moeten wel, maar ik denk dat de noordenwind hen vertraagt. Zodra die wind naar het zuiden draait, barst de trek pas echt los.

Als de zon doorbreekt en ik me de tuin in laat lokken, blijkt het daar alleen uit de wind warm te zijn. Ze zeggen: het is kouder dan met kerst, maar dat geldt hooguit voor de luchttemperatuur, niet voor de stralingswarmte van de zon. Op beschutte plekken bloeien de lentebloemen onbekommerd, zoemen bijen en fladderen vlinders. …

Lees Meer Lees Meer

Fuerteventura is een Canarisch eiland, voor de kust van de Sahara. Het is er droog, maar ook bergachtig. ’s Nachts vormen zich wolken rond de toppen en het condenswater druipt langs de helling. Soms regent het zelfs. Ooit was het eiland groen, maar door ontbossing en overbegrazing met geiten werd het een rotsig stuk woestijn in zee. Het condenswater verdampt snel in de felle zon en straffe zeewind. …

Lees Meer Lees Meer

Wie vliegreizen maakt, kan de uitstoot van broeikasgassen compenseren met het planten van bomen. Zolang bomen groeien en niet worden gekapt, leggen ze namelijk koolstof vast. Er zit wel een limiet aan, want als de wereld vol bomen staat, is er geen ruimte meer voor landingsbanen.

In de praktijk wordt er juist veel bos gekapt. Tegen beter weten in verwijderen we nog steeds het tropisch regenwoud. Mensen willen liever veel geld aan sojabonen en suikerriet verdienen. De woudreuzen worden verwerkt tot papieren zakdoekjes. …

Lees Meer Lees Meer

De merel is aan de leg. Ik houd mijn hart vast. Weer heeft het merelpaar de klimop uitgekozen. Vorig jaar zag ik vaak katten likkebaardend naar de plek staren, waar vadermerel in- en uitvloog met wormen. Op een dag werd er niet meer in- en uitgevlogen.

Ik denk meteen dat het dezelfde merels zijn als vorig jaar, terwijl dat helemaal niet zeker is. Het lijkt zelfs logischer dat het andere merels zijn, die nog niet weten hoe riskant de klimop is. …

Lees Meer Lees Meer