Koos Dijksterhuis

‘Met oren als schotelantennes (…) / sociale vaardigheden en / een olifantengeheugen / is iedere dikhuid geschikt om / te solliciteren naar het ambt / van Secretaris-Generaal van / de Verenigde Naties.’

Dat lees ik in de dichtbundel van Els de Groen, over dieren (In de Knipscheer, 18,50). Die heb ik in een maand uitgelezen, wat betekent dat ik tweeënhalf gedicht per dag las, voor mij een ongekende dosis poëzie. De Groen doet dan ook mooie observaties en ze stelt originele vragen over het ogenschijnlijk vanzelfsprekende. Zoals de vraag ‘Hebben mollen weet van zonsondergangen?’ – tevens de titel van haar bundel. En: ‘Hoe stil je de huidhonger van de pelsdierfokker?’ …

Lees Meer Lees Meer

Ze kunnen nog mooier zijn dan het exemplaar op de foto. Met een glanzende, roodbruine hoed op een witte steel, als ze nog in de groei zijn. Of een oranje dan wel roze hoed met een lichte rafelrand. Toch is het zwammetje op de foto ook al fraai. En hij groeit zo onbekommerd uit het herfstige tapijt van beukenbladeren. Onder dat blad gaat zijn voet schuil, in een vlekkerig vlies gehuld, een restje velum dat de beurs heet.

Het is een roodbruine slanke amaniet. Amanieten zijn een familie van paddenstoelen waar ook de rood met wit-gestipte vliegenzwam bij hoort. Veel amanieten zijn giftig; misschien wel onze giftigste paddenstoel is de groene knolamaniet. …

Lees Meer Lees Meer

Nederlandse zwarte spechten broeden vrijwel alleen in levende beukenbomen. Beuken doen het goed in Nederland. Je zou dus verwachten dat het goed gaat met zwarte spechten, maar hun wereld bestaat uit meer dan broedplekken. In die zin zijn ze net mensen: ze moeten eten. En dat eten vinden ze niet in beukenbomen, ook niet in eiken, maar in dennen, sparren en lariksen. En dat zijn nou net de boomsoorten die veel gekapt worden, omdat ze niet sinds mensenheugenis in Nederland voorkomen, en omdat ze uit de mode zijn. …

Lees Meer Lees Meer

In de duinen zijn meertjes en daar is het altijd zaak om naar dodaarzen uit te zien. Dodaarzen zijn de kleinste van de vijf leden van de futenfamilie. De fuut zelf is de grootste.

Vanaf het hoge duin achter de vogelkijkhut hebben we een nog beter zicht op het Vogelmeer in de Kennemerduinen dan vanuit de hut zelf. De gebruikelijke aalscholvers en reigers (zilver en blauw) zijn er, ganzen (grauw), zwanen (knobbel), eenden (wilde, tafel, kuif en berg). In de duindoorns fladdert een gezin roodborsttapuiten, langs de oever hipt een late kwikstaart.

Er dobberen futen. Gewone, grote futen – sommige nog in zomerjack, andere al in winterjas, de meeste in iets rommeligs daartussenin. En er dobberen dodaarsjes, een kwart in omvang van de futen, sommige nog in rossig zomerkleed. Futen zijn in staat de zomer van maart tot en met oktober te rekken. Dodaarzen ook. Eén van hen heeft nog een jong. Een volgroeid jong, maar toch, een jong, dichtbij zijn moeder blijvend. …

Lees Meer Lees Meer

In een determinatiegroep voor insecten zag ik op internet een foto van een beschimmelde spin. Wat of dit was? Hoe dan ook geen insect maar wat geeft het. De foto deed me denken aan de beschimmelde trilspin die ik in de kruipruimte van ons huisje op Schiermonnikoog tegenkwam.

Vroeger vroren trilspinnen in het huisje ‘s winters dood. Trilspinnen trillen als ze gevaar bespeuren, dan hangen ze te schudden in hun web, maar vorst herkennen ze niet als gevaar. Terwijl vorst dodelijk is en ze zich warm zouden kunnen shaken. …

Lees Meer Lees Meer

Een fijne paddestoel vind ik de amethistzwam. Je hoeft maar een boswandeling te maken of de kans is groot dat je er een paar tegenkomt. Ze zijn prachtig en gemakkelijk te herkennen aan hun purperen kleur, de kleur van rode kool met appeltjes. Amethistzwammen worden daarom ook wel rode-koolzwammen genoemd. En net als rode kool zijn de zwammen eetbaar. Maar ik laat ze altijd staan. …

Lees Meer Lees Meer

De huisspin, die ’s nachts donker en harig door de kamer rent, mag inwonen. Ik weet waar heur nesthol zit. Maar die magere trilspinnen die overal hun hangplekken (voor alle leeftijden) hebben ingericht, zet ik het huis uit.

Het huis uit zetten van trilspinnen is een dieronvriendelijke actie. Trilspinnen kunnen buiten niet overleven. Ik slinger ze wel eens richting schuur. Ga daar maar wonen dan. Als ik ze zie neerkomen, rennen ze vaak kaarsrecht terug in de richting van waar ze kwamen, in mijn richting dus, alsof ze drommels goed weten hoe penibel hun zaken ervoor staan, en ze terug naar binnen willen. Gauw de deur dicht! …

Lees Meer Lees Meer

Gisteren schreef ik over de duinen. Nu weer. Wij verlaten de file van wandelaars even, om in een zonnige duinpan tussen een eiken- en een dennenbos neer te strijken. Twee kevers scharrelen over mossen en beklimmen grassprieten. Heidelibellen gaan op ons zitten. Het is zomers warm. Rode rozenbottels, gele en oranje blaadjes verraden dat het toch herfst is. Het ruikt ook herfstig, naar aarde, dood blad en paddestoelen. …

Lees Meer Lees Meer

In de duinbossen bij Haarlem is het op de zonnige zondagmiddag een drukte van belang. Ik sta noch loop graag in een file en probeer me af te sluiten voor het geklets voor en achter. We passen onze snelheid aan en begeven ons in groepsslentertempo voort. Inhalen is onhandig, al was het maar vanwege de tegenliggers. De hardlopers doen dat natuurlijk wel, zij wurmen zich overal langs of tussendoor. Honden zijn niet welkom in dit gebied. …

Lees Meer Lees Meer

In de nieuwe Veldgids Schelpen geeft Rykel de Bruyne een overzicht van de zeeschelpen en andere weekdieren die aan de Nederlandse en Belgische kust te vinden zijn. Meer nog, want ook weekdieren die in het Nederlandse deel van de Noordzee leven, maar (bijna) nooit aanspoelen, staan erin.

Voor schelpenverzamelaars en -liefhebbers is dit met prachtige foto’s geïllustreerde boek onmisbaar. Weliswaar schreef De Bruyne in 2004 een eerdere versie, maar er is sindsdien nogal wat veranderd. Zo zijn er de afgelopen zestien jaar maar liefst veertig soorten bijgekomen. …

Lees Meer Lees Meer