Natuurdagboek 2025
Braamsluiper en grasmus

Braamsluiper en grasmus

Braamsluiper. Foto Koos Dijksterhuis
Braamsluiper. Foto Koos Dijksterhuis

Laatst schreef ik hier iets over zangvogelkoppels van twee op elkaar lijkende soorten, waarvan er een ten noorden van de Sahara blijft en zich eerder in Nederland meldt dan de ander, die ten zuiden van de Sahara overwintert. Als voorbeelden noemde ik tjiftjaf en fitis, zwartkop en tuinfluiter, braamsluiper en grasmus. Ik had beter witte en gele kwikstaart kunnen zeggen, of zwarte en gekraagde roodstaart.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Houtwormjagers

Houtwormjagers

Huismierkever. Foto Koos Dijksterhuis
Huismierkever. Foto Koos Dijksterhuis

Onze woonkamer wordt snel warm, als de zon schijnt. Vanwege de uitstekende isolatie blijft het vervolgens warm. Daalt de temperatuur onder de 18, dan springt de vloerverwarming bij.

Wij dachten dat die vloerverwarming bij strenge vorst ontoereikend zou kunnen zijn, en al komt strenge vorst bijna niet meer voor, je kunt nooit weten. Het werd onlangs toch een keer min 6 ’s nachts. Wij wilden voor de zekerheid een houtkachel. Wel zo gezellig bovendien. Het werd een klein kacheltje, met dubbele verbranding, dus zo min mogelijk uitstoot. We kunnen waarschijnlijk nooit zoveel stoken om het broeikaseffect van een uurtje vliegen met een F-35 te evenaren.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Blauw(met-rood)borstje

Blauw(met-rood)borstje

Blauwborst. Foto Koos Diijksterhuis
Blauwborst. Foto Koos Diijksterhuis

Ik ben daarin de enige niet, en al helemaal niet de eerste, maar nooit eerder zag ik in maart al een blauwborst. Nu wel, afgelopen vrijdag 28 maart zag ik tussen de rietgorzen een duidelijk andere vogel die een nog duidelijker niet-rietgorslied zong.

Rietgorzen overwinteren in Nederland en de hele winter door kwam ik ze soms tegen op plekken waar zaden te vinden waren. Inmiddels zijn ze al een tijd op vrijersvoeten en dragen de mannen hun fraaie zwarte kap. Ze zingen een kort, herkenbaar rock ’n roll-deuntje.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Het ringmoment van de zwaan

Het ringmoment van de zwaan

Knobbelzwaan. Foto Koos Dijksterhuis
Knobbelzwaan. Foto Koos Dijksterhuis

De laatste jaren heb ik meerdere cijfercodes van geringde knobbelzwanen doorgegeven aan de zwanenwerkgroep. Sinds onze verhuizing naar Paterswolde kom ik daar regelmatig zwaan PT91 tegen.

Het is een mannetje en zijn ringcode zit zowel om een poot als om zijn nek. Zo’n halsring is niet mooi, en kan op de asociale media rekenen op afkeuring en beschuldigingen van dierenmishandeling. Ik laat wilde dieren ook het liefst met rust. Toch levert zo’n malle halsband tenminste terugmeldingen op.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
De geelgors en de mythe van de vijfde

De geelgors en de mythe van de vijfde

Geelgors. Foto Koos Dijksterhuis
Geelgors. Foto Koos Dijksterhuis

De achttiende vogel die in deze reeks van zich laat horen is de geelgors. Op zonnige dagen zingen geelgorzen vanuit bosranden. Ze werden jarenlang zeldzamer, tot vogelvriendelijke boeren een jaar of vijftien geleden begonnen met winterveldjes. Daar lieten ze het graan staan voor de winter. Dat begon in Groningen, en prompt breidden geelgorzen hun leefgebied uit van de Drentse zandgronden naar de Grunneger klei.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Egelopvang

Egelopvang

Egel in doos Foto Koos Dijksterhuis
Egel in doos. Foto Koos Dijksterhuis

De egel is opgestaan uit haar winterse lethargie. Bijna drie maanden logeerde ze onder een kast in mijn werkkamer. Ze zwalkte op oudejaarsmiddag door het grasland van de buren. Haar bescheiden formaat deed vermoeden dat het een vrouwtje betrof. Ze was niet gewond, maar als het vuurwerk haar verstoord had, wilden we haar het diabolische geknal besparen. En zo niet, dan was ze vast door eetlust uit haar winterstek gedreven.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Sonoor gekoer van de holenduif

Sonoor gekoer van de holenduif

Holenduiven. Foto Koos Dijksterhuis
Holenduiven. Foto Koos Dijksterhuis

Dagelijks hoor ik het sonore één- of tweetonige gekoer van holenduiven, deel 17 uit mijn vogelgeluidenreeks. Het herinnert me aan mijn kindertijd, toen het nog holeduiven waren, zonder tussen-n. Als tiener struinde ik door de bossen, waar ik holenduiven, houtduiven, Turkse tortels en tortelduiven hoorde en zag. Duiven waren het talrijkst bij de bosrand. Er waren meer bosranden dan nu, omdat ze nog niet ruilverkaveld waren. Er lagen akkertjes in het bos, en bosjes in het boerengebied. In die bosjes kwamen geen mensen, behalve de eigenaar en ik, want ik betrad ongebaande paden. Die bosjes waren kraamkamers voor reeën, die doodgeschoten werden.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Zwartkoptuinfluiter

Zwartkoptuinfluiter

Zwartkop vrouwtje Foto Jeanette Essink
Zwartkop vrouwtje. Foto Jeanette Essink

Vele zangvogelsoorten zingen nu uit volle borst – op boomrijke plekken klinkt reeds het meerstemmige achtergrondconcert dat de lente aankondigt. Soms is het een voorgrondconcert.

Maandag hoorde ik mijn eerste fitis dit jaar. De fitis kwam laatst al aan de orde in mijn serie over vogelzang, samen met de tjiftjaf, diens alter-ego. Dit is deel zestien van de zangreeks. Er zijn meer zangvogels met een alter-ego. Ze lijken op elkaar, maar maken een ander geluid. De ene soort overwintert benoorden, de andere bezuiden de Sahara. In de lente bereikt de laatste Nederland later.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Nijlganzen op ooievaarshorst

Nijlganzen op ooievaarshorst

Nijlgans op ooievaarsnest. Foto Koos Dijksterhuis
Nijlgans op ooievaarsnest. Foto Koos Dijksterhuis

Eind jaren zestig vestigden zich ’s lands eerste Nijlganzen zich in het wild. Ze kwamen niet uit Egypte gevlogen, maar ontsnapten uit omheinde vijvers waar ze als siervogels gehouden werden. Rond 2019 schatte Sovon Vogelonderzoek hun verwilderde aantal op 7.700-13.000 broedpaar.

Vooral in Holland, Utrecht, in de Betuwe en in de drie noordelijke provincies doen ze het goed. Rond onze woonplaats zijn er misschien wel meer dan langs de Nijl, maar Drentsche-Aagans bekt niet lekker.

Lees Meer Lees Meer

DELEN