Koos Dijksterhuis

Het is spitsuur voor de vuurlibel. Ze vliegen de hele zomer maar pieken begin augustus. Vuurlibellen zijn middelgrote, vrij brede libellen met een felrode kleur. De mannetjes tenminste; de vrouwtjes zijn grijsbruin. De mannetjes zijn dat ook als ze net uit hun larvehuid zijn geslopen, maar met de dagen blozen ze vuriger.

Vuurlibellen lijken op heidelibellen (er zijn bruinrode, steenrode en bloedrode heidelibellen), maar zijn nog roder dan de roodste heidelibel. Met de zon erop zijn ze echt zo vuurrood, dat je je niet kunt vergissen. …

Lees Meer Lees Meer

Soms komt er een insect snorrend als een helikopter op je af. Een kever, libel of wants bijvoorbeeld. Libellen zijn wendbaar, kevers en wantsen halen soms de bocht niet. Ik krijg dikwijls foto’s van lezers, met de vraag: welke kever? Meestal is het dan geen kever, maar een wants. Wantsen snorren graag tegen je aan.

Veel wantsen hebben net als kevers een schild: schildwantsen. Het schild zit anders in elkaar dan dat van een kever, maar lijkt er meer op dan op zeg het schild van een schildpad. …

Lees Meer Lees Meer

Bij mij in de buurt zitten aardig wat kuifeenden; ik zie ze vanuit het raam in de aan mijn tuin grenzende stadsvijver. De prachtige woerden met hun zwart-witte veren gingen de afgelopen tijd genuanceerder gekleed in bruin- en grijstinten. Ze waren in de rui. De vrouwtjes zag ik tijdelijk nauwelijks. Die zaten op de eieren en dan zie je ze alleen als ze even op pad gaan om hun honger te stillen. …

Lees Meer Lees Meer

Bij Norg bloeien de laatste exemplaren van de bosmuur uit. Bosmuur is met zijn witte muurbloempjes een echte muur, die lijkt op grote muur. Dat is een van de algemeenste telgen uit de familie Muur, bosmuur een van de zeldzaamste. Ze zijn hoger dan de op dezelfde plek bij Norg groeiende grote muren, en hebben bredere bladeren. Ze halen heuphoogte.

Beide soorten muur hebben bloemen met vijf spierwitte kroonblaadjes, die diep ingesneden zijn, zodat het tien bloemblaadjes lijken. De groene schutblaadjes echter zijn duidelijk met hun vijven. De witte bloemen van de bosmuur staan op stengels en zijn ruim twee centimeter breed. Plantenkenner Fred Bos wees mij de planten in mei aan en ik ben er onlangs nog eens wezen kijken. …

Lees Meer Lees Meer

Bij Zutphen waaide een nest van rode wouwen uit de boom. De twee kuikens waren al groot en zaten goed in de veren, maar konden nog niet vliegen en waren voor voedsel afhankelijk van hun ouders. Er broeden 35 paar rode wouwen in Nederland; één nest meer of minder maakt dus heel wat uit. …

Lees Meer Lees Meer

Het is zeer bevredigend om te zien hoe gemakkelijk ik bijen en andere insecten kan faciliteren. Zelfs in deze tijd van insecticiden, weerextremen en tegeltuinen hoef ik maar te zorgen voor wilde bloemen en hopla: daar zijn ze.

Vorig jaar plantte ik knautia. De fraaie paarse bloemen werden bezocht door hommels en bijen, waaronder een bij die ik dankzij een foto kon determineren: een knautiabij. In mijn tuin bloeien bosandoorns en moerasandoorns. Er zoemen soms kleine, snelle bijen rond. Het blijken andoornbijtjes te zijn. Plant een wilde bloem en je krijgt de bijbehorende bij erbij. …

Lees Meer Lees Meer

In mijn tuin staat sinds jaar en dag een knoopkruid. Knoopkruid bloeit prachtig met lila bloemen die lijken op korenbloem en centaurie, waarvan de plant familie is. Na jarenlang maaien en afvoeren is de bodem iets verschraald, zodat de meeste bloemen wat lager blijven. Zo niet het knoopkruid; dat blijft met kop en schouders boven alle concurrentie uittorenen, en reikt tot navelhoogte.

Elders bloeide knoopkruid al weken, maar bij mij stond het weken in de knop. Ik begon me al af te vragen of er iets aan de hand was. Kregen de knoppen op hun eenzame hoogte geen zin om open te gaan? Vingen ze te veel wind? Maar ze hadden toch elkaars gezelschap? …

Lees Meer Lees Meer

In een determinatieforum op internet verscheen een foto van twee donzige kuikens op de grond. De fotograaf was benieuwd naar de vogelsoort. Het waren nachtzwaluwen.

Nachtzwaluwen jagen ’s nachts en in de schemer op insecten. Overdag versmelten ze met een tak, zitten ze op hun eieren of op hun jongen. Je ziet ze niet, al sta je ernaast. Pas als je bijna op ze staat, vliegen ze weg. …

Lees Meer Lees Meer

Plantenkenner Fred Bos weet een plek die oranjegeel ziet van de wolverlei. Dat is een prachtige plant, verwant aan de goudsbloem, maar dan wat groter, wat steviger en wat (goud)geler. De groeiplaats is een kleine heide op voedselarme grond.

Wolverlei vind ik een van de mooiste plantennamen. Gek genoeg staat juist deze soort bekend onder zijn wetenschappelijke naam: Arnica. Iedereen met belangstelling voor geneeskrachtige planten schrikt nu wakker. Daarom verklap ik de groeiplaats niet. Wolverlei is zo geliefd bij natuurgenezers, dat het risico me te groot is, dat de planten na bekendmaking plotseling verdwenen zijn. Het zou de eerste keer niet zijn. …

Lees Meer Lees Meer

Een dagje met Rob Bijlsma in het Drents-Friese Wold staat garant voor bijzondere waarnemingen. Ook na een uur hangen op de hei in een dromerig zonnetje ontgaat hem weinig.

Overal zingen boompiepers. Een hommel zoemt van dophei naar helmbloem, en passeert een junikever. Die mag wel oppassen voor de grauwe klauwier daar in dat loofbosje.

Rob kijkt naar alles maar nog meer naar draaihalzen. Draaihalzen zijn spechtachtige vogels die als een slang kunnen kronkelen. Van veilige afstand inspecteren we bomen waarbij Rob een draaihals zag of waarin ze eerder broedden. Dat zijn vrijwel altijd dode berken, zo schreef Rob in Drentse Vogels 34. …

Lees Meer Lees Meer