Koos Dijksterhuis

Op Schiermonnikoog kleurt de wildernis op de vier kilometer lange Stuifdijk lichtrood tot donkerpaars van de bessen. De Stuifdijk is de ooit aangelegde maar verwilderde duinenrij die de kwelder tegen de zee moest beschermen, maar die telkens doorbrak en niet meer onderhouden wordt.

Zangvogels komen op hun herfstreis overzee aangevlogen, belanden op Schiermonnikoog en volgen de Stuifdijk. Die is begroeid met besdragende stekelstruiken waarin vogels dekking en vooral voedsel vinden. Ze poepen de pitjes weer uit; ze verbouwen hun eigen voedsel.

Er staan meidoorns, duinrozen, duindoorns, lijsterbessen en vlieren. Ook sleedoorns, kardinaalsmutsen en Gelderse rozen groeien er. Een verrassende producent van rode bessen wekt altijd verbazing bij lieden die ik de plant aanwijs: asperge. Wilde asperges komen plaatselijk in ons land voor, vooral in de drie zuidelijke provincies. Ook in de Hollandse duinen, op Ameland en op Schiermonnikoog zijn ze algemeen. …

Lees Meer Lees Meer

Van boven gezien lijkt het eilandje een lange glimlach van een smalle mond. Of een brede grijns? Een dertig kilometer lang, steenworp breed eiland in de Atlantische Oceaan: Sable Island.

In de jaren zeventig deed de Canadese natuurliefhebster Zoe Lucas mee aan een onderzoek op het eiland, en sindsdien woont ze er in eenzaamheid. Sable betekent zand en het eiland heeft tientallen kilometers zandstrand langs een strook duinen. Het ligt 175 kilometer van de Canadese oostkust. In de film Geographies of Solitude, die Jacquelyn Mills maakte van Lucas en het eiland, draagt de natuurvorser altijd warme kleren; zonnebaden is er niet bij. …

Lees Meer Lees Meer

Soms menen mensen tekenen te ontvangen van pas overleden dierbaren. Een knipperende lamp bijvoorbeeld. Lampen kunnen knipperen, maar alleen als ze dat kort na een overlijden doen, wordt het verband met overledenen gelegd. Een lamp laten flakkeren… als een overledene iets te zeggen heeft, kan ie dat toch beter ergens opschrijven? Of iets kenmerkends doen? Maar misschien heb je het als overledene niet voor het kiezen.

Ooit stierf een buurman van me waar ik bij was. Zijn weduwe kreeg vervolgens en paar keer een kikker in huis en sloot een verband niet uit. Buurman zaliger zag niet groen, sprong noch kwaakte maar was wel kaal, dus het zou kunnen. Kus de kikker, stelde ik voor… …

Lees Meer Lees Meer

Nog één keer zeevogels. Afgelopen weken werden boven zee veel pijlstormvogels gemeld. Ik heb er nog nooit één in Nederland gezien, en hoop op een waarneming tijdens een zeevogelexcursie.

Zo’n herfstige vaartocht blijkt een langdurige evenwichtsoefening. De deining is flink en ik tracht zeeziekte te vermijden door me centraal op te stellen. Maar aan de achterkant van het schip heb je de meeste kans op bijzondere zeevogels, want meeuwen en andere gevederden volgen de boot. Ik heb nu afwisselend zicht op de onstuimige zee met een wolk meeuwen erboven, en op gemutste achterhoofden van de vogelaars die zich een meter of vijf laten jojoën.

Als iemand schreeuwt dat er een ‘grauwe pijl!’ in beeld komt, begeef ik me toch maar naar het achterdek. En ja hoor, de pijlstormvogel laat zich prachtig zien. Hij of zij heeft een tamelijk stevige buik, maar lange, slanke vleugels. Op de kleine haaksnavel is een buisje te zien. Hij dobbert even tussen de mantelmeeuwen en vliegt dan weer op, om de boot heen. Hij zweeft en zwenkt tussen de golven door, soms even klapwiekend. …

Lees Meer Lees Meer

Jagers zijn roofmeeuwen die meeuwen hun voedsel afpakken. Er komen in Europa vier soorten voor: de grote, de middelste, de kleine en de kleinste jager. Als er een nieuwe soort wordt ontdekt die nog kleiner is, dan wordt dat wellicht de allerkleinste jager.

Vanuit de boot waarmee we zaterdag op zee voeren, zagen we tien kleine jagers en twee kleinste. Kleinste jagers zag ik veel op Groenland, waar ze op de toendra broeden. Voordat deze zich aandiende, had ik er in Nederland nooit een gezien. Kleine jagers zie ik in september soms bij Schiermonnikoog. Ik vind dat altijd geweldig. Ze gedragen zich als roofvogels; ze zijn ongelooflijk snel en wendbaar en volhardend. Een grote mantelmeeuw legt het af tegen een kleine jager. Zeevalk zou een goede naam zijn. …

Lees Meer Lees Meer