Koos Dijksterhuis

Voor mij is 30 april nog altijd koninginnedag. Niet dat ik iets met koningshuizen heb, al begrijp ik dat feodale bouwwerken beschermd worden. Voor mijn vader bleef 31 augustus koninginnedag. Ik vind behoudzucht goed, om waardevolle dingen te behouden, maar hier is behoudzucht simpelweg het gevolg van weerstand tegen verandering. Ook over het woord koningsdag moet ik altijd even nadenken.

Zelfs zoiets simpels als massaal overstappen van het ene babbel-medium op het andere, dat exact dezelfde mogelijkheden biedt maar niet door de oligarchische vriendjes van ’s werelds machtigste alfaman wordt misbruikt, roept grote weerstand op. Men ziet tegen iets nieuws op, maar omkleedt dat met gelegenheidsargumenten. …

Lees Meer Lees Meer

Op tweede paasdag werd ik vroeg wakker. Het regende pijpenstelen, maar de hond popelde om op stap te gaan. Geen weertype lijkt haar te deren. Ik trok een regenjas aan en we stapten naar buiten. Op dat moment stokte de regen tot spetters. Weldra droogden ook die op. Vanwege het tijdstip en de regen was er geen mens op de been en geen hond te zien.

Uit de singels en bosjes rond de nevelige velden zwol een meerstemmig gezang aan van zo’n vijftien zangvogelsoorten. In de sloten en plassen deden rietvogels mee en dit alles werd vanuit de hoogte begeleid door veldleeuweriken. …

Lees Meer Lees Meer

De nachtegaal; bijna iedereen kent hem bij naam, veel minder mensen herkennen zijn geluid, en bijna niemand heeft er ooit een gezien. Andere uitbundige zangers worden soms voor een nachtegaal aangehoord: zanglijsters bijvoorbeeld, of merels. Merels worden wel de nachtegalen van de gewone mens genoemd. Nu beschaafde lieden gedemoniseerd worden als politiek correcte deugmensen, mag de nachtegaal wel oppassen met z’n elitaire status! …

Lees Meer Lees Meer

De bonte vliegenvangers druppelen binnen. Als jonge vogelaar zag ik ze nooit, al struinde ik nog zo vaak door het bos. Tegenwoordig zijn ze er meer, dankzij immigratie uit Midden-Europa en een groter aanbod van holle bomen en nestkasten.

Bonte vliegenvangers wonen in West-Afrika maar spenderen voor hun voortplanting de zomer in Europa, waar dan een breed aanbod van insecten is. Ze verblijven in de bossen, of trekken door naar Scandinavië. Zoals veel zangvogels laten ze zich meer door hun geluid opmerken dan door hun verschijning. Een bonte vliegenvanger zingt een herkenbaar liedje dat eerst een keer of drie op en neer tettert: ‘tadutadutadu’, waarna een korte triller volgt en een paar zwiepers. Een watervalletje noemt vliegenvangeronderzoeker Christiaan Both van de Rijksuniversiteit Groningen dat slotakkoord. Ook de alarmkreet is herkenbaar: een herhaald, scherp ‘bit bit bit’. Dit is deel 24 van mijn vogelzangreeks. …

Lees Meer Lees Meer

De rietzangers zijn terug. Ze doen hun naam eer aan. Verborgen vanuit het riet klinkt hun krasserige lied. Ik vind het heel leuk om ze vanuit het oude, vergeelde riet hun baltsvluchtjes te zien maken. Ze fladderen omhoog en zeilen omlaag, almaar zingend en krassend. Ook blauwborstjes doen dat wel, grasmussen en andere vogels die zich doorgaans verscholen houden, en nu eens zichtbaar zijn voor het matige menselijke oog. Dit is deel 23 in mijn serie vogelgeluiden. …

Lees Meer Lees Meer

In 2017 publiceerden onderzoekers uit Nijmegen en Krefeld dat de hoeveelheid insecten in Duitse natuurgebieden sinds 1989 met ruim driekwart was geslonken. Dat lokte zowel bezorgde als ontkennende reacties uit. Een Duitse wetenschapper ging aan de slag en schreef in tijdschrift Nature dat de hoeveelheid insecten sinds dat alarmerende artikel weer was toegenomen. En dat de eerdere afname niet structureel was, maar het gevolg was van tijdelijke weersveranderingen. Ik lees hierover in het biologenvakblad Bionieuws van 14 maart. …

Lees Meer Lees Meer

De paardenbloem heeft de pech gewoon te zijn. Van gewone soorten houden we niet. We willen dieren en planten best beschermen, maar dan moeten ze wel bedreigd zijn. Kosten noch moeite spaarden we om bevers te vangen, importeren en uit te zetten. Nu ze aanslaan, bestrijden we ze weer. Wolven, ganzen, paardenbloemen; alles wat het goed doet moet dood. …

Lees Meer Lees Meer

Sinds een week zingt in het jonge moeras van Friese Veen bij Paterswolde een sprinkhaanzanger. Die ratelt als een sprinkhaan. Hij is met slechts twee andere soorten te verwarren, waarvan er één in Nederland voorkomt: de snor. Een snor is niet genoemd naar zijn haardracht maar naar zijn snorrende geluid. Dit is deel 22 in mijn serie vogelgeluiden.

Een sprinkhaanzanger ratelt, een snor snort. Het verschil is duidelijk als je ze beide hoort. De snor snort iets lager en sneller dan een sprinkhaanzanger ratelt, en houdt het langer vol. Sprinkhaanzangers zingen niet alleen in rietvelden, maar ook in vochtige velden met pitrus, brandnetels en andere ruige vegetaties. …

Lees Meer Lees Meer

Gekraagde roodstaarten vind ik één van onze mooiste vogels. In april verlaten ze hun Afrikaanse woonplaats voor een zomervakantie in Europa. Tijdens die vakantie versieren ze zo snel mogelijk een partner, en beginnen ze al in april of begin mei te broeden. Als ze vroeg beginnen, kunnen ze twee legsels van zes jongen grootbrengen, als ze genoeg insecten vinden. Vaak gebruiken ze hetzelfde hol als het jaar ervoor. Ze houden van een onopgeruimd erf met veel holten, nissen en spleten, soms op kniehoogte of nog lager. Een nestkast mag ook. Ze broeden twee weken en voeden hun kroost nog eens twee weken in het hol. …

Lees Meer Lees Meer

Twee jaar geleden kreeg mijn geliefde vier jonge kippen voor haar verjaardag. Groot was de vreugde toen deze bende van vier haar eerste ei legde. Afgelopen oudejaarsdag vonden we drie in de natuur gedumpte kippen. Die mochten inkwartieren. Nog meer eieren.

De zeven samurai hebben een nachthok van vijf en een uitloop van honderd vierkante meter. Ze kunnen de hele dag scharrelen, zand- en zonnebaden. We geven ze biologische korrels en gedroogde larven van rouwvliegen. Ze maken een tevreden indruk. Ze zitten soms op schoot en als je ze dan kroelt, vallen hun oogjes dicht en zakken ze op hun zij. …

Lees Meer Lees Meer